Bekering tot EU bezorgt conservatieven Servië grote winst

Hun bekering tot de Europese Unie heeft de Servische conservatieven geen windeieren gelegd. Bij de vervroegde parlementsverkiezingen van afgelopen zondag haalde de Servische Progressieve Partij (SNS) bijna 50 procent van de stemmen, een verdubbeling in vergelijking met de verkiezingen van twee jaar geleden.

WARSCHAU - Amper enkele jaren geleden was de partij van Aleksandar Vucic nog voorstander van een Groot-Servië.


De uitslag is een onverwacht succes voor een partij die ondanks haar naam een conservatieve ideologie aanhangt. Ze werd in 2008 opgericht door de progressieve vleugel van de Servische Radicale Partij van de van oorlogsmisdaden beschuldigde extremist Vojislav Seselj. Nog na zijn overwinning bij de presidentsverkiezingen van 2012 ontkende partijleider Tomislav Nikolic dat er in Srebrenica een volkenmoord had plaatsgevonden.


Ook zijn opvolger, kandidaat-premier Vucic, kon er wat van. Als minister van Informatie in de regering van Slobodan Milosevic, deelde hij op het einde van de jaren negentig boetes uit aan journalisten die de etnische zuiveringen in Kosovo durfden te bekritiseren. Het lijkt ondertussen een eeuwigheid geleden. 'Ik schaam mij er niet voor mijn slechte gewoontes en eigenschappen te veranderen', zei hij zondagavond tegen zijn aanhangers. 'Integendeel, ik ben er trots op.'


De gedaanteverwisseling van de 'progressieven' begon na hun overwinning bij de parlementsverkiezingen van twee jaar geleden. De toetreding tot de Europese Unie werd een prioriteit van hun coalitieregering met de socialisten, de oud-partij van Milosevic.


Dat mondde vorig jaar mei uit in een historisch akkoord met de Albanese Kosovaren. In ruil voor beperkte autonomie voor de Servische minderheid in het noorden, erkende Belgrado de facto de onafhankelijkheid van Kosovo. De beloning volgde enkele weken later in de vorm van de status van kandidaat-lidstaat van de Europese Unie.


Met een andere regering zou dat akkoord als verraad zijn beschouwd, maar de 'progressieven', de sterkste partij in de coalitie, kwamen ermee weg. Mede dankzij zijn strijd tegen de wijdverspreide corruptie groeide vice-premier Vucic uit tot de populairste politicus van Servië. Drie maanden geleden, na de start van de toetredingsonderhandelingen tot de Europese Unie, vond hij dat het ogenblik gekomen was voor vervroegde verkiezingen.


Die leverden meer op dañ zijn partij had durven hopen. De socialistische partij van premier Ivica Dacic moest het stellen met amper 14 procent van de stemmen; de tegenstanders van het akkoord met Kosovo haalden niet eens de kiesdrempel.


Het resultaat moet Vucic in staat stellen zijn politiek voort te zetten. 'Mijn doel is niet om rijk te worden, maar om een beter leven voor de Serviërs te bereiken', zei hij na zijn overwinning. Toch zal het niet gemakkelijk worden om de hooggespannen verwachtingen in te lossen. Een op drie Serviërs zit zonder werk en op Europees lidmaatschap is het nog minstens tot 2020 wachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.