Behoefte aan bakens

Er zijn natuurlijk ook meerdere Nederlanders van het jaar. Elsevier koos Mark Rutte.

Beleving, dat is de drijvende kracht achter de dubbeldikke eindejaarsnummers. Met terugblikken van prominente Nederlanders en allerhande overzichten dragen de bladen bij aan de collectieve beleving van het jaar 2011, de hypes, de hoogtepunten, de winnaars, verliezers, geluks- en pechvogels.


Het commentaar van Vrij Nederland bespreekt de hoogte- en dieptepunten van 2011 vanuit de beleving van Henk en Ingrid, om Nederlands bekendste spreekwoordelijke echtpaar vervolgens uit te leggen dat ze in het leven zijn geroepen door lieden die baat hebben bij een beleving van grote maatschappelijke tegenstellingen. 'Voor de zeteltjes, meer kunnen we er ook niet van maken.'


Een groot interview met Connie Palmen begint met de vraag hoe zij de scherpe kritiek op haar Logboek van een onbarmhartig jaar beleeft. Haar op het bitse af strijdbare toon staat in contrast met het kwetsbare beeld dat VN-redacteur Carolina Lo Galbo van haar schetst. 'Ik roep bij veel mensen woede op, het is mijn soevereiniteit die ergert.' O zo.


Soevereiniteit is ook een belangrijk gespreksonderwerp in het interview met Klaas Knot, voorzitter van de Nederlandse Bank. Bij de Europese Centrale Bank heeft hij een flinke vinger in de pap, verzekert hij. Ook Emile Roemer, na zijn verkiezing tot Nederlander van het jaar door HP / De Tijd ook door VN op het schild gehesen als een van de sleutelfiguren van dit jaar, neemt zichzelf serieus: 'Je moet niet autoritair zijn, maar een autoriteit.'


Waar meerdere bladen zijn, zijn natuurlijk ook meerdere Nederlanders van het jaar. Elsevier koos Mark Rutte. Ook hij toont zich, namens zichzelf en namens Nederland, een zelfverzekerd leider: 'Ons huishoudboekje is even betrouwbaar als keeper Edwin van der Sar.'


Nederlanders lijken steeds minder te schromen om zichzelf neer te zetten als sterk karakter. Zou het de crisis zijn? De beleving van van onzekerheid waardoor we behoefte hebben aan bakens? Toegegeven, een open deur van een duiding, maar goed van toepassing op de toon van de eindejaarspecials.


De Groene Amsterdammer- dikste Groene ooit, luidt in een kerstbal geschreven aanbeveling op de cover - vindt het baken van hoop niet in een of een paar personen, maar in een generatie. De jeugd. Het is de zoveelste poging om de huidige generatie twintigers te framen, maar hij is niet onverdienstelijk. 'Generatie Overbodig', ja, bij een typering hoort een naam, is niet zo materialistisch en onbetrokken als ze eerder werd geschetst, betoogt Rutger van der Hoeven. Gestuwd door 'stijgende studiekosten, de vastzittende woningmarkt en het ineenschrompelende sociale vangnet', zijn ze nu eindelijk boos. En dat is, zij het op een wat vreemde manier, best hoopvol.


Wie te pessimistisch is voor positieve balans, kan altijd nog wantrouwen als houvast nemen. Dat deed HP / De Tijd (nog geen Kerstnummer deze week) met 'Het Grote Betrouwbaarheidsonderzoek' voor politici, uitgevoerd door Maurice de Hond. Enkele resultaten: Met Hans Hillen moet je niet in een doker steegje lopen en bij Maxime verhagen moet je niet onderduiken. In onze beleving, tenminste.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden