Belachelijke uitspraak, maar...

Wilders is te ver gegaan, vinden velen in de Utrechtse wijk Overvecht. Maar er is ooki begrip, zelfs van Marokkanen

UTRECHT - Marokkaanse jongeren schelden haar weleens uit voor 'oude kankerhoer', als ze vanuit haar appartement naar het tegenovergelegen Winkelcentrum Overvecht loopt, vertelt de 89-jarige Marja. De kwiek ogende en modern gekapte vrouw vindt het dan ook prima dat PVV-leider Geert Wilders pleit voor minder Marokkanen.


Haar tafelgenoten op een terrasje bij het winkelcentrum, eveneens op leeftijd, vallen haar bij. 'Zij zijn verantwoordelijk voor de meeste criminaliteit in de wijk, het is schorem dat hier komt.' 'En die markt hier, alleen maar vrouwen met hoofddoeken, net een kashba. Je krijgt geen contact met ze.'


Willen jullie minder Marokkanen?, vroeg Wilders in het Haagse café De Tijd, waar de PVV woensdagavond de verkiezingsuitslag afwachtte. 'Minder, minder', scandeerde de zaal. Wilders: 'Dan gaan we dat regelen.'


De sociale media staan stijf van de verontwaardiging: Wilders is ver over de schreef gaan met zijn uitspraken over minder Marokkanen. Het Openbaar Ministerie heeft de eerste reeks aangiften tegen hem binnen.


Dat Wilders te ver gaat door over een hele bevolkingsgroep te spreken en niet over de rotte appels, is eveneens de overheersende mening in winkelcentrum Overvecht, gelegen in een weinig populaire Utrechtse flatwijk waar veel allochtonen wonen. 'Belachelijk', 'hij moet zijn grote bek houden', klinkt het, soms in plat Utrechts. 'Het is schandalig. Hij zou een spreekverbod moeten krijgen, hij presteert helemaal niets', zegt een 79-jarige vrouw die haar boodschappen in de auto laadt.


Maar Wilders raakt ook een snaar, blijkt uit de reactie van de eerder genoemde ouderen. En uit onverwachte hoek krijgt hij begrip voor zijn uitspraak: van een 38-jarige Marokkaanse stratenmaker en zijn maat, een 42-jarige winkelier, eveneens in Marokko geboren. 'Ook wij zijn ze spuugzat, de Marokkaanse jongeren onder de 20 die in Nederland zijn geboren, zelfs hun ouders kunnen hen niet aan. Die jongens zijn hier verwend geraakt, ze hebben noch de Hollandse noch de Marokkaanse identiteit', zegt de winkelier. De stratenmaker: 'Maar aangezien Wilders jongens met een Nederlands paspoort niet kan uitzetten, kan hij beter wat aan de problemen gaan doen.'


Veel bezoekers van het winkelcentrum vertellen dat ze zich soms geïntimideerd voelen door jongeren; bijvoorbeeld als ze hun vrienden optrommelen als er een opstootje dreigt. De gesprekken gaan over berovingen en vernielingen. Er is ergernis over de gebrekkige beheersing van het Nederlands van een deel van de Marokkanen. En dat er met de komst van de allochtonen aparte groepen zijn ontstaan in de wijken, die elkaar nauwelijks aankijken.


Met Turken hebben ze geen problemen, wordt er soms bij gezegd. 'Het is begrijpelijk dat Wilders zoiets roept, ik heb ook veel klachten, maar je mag niet iedereen over één kam scheren', zegt een vrouw van begin 60 in een roze broek. 'Onze Marokkaanse buren zijn bijvoorbeeld prima mensen.'


Anderen vinden de uitspraken van Wilders niet alleen kwetsend, maar ook gevaarlijk. 'Het wordt steeds heftiger wat hij zegt', zegt een vrouw van in de 40 die met een vriendin op het terras zit. Ze maakt zich zorgen over de gevolgen voor de sfeer in de gemengde wijken. 'Dit zijn gevaarlijke uitspraken, die haat zaaien', zeggen ook twee technici die beveiligingscamera's installeren in het winkelcentrum.


Met name op pubers hebben de uitspraken van Wilders veel effect, zegt de 14-jarige Iheb, zelf van Marokkaanse afkomst: 'Jongens worden boos van zulke uitspraken.' Hij zegt dat hij zich er niets van zal aantrekken: 'Het is alleen Wilders die dit zegt.'


Meerdere Marokkaanse ouders in het winkelcentrum vertellen over hoe heftig hun kinderen, vooral in de puberleeftijd, op Wilders reageren. 'Het is pijnlijk en schadelijk voor onze kinderen die dit op tv zien', zegt de 38-jarige Karima uit de wijk Zuilen, die met drie andere Marokkaanse moeders door het winkelcentrum kuiert. 'Ik zag bij eerdere uitspraken van Wilders al een geschrokken blik in de ogen van mijn puberzoon: hij vroeg aan mij waarom Wilders iets over Marokkanen zegt. Hij krijgt daardoor het gevoel dat hij niet dezelfde kansen krijgt als de anderen.'


Buiten het winkelcentrum vertelt de 43-jarige Said over zijn 15-jarige zoon die op excursie ging naar de Tweede Kamer. 'Hij was overstuur geworden van Wilders. Terwijl wij oudere mannen weten: wij hebben Nederlandse paspoorten, hij kan ons niet wegsturen.'


Ook de 19-jarige Moad vreest de negatieve invloed van de uitspraken van Wilders op de Marokkaanse jongeren. 'De jongeren voelen hoe er een negatief stempel op hen wordt gedrukt en gaan zich daarnaar gedragen.' Zelf is hij op deze dag op markt aan het werk in de kraam met sjaals van zijn broer. Moad studeert bedrijfseconomie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. 'Ik voel door deze negatieve aandacht voor de Marokkanen wel meer druk om me te bewijzen', zegt Moad. 'Juist omdat mensen minder succes van mij verwachten omdat ik Marokkaan ben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden