Belangrijkste bevindingen van Boeder

De kosten lopen snel op.

In mei 2011 meldde minister Hillen van Defensie in antwoord op Kamervragen dat hij een rapport van het Amerikaanse ministerie van Defensie over de opgelopen kosten van de JSF nog niet had ontvangen. Johan Boeder had het rapport op dat moment al in zijn bezit. Hij zette het demonstratief op zijn website JSF Nieuws.nl.

De JSF kost meer dan de aanschafprijs.

Oud-Defensiemedewerker Bert Kreemers: 'Boeder heeft met name bijgedragen aan het besef bij besluitnemers dat er ontzettend veel aspecten zijn die bij de aanschaf komen kijken. Bijvoorbeeld de onderhoudskosten, de training van piloten, vereisten voor infrastructuur. Veel politici stonden daar niet bij stil.'

Het tegelijkertijd ontwikkelen en bouwen van een straaljager leidt tot veel extra kosten.

Het is zeer duur om fouten in eenmaal gebouwde toestellen te herstellen, zo schrijft Boeder al in het eerste stuk dat hij over de JSF publiceerde in 2007. In december 2011 zei de Amerikaanse vice-admiraal David J. Venlet dat het een 'miscalculatie' was om tegelijk te ontwikkelen en te bouwen. Venlet is de hoofdverantwoordelijke voor het JSF-programma in de Verenigde Staten. De kosten om fouten te herstellen 'zuigen de lucht uit je longen', aldus de vice-admiraal.

Nederland kan nooit 85 toestellen kopen.

In april 2009 sprak Boeder met de vaste Kamercommissie voor Defensie over het gevechtstoestel. Hij gaf daar een presentatie waarin hij concludeerde dat Nederland met het beschikbare budget nooit 85 JSF-toestellen zoals beoogd zou kunnen aanschaffen; het zouden er hooguit 57 worden. Pas in april van dit jaar gaf minister van Defensie Hillen toe dat Nederland minder dan 85 JSF's zou kopen, en zelfs minder dan het huidige aantal van 68 F-16's.

De JSF maakt veel lawaai.

In oktober 2008 meldde JSF Nieuws.nl over een geluidsmeting die op de Amerikaanse basis Eglin was gedaan. Daaruit bleek dat de JSF veel meer lawaai maakt dan de F-16. De Leeuwarder Courant pikte dit nieuws op, vanwege mogelijke gevolgen voor omwonenden van de vliegbasis Leeuwarden; de provincie Friesland schreef een bezorgde brief aan Defensie. Een landelijke discussie over geluidshinder door de JSF was geboren. Toenmalig staatssecretaris van Defensie Jack de Vries bezocht daarop Friesland om tekst en uitleg te geven; de PvdA nam op haar congres een motie aan waarin geluid een belangrijke factor werd in de keuze voor de vervanger van de F-16.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden