Belangrijkste conclusies eindrapport-Srebrenica

Hieronder volgen de belangrijkste conclusies uit 'Missie zonder Vrede', het maandag gepresenteerde eindrapport van de parlementaire enquêtecommissie Srebrenica:

- Kabinet en Tweede Kamer hebben in de aanloop van de uitzending van Dutchbat forse steken laten vallen. Kabinet en Kamer lieten zich collectief leiden door de emotionele, humanitaire kant van de gebeurtenissen in Bosnië. De verantwoordelijkheidsverdeling tussen Kamer en kabinet was nauwelijks herkenbaar. Van een integrale afweging van de risisco's van het besluit tot uitzending is geen sprake geweest.

- Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft bij het aanbieden van een luchtmobiel bataljon aan de VN een 'weinig consistente rol gespeeld'. Zo werd aanvankelijk de indruk gewekt dat Nederland voor onbepaalde tijd zou meedoen aan de VN-vredesmissie Unprofor.

- De verwaarlozing van de eigen inlichtingentaak van Dutchbat is onbegrijpelijk. Het verzamelen van inlichtingen is een essentieel onderdeel van militaire operaties.

- De zwaarte van de bewapening van Dutchbat is niet beslissend geweest voor de gebeurtenissen in juli 1995.

- Er is nooit sprake geweest van een dichtgetimmerd evacuatieplan.

- Dutchbat kreeg een onduidelijk en beperkt mandaat. Verdediging van de enclave was daardoor niet aan de orde. Veiligheidsraad, kabinet en Tweede Kamer hebben zich onvoldoende rekenschap gegeven van wat de bescherming van de bevolking inhield.

- De leiding van Dutchbat III rekende in de julidagen van 1995 terecht op de inzet van luchtsteun om de aanval van Bosnische Serviërs te stoppen. Volgens de commissie was aan alle voorwaarden daarvoor voldaan. De commissie acht generaal Janvier verantwoordelijk voor de late toekenning van luchtsteun. Janvier is een van de vier VN-functionarissen die een openbaar verhoor van de commissie hebben geweigerd.

- Generaal Couzy heeft minister Voorhoeve van Defensie onvoldoende op de hoogte gesteld van informatie over mogelijke oorlogsmisdaden. Dat bracht de minister onnodig in problemen. De commissie stelt dat de loyaliteit van Couzy meer lag bij de landmacht dan bij de minister. Die houding wordt 'onprofessioneel en verwijtbaar' genoemd.

- De vertrouwelijkheid van de debriefingsgesprekken is ten onrechte gebruikt als argument voor het achterhouden van informatie. De verantwoordelijke generaal Van der Wind had het 'feitenrelaas' naast het debriefingsrapport aan de minister moeten aanbieden.

- De commissie vindt het terugtreden van generaal Van Baal als bevelhebber der landstrijdkrachten niet terecht. Gezien de personele opschudding die het NIOD rapport veroorzaakte, is het wel begrijpelijk.

- De mislukking van het fotorolletje met beelden die het bewijs leverden van oorlogsmisdaden van het Servische leger is met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid een menselijke fout. Uit verhoren en in documenten kon de commissie geen aanwijzingen vinden voor opzet.

- De Nederlandse politiek is ten volle verantwoordelijk voor de uitzending van Dutchbat, dat zijn taak naar eer en geweten heeft uitgevoerd.

- Door het aftreden van het kabinet Kok II heeft Nederland politieke verantwoordelijkheid genomen voor het falen van de politiek in Srebrenica. De moord op bijna 8000 moslims was niet te voorkomen; de bevolking werd niet beschermd.

- De enquêtecommissie wil dat Nederlandse regering aandringt op de snelle arrestatie van generaal Mladic en de vroegere Bosnisch-Servische leider Karadzic die verantwoordelijk zijn voor de massamoord, zodat zij voor het Joegoslavië-Tribunaal kunnen worden berecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden