Behoudend kerkleider met ontzag voor Rome

Met de benoeming van Jos Punt tot bisschop van Haarlem zet het Vaticaan de lijn door om in Nederland behoudende kerkleiders te benoemen....

DE NIEUWE bisschop van Haarlem gaat aan fitness doen, vertelde hij zaterdagmiddag. Het ambt van bisschop is zwaar en zijn huisarts adviseerde hem iets aan zijn conditie te doen. Omdat hij zichzelf niet als de joggende bisschop door de straten van Haarlem ziet rennen, zal het een fiets- of roeiapparaat worden.

Jos Punt zal inderdaad een goede conditie nodig hebben om het bisdom Haarlem te leiden. De afgelopen drie jaar had hij het als waarnemend bisschop, ofwel apostolisch administrator, al regelmatig aan de stok met progressieve katholieken. En de eerste reacties op zijn benoeming waren typerend. Het behoudende Contact Rooms-Katholieken noemde Punt 'de enige oplossing' voor Haarlem, terwijl de progressieve Acht Mei Beweging hem terstond diskwalificeerde als een 'conservatieve en slecht communicerende kerkleider'.

Met Punt heeft de katholieke kerk opnieuw een bisschop gekregen die tot de conservatieve vleugel wordt gerekend. 'Ik vind dat een nare indeling, tussen conservatieven en progressieven. Van nature ben ik ook geen behoudend mens. Maar het is wel zo dat ik vanuit de traditie van de wereldkerk werk. Ik geloof ook niet dat het heilzaam is om je buiten die traditie te plaatsen', zegt hij.

Punt werd in 1946 geboren in Alkmaar. Hij studeerde economie aan de Universiteit van Amsterdam en filosofie en theologie aan het groot-seminarie in Rolduc, de opleiding van de uiterst conservatieve bisschop Gijsen. Daarna maakte hij gestaag carrière in de kerk: docent aan Rolduc, deken van Heerlen, vicaris van Roermond. In 1995 kwam hij als hulpbisschop en vicaris naar Haarlem, onder mgr Bomers.

In september 1998 stierf Bomers en werd Punt tot waarnemer benoemd. Het Vaticaan heeft er bijna drie jaar over gedaan om hem definitief het vertrouwen te geven. Die lange periode gaf aanleiding tot talloze speculaties. Beschouwde de r.k. kerk Punt wel als de goede man om het roerige bisdom Haarlem te leiden?

Punt botste een aantal malen met kritische gelovigen. In 1999 schortten de besturen van elf dekenaten de samenwerking met Punt op, omdat deze zich niet aan de afspraken zou houden. Soortgelijke verwijten kreeg hij van de Vereniging van Pastoraal Werkenden en de katholieke vrouwengroep Mirjam.

Begin dit jaar kwam Punt opnieuw onder vuur te liggen. Hij wilde de rol van de pastoraal werker terugdringen. De niet-gewijde pastoraal werkers mogen van Punt niet meer voorgaan in de mis. Volgens Punt kunnen zij een belangrijke rol spelen in pastoraal werk, catechese en bestuur, maar blijft het opdragen van de mis voorbehouden aan gewijde priesters. De coördinator van het dekenaat Hoorn nam ontslag uit onvrede met het beleid van de waarnemend bisschop.

Zaterdag sprak Punt sussende woorden. 'Ik zou het geen conflict willen noemen. Er is een instructie uit Rome over de rol die pastoraal werkers kunnen spelen. Voor sommige mensen betekent dat een stukje verandering en dat kan gevoelig liggen.' Hij toonde zich bereid tot intensief overleg, maar niet tot het wijzigen van zijn beleid. De paus heeft immers duidelijke taal gesproken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden