Bejaarden in verpleeghuizen minder eenzaam dan zelfstandig wonenden

85-plussers in verpleeghuizen zijn minder eenzaam dan zelfstandig wonende bejaarden. Dit blijkt uit een vandaag gepubliceerd onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Ouderen in een verpleeghuis in Voorschoten.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Het SCP-rapport schetst een optimistisch beeld: de gemiddelde oudere (55-plus) van nu is minder eenzaam dan zijn of haar leeftijdsgenoten twintig jaar geleden. Hun sociale contacten zijn verbeterd, meer ouderen hebben een partner en hun netwerk is vaak groter en diverser. Als gevolg van de vergrijzing is het aantal eenzame ouderen wel toegenomen. 

Het onderzoek is gebaseerd op drie deelstudies waarbij ruim 8.000 ouderen zijn betrokken. De onderzoeksperiode loopt van 1996 tot 2016.

Verlies

De oorzaken van eenzaamheid onder 55-plussers zijn vaak verliezen. Het SCP noemt het verlies van de partner, van sociale relaties en dagelijkse netwerkcontacten. Ook het verlies van grip over het eigen leven is een risico. De oudere is vaker afhankelijk van professionele zorg en ondersteuning.

Terwijl het imago van verpleeghuizen niet al te best is, blijkt dat het met de eenzaamheid van 85-plussers in die tehuizen meevalt. Ongeveer vijf van de tien ondervraagde bewoners in verpleeghuizen voelt zich eenzaam, waarvan één bewoner sterk eenzaam en vier bewoners matig eenzaam. Onder zelfstandig wonende 85-plussers daarentegen neemt de eenzaamheid met het klimmen der jaren toe.

Eén op de vijf mensen die een beroep doet op de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) voelt zich eenzaam. Dat komt vooral voor als ze alleen wonen of gezondheidsproblemen hebben. Het gaat beter met deze zogenoemde Wmo-melders als ze contact hebben met familie of buren. Ook de aanwezigheid van een mantelzorger verlaagt het risico op eenzaamheid.

Ongelukkig

Volgens het SCP-rapport betekent eenzaamheid niet meteen dat mensen zich ook ongelukkig voelen. Van de zelfstandig wonende Wmo-melders en bewoners van verzorgings- en verpleeghuizen voelt slechts 2 tot 4 procent zich sterk eenzaam en zeer ongelukkig.

Ouderenorganisatie KBO-PCOB maakt zich desondanks zorgen over de eenzaamheid onder met name deze twee groepen. 'De antennefunctie van de intra- en extramurale zorgverleners kan meer en beter ontwikkeld worden', zegt directeur Manon Vanderkaa in een reactie op het SCP-onderzoek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden