Beken moord dan krijg je een baan

Hij bekende een moord in ruil voor een vaste baan. Althans, hij dácht dat hij er een vaste baan mee zou krijgen. Zoals hij ook dácht dat hij die moord bekende tegen een boezemvriend. Die vriend werkte echter undercover voor de politie.

Wims boezemvriend blijkt undercoveragent. Beeld anp
Wims boezemvriend blijkt undercoveragent.Beeld anp

Huilend, op de achterbank van een taxi in Marbella, bekent Wim S. tegen 'vriend' Joep dat hij zijn 33-jarige vrouw, toen met een baksteen op het hoofd heeft geslagen en daarna wurgde in hun achtertuin. Sinds die bekentenis zit S. (41) al meer dan een jaar vast. Vandaag is de regiezitting in deze moordzaak, die vooral draait om de vraag: hoever mag de politie gaan in het verkrijgen van een bekennende verklaring?

Vriendschap

De vriendschap tussen Joep en Wim begint op 18 september 2013, als Joep opzettelijk tegen Wims geparkeerde auto in Udenhout rijdt. Hij belt bij Wim aan om de blikschade te regelen. Joep geeft Wim niet alleen 1.000 euro in contanten, maar ook klussen voor diens beveiligingsbedrijf. Dat komt goed uit - Wim zit krap bij kas. Zijn arbeidscontract is niet verlengd na drie maanden detentie als verdachte van de moord op zijn vrouw, die hij stellig ontkent.

Joep en zijn collega-agent alias nepvriendin 'Katja' bouwen een vriendschapsrelatie op met Wim en diens nieuwe, zwangere vrouw. Joep trakteert op dure etentjes, brengt kraam-cadeaus mee en laat Wim op zijn favoriete Harley Davidson rijden. En Wim harkt in korte tijd 34 duizend euro bijeen met klussen voor Joeps beveiligingsbedrijf, dat tevens alibi's verstrekt aan verdachten die daar behoefte aan hebben.

Zo ook voor Joep, vertelt de under-coveragent aan zijn inmiddels goede vriend Wim. Joep liegt dat hij in Duitsland een vrouw heeft doodgereden zonder zich aan te geven, maar dat zijn baas Philipe 'het probleem heeft opgelost'. Philipe, bazelt Joep in een bar aan de Spaanse kust Marbella, kan namelijk regelen dat iemand die op het punt staat te overlijden, tegen betaling de schuld van een delict op zich neemt.

Dekmantel

De recherche heeft een speciale eenheid 'Werken onder Dekmantel' (WOD); deze agenten mogen een andere identiteit aannemen om bewijs te verzamelen. Zij mogen daarmee wettelijk onder valse voorwendselen informatie inwinnen (zoals in de zaak-Wim S.), pseudo-aankopen doen en infiltreren in een crimineel netwerk.

WOD mag alleen als sprake is van zeer ernstige misdrijven en wanneer alle andere opsporingsmiddelen tekortschieten. De rechter moet bepalen of het zo verkregen bewijs betrouwbaar is.

Mislukt

Joep heeft Wim mee naar Marbella genomen voor een sollicitatiegesprek bij Philipe. Wim, die inmiddels diep in de schulden zit door alle proceskosten in de moordzaak over zijn vrouw, wil niets liever dan die goedbetaalde, vaste baan. Maar dan wil Philipe wel weten of Wim een moordenaar is. 'Als je bekent, kan ik een alibi regelen', zou Philipe tegen Wim hebben gezegd. Zoniet, dan komt er misschien gedoe van, en dat wil Philipe niet.

Wim ontkent. Huilend verlaat hij Philipes kantoor - hij heeft het geld hard nodig. En daarmee lijkt de undercoveroperatie mislukt, vertelt een van de zestien betrokken undercoveragenten later tijdens een verhoor in de extra beveiligde rechtbank in Amsterdam Osdorp. Maar dan, ineens, in de taxi van Philipes kantoor terug naar het hotel, breekt Wim. Het hele epistel kwam eruit, schrijft Joep in zijn rechercheverslag: Wim en vrouw Heidi hadden een slechte relatie, Heidi had hem een ultimatum gesteld, hij wachtte haar na een carnavalsavond op, sloeg haar knock-out en kneep haar keel dicht.

De vriendschap, de aanrijding, het beveiligingsbedrijf in Marbella, het doodrijden van de Duitse vrouw, alles was nep', fulmineert Wims advocaat Arthur van der Biessen. 'Mijn cliënt is financieel afhankelijk gemaakt. Hij heeft in nood en onder grote druk iets gezegd. Daarbij is hij keihard voorgelogen. Wat de politie hier gedaan heeft, is de ultieme misleiding.'

Geen waarde

Cognitiefilosoof Ton Derksen, bekend van het onderzoek waarmee hij aantoonde dat de zaak-Lucia de Berk een gerechtelijke dwaling betrof, schrijft in een rapport dat Wims bekentenis geen waarde heeft: 'De kostbare undercoveroperatie perst wel een bekentenis uit Wim, maar ondermijnt tezelfdertijd de betrouwbaarheid van die bekentenis.' Ofwel: door leugens en misleiding heeft de politie Wim S. verleid iets te zeggen wat hij zonder die omstandigheden niet zou hebben gezegd, en 'zeer waarschijnlijk' ook niet heeft gedaan.

Jawel, stelt de openbaar aanklager, want Wims daderkennis over de baksteen en het wurgen kon hij alleen weten door het te hebben gedaan. Onzin, zegt Wims advocaat: 'In het mortuarium waren de deuk in het hoofd en de striemen in de hals duidelijk zichtbaar.' Een internist van het Radboudziekenhuis voegt daaraan toe dat Heidi Goedhart, het slachtoffer van dit drama, 'in ieder geval niet met een baksteen op het hoofd is geslagen'.

En Wim? Die heeft zijn bekentenis ingetrokken. 'Ze hebben me die verklaring opgedrongen', huilt hij tijdens de pro-formazitting: 'Ik ben erin geluisd.'

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden