Analyse Verlof

Beide ouders hebben baat bij langer partnerverlof

Steeds meer bedrijven worden guller met verlof voor ouders. Sinds dit jaar krijgt de niet-bevallende ouder een werkweek in plaats van twee werkdagen betaald verlof. Vanaf juli 2020 kan dit in de hele Europese Unie zelfs aangevuld worden met vijf extra weken. Coca-Cola European Partners, ING en de Goede Doelen Loterijen zijn bedrijven die met hun cao’s al vooruitlopen op de komende wet. Maar hoe vooruitstrevend en effectief is dat partnerverlof?

Vaders en hun kinderen op doordeweekse dag in het Julianapark in Utrecht. De vaders hebben papadag. Beeld Marcel van den Bergh

Onder enig protest van minister van Sociale Zaken Wouter Koolmees besloot de EU dat vaders en tweede moeders tien dagen betaald partnerverlof krijgen. En dat boven op de twee doorbetaalde maanden die ouders in de eerste jaren van hun kind mogen opnemen. Niet dat Koolmees per se tegen een verruiming is, maar de bemoeienis van de EU vindt hij te ver gaan. De bewindsman verruimde het verlof al van twee naar vijf dagen. In Nederland kunnen partners vanaf volgend jaar ook een aanvullende vijf weken opnemen, voor 70 procent van hun loon, uitbetaald door het UWV. Dit is de nieuwe Wet Invoering Extra Geboorteverlof (WIEG). De EU wil de verlofregelingen in de lidstaten gelijktrekken.

Er zijn een aantal argumenten voor het partnerverlof. Doordat de partner van de bevallende vrouw – in de meeste gevallen een man – weinig vrij krijgt, ligt de verantwoordelijkheid van het opvoeden meer bij de (bevallende) vrouw, zeker in het begin. Hierdoor kan de vrouw achterstand oplopen op carrièregebied: ze is een tijd uit de running en loopt mogelijk ook kansen mis. De financiële afhankelijkheid van de vrouw wordt volgens de nieuwe wetten op deze manier teruggedrongen.

Effectief en emanciperend?

Volgens verschillende onderzoeken is het ‘gelijktrekken’ van de verlofsoorten voor ouders ook beter voor de man. Hoe meer tijd de vader en de baby krijgen om gehecht te raken aan elkaar, hoe beter: het heeft positieve invloed op het verloop van hun relatie. Bankmedewerker Joke van Gompel (34) en haar partner verwachten hun eerste kind. ‘Ik vind het belangrijk dat hij erbij kan zijn om de eerste weken van de baby mee te maken.’ Ook de relatie tussen de partners zou er in veel gevallen op vooruitgaan, omdat er minder stress is. 

‘Op lange termijn zorgt het voor minder verzuim. Dan gaat de productiviteit ook niet zo omlaag’, zegt Joyce Knappe, directeur van ProParents. De organisatie geeft advies over het combineren van werk en ouderschap. Ze gaf samen met onder meer vrouwennetwerk Women Inc. en TNO advies aan grote bedrijven over een ‘zorgvriendelijk beleid’. Dirk Jan Aalbers (35) verwacht een tweede kind. ‘Als vader spaar je nu gewoon al je vakantiedagen op en die zet je na de bevalling in. In Scandinavische landen krijg je blijkbaar samen een half jaar, dat lijkt me beter.’

Onder meer bottelaar Coca-Cola European Partners en de Goede Doelen Loterijen (elk zo’n 700 medewerkers) bieden vanaf volgend jaar januari al een ruim partnerverlof aan: zes voor honderd procent uitbetaalde weken, waarvan de bedrijven dertig procent dokken. ‘Dit speelde bij ons al een aantal maanden’, reageert Ulla Ellens, HR-medewerker bij Coca-Cola European Partners. ‘Het effect is lastig in euro’s uit te drukken, maar het is in ieder geval goed voor de werkbeleving. Flexibiliteit wordt steeds belangrijker op de arbeidsmarkt en je wilt daar toch in mee.’

Banken als ING en ABN-AMRO anticiperen op de nieuwe normen en meten zich op verschillende manieren een gezinsvriendelijk beleid aan. ‘Veel bedrijven leggen niet direct de link tussen een karig partnerverlof en weinig vrouwen aan de top’, zegt Masha Trommel van Women Inc. ‘De cultuur is er vaak niet op gericht om vaders ook de ruimte te geven om zorgtaken op zich te nemen.’

Women Inc. vindt dat het partnerverlof hoe dan ook voor honderd procent uitbetaald moeten worden, ‘anders kunnen niet alle vaders zich dat permitteren’. Maar veel mkb’ers kunnen de extra kosten niet opbrengen, zegt een woordvoerder van MKB Nederland. De belangenorganisatie ziet liever dat de overheid het verlof betaalt, in plaats van de werkgevers of het UWV. Volgens Trommel van Women Inc. levert het verlof de bedrijven ook wat op: ‘Op korte termijn denken bedrijven dat het alleen kosten met zich meebrengt, maar er is op lange termijn juist winst te behalen.’

Warrig web van verlofsoorten

In 2018 verzocht de Sociaal-Economische Raad (SER) in samenwerking met MKB Nederland de regering het verlofbeleid overzichtelijker ‘en beter’ te maken. Het is nu een warrig web van verlofsoorten, zeggen zij. Het geboorteverlof – boven op het zwangerschapsverlof– staat ook onder de namen kraam-, partner- of vaderschapsverlof bekend. Daar kan nog zorgverlof, calamiteitenverlof en ouderschapsverlof bijkomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden