Belangrijke stap voorwaarts in Irak

Bij alle kritiek die mogelijk blijft, verdienen de Iraakse verkiezingen alle lof, aldus de internationale pers...

The New York Times

Iedereen die zegt te strijden namens het Iraakse volk, zou thans moeten erkennen dat de Irakezen duidelijk tot uitdrukking hebben gebracht dat ze deze strijd uitgevochten willen zien in een vreedzame, constitutionele arena. Deze krant heeft in het verleden niet geaarzeld om het Irak-beleid van de regering-Bush te bekritiseren. En we houden ernstige twijfels over de koers die de Verenigde Staten volgen in Irak.

Maar vandaag sluiten we ons aan bij al die Amerikanen, voorstanders zowel als critici van de oorlog, die zich verheugen over de belangrijke stap voorwaarts die door het Iraakse volk is gezet. Alle politieke mislukkingen die zich in de aanloop naar de verkiezingen hebben voorgedaan, worden in de schaduw gesteld door de opmerkelijk succesvolle verkiezingsdag.

Le Figaro

George W. Bush ziet zich graag als de eerste winnaar van de Iraakse verkiezingen. Omdat de deelname tamelijk groot was, ondanks alle gevaren. Tegen alle verwachtingen in dringen zich plotseling verrassende vragen op. Stel dat deze kiezersuitspraak nu eens de opmaat naar een politieke opening zou worden. Stel dat de Amerikanen de gelegenheid zouden aangrijpen voor het begin van een exit-strategie? (. . .)

Maar er is nog een lange weg te gaan. Zullen shi'ieten bezwijken voor de verleiding een theocratie te vestigen, zullen de soennieten voortgaan op hun suïcidale weg en zullen de Koerden zich laten meeslepen door hun nationale aspiraties, dan zou alles weer verloren zijn. Daarom moeten Frankrijk en de andere bondgenoten de VS helpen zich uit het Iraakse moeras te bevrijden.

De Standaard

Begin dit jaar waren er de zeer correct verlopen verkiezingen in de Palestijnse gebieden, gisteren werd er gestemd in Irak. Het zegt tragisch veel over de verstarring van de Arabische wereld dat de enige recente vrije verkiezingen er onder buitenlandse druk en een systeem van bezetting plaatsvonden.

Dat wil zeker niet zeggen dat democratie via wapens en bezetting uitgedragen moet worden. Maar de kritiek op de oorlog in Irak blijft steriel als de critici alleen maar de status quo verdedigen en geen strategieën voorstellen om bevolkingen van verschrikkelijke dictaturen te verlossen. Door ondanks alle dreigingen en geweld te gaan stemmen, hebben de Irakezen gisteren nog eens gedemonstreerd dat geen enkel volk dictatuur verkiest boven democratie.

Le Soir (Brussel)

De Amerikanen wrijven zich de handen. Sinds het eind van de invasie hadden zij, op de arrestatie na van Saddam Hoessein, nauwelijks meer reden tot juichen. Integendeel: de zware teleurstellingen op het Iraakse grondgebied, dat zij zo slecht kennen, namen in aantal slechts toe. Deze verkiezingen geven de Amerikaanse regering misschien de kans de weg naar buiten te vinden uit wat voor haar een nachtmerrie is geworden. De rijen voor de stemlokalen zullen voor de Amerikanen als balsem op de ziel voelen. (. . .)

Wat gaat er nu gebeuren? De gekozen assemblee wijst nu een regering aan maar moet, bovenal, heel snel werk gaan maken van een grondwet. Een federaal Irak? Islamitisch? Theocratisch? Met respect voor vrouwen? Het zijn enkele zaken die op het spel staan. De nationale verzoening, indien mogelijk - wat niet vanzelfsprekend is - zal gaan via een genuanceerde grondwettelijke tekst, passend bij een etnisch-religieus Irak van een angstaanjagende complexiteit.

Der Tagesspiegel

'Deelname aan verkiezingen is een zonde, heeft het 'islamitische leger in Irak' enige dagen geleden laten weten. Ze heeft er, bijgevallen door andere terreurgroepen, dan ook alles aan gedaan de 'zondaars' en de 'ongelovigen' naar de hel te sturen: verscheidene Irakezen zijn tijdens hun gang naar de stembus gedood.

In het licht van deze bedreiging, is het al verbluffend hoeveel Irakezen zich het kiesrecht niet hebben laten ontnemen. Op welke partijen zij hebben gestemd, zal pas over een paar dagen blijken. Maar met hun massale deelname aan het democratisch proces hebben de Irakezen duidelijk gemaakt door wie zij niet geregeerd willen worden: door de fascisten van islamistische of Baath-snit, wier terrorisme intussen vooral tegen de eigen bevolking is gericht.

'Wat de verkiezingen voor de Irakezen betekenen, was het duidelijkst zichtbaar op de plaatsen waar zij geen angst voor aanslagen hoefden hebben: in het koerdische noorden en het shi'itische zuiden werd voor de stemlokalen uitbundig feest gevierd. In het buitenland stemden gevluchte Irakezen in een mengeling van bange hoop, vreugde, democratische ernst en ontroering over dit historische moment.

Het is betreurenswaardig dat juist de Europeanen geen deelgenoot zijn van de grootsheid van deze dag, waarop een volk dat jarenlang door een dictator werd geknecht over zijn eigen toekomst beschikt. Alsof we niet willen weten dat een verkeerde oorlog ook enige positieve gevolgen kan hebben - zelfs te midden van de naoorlogse ellende.'

Corriere della Sera

Natuurlijk is met deze verkiezingen (de eerste sinds 1954 en de allereerste waarin ook vrouwen hebben gestemd) in Irak 'de democratie' niet geboren. Verkiezingen zijn slechts de noodzakelijke voorwaarde, geen voldoende voorwaarde voor democratie. Het proces zal lang zijn, gehinderd door immense moeilijkheden. (. . .)

Maar ondertussen is er met deze verkiezingen iets van het allergrootste belang bereikt. Voor Irak, maar ook voor de hele islamitische wereld, de Arabische bovenal. In de geschiedenis zijn verschijnselen van besmetting alomtegenwoordig en machtig. Het is mogelijk dat de eerste vrije verkiezingen in Irak de komende jaren hun vruchten afwerpen in andere landen.

In Europa zijn er die de verkiezingen in Irak als een farce beschouwen, 'een trucje van de Amerikanen'. Zij volharden erin van zich te laten horen. Dat is normaal in een Europa dat zich er niet voor schaamt de deur te openen voor de tiran Fidel Castro en die te sluiten voor het gezicht van zijn binnenlandse opponenten.

China Daily

'De moed van gewone Irakezen, die bereid zijn vreselijke risico's te lopen om voor de toekomst van hun land te stemmen, verdient ons respect. De verkiezingen mogen een troost zijn voor sommige politici, het is de vraag of de Irakezen er nu ook een kans op vrede door krijgen.

Een geringe opkomst van soenni-stemgerechtigden zou de legitimiteit van de regering en het gekozen parlement ernstig kunnen ondermijnen, en de spanningen tussen de diverse etnische, religieuze en culturele groeperingen van Irak nog groter maken.

Wat er verder ook gebeurt, een datum, of op zijn minst een ruw tijdschema, voor een snel einde aan de door geweld geplaagde bezetting is cruciaal voor het herstel van stabiliteit. Hoe langer de bezetting duurt, hoe sterker het verzet zal worden. Irak zal nooit in staat zijn op eigen benen te staan zonder een veilig klimaat waarin de nieuwe leiding verkozen kan worden en kan opereren.'

Daily Star (Beiroet)

Was dit het allemaal waard - de verkiezingen, de inspanningen, de kosten, de menselijke offers? Laten we het hopen, maar het echte antwoord kan pas in de komende maanden worden gegeven. Dan moet blijken of de shi'ieten en Koerden bereid zijn te erkennen dat de meerderheid van de soennieten niet aan de verkiezingen van afgelopen zondag heeft deelgenomen.

Wat ook de redenen voor hun afzijdigheid zijn geweest, een feit is dat zij ook Irakezen zijn en de uitslag van de zondag gehouden verkiezingen niet honderd procent legitiem is zonder hen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden