Beheerst verteld noodlotsdrama

REVANCHE * * * * Regie Götz Spielmann.Met Johannes Krisch, Irina Potapenko, Johannes Thanheiser.In 6 zalen...

Bomen reflecteren in een rimpelloos meertje. Terwijl de namen van de cast en crew in beeld verschijnen, wordt er iets in het water gegooid: het water spat op, er verschijnen kringen, en na verloop van tijd wordt het weer kalm.

Een man maait het gras rond zijn kast van een huis, zijn vrouw beziet het tafereel zwijgend door het raam. Een andere man zit in een sjofele kamer op een bed voor zich uit te turen. Er wordt gebeld, een prachtige jonge vrouw komt binnen. Zij heeft 30 duizend dollar schuld, zegt ze. Hij heeft 80 duizend euro nodig om zich in te kopen in een bar op Ibiza.

Dat heb je niet, zegt zij. Ze hebben seks onder de douche. Aansluitend belt ze in haar eigen taal, iets wat op Russisch lijkt, en geeft ze kusjes door de telefoon. Daarna neemt ze een lijntje coke.

In een aantal trefzekere, zeer precies gekadreerde shots introduceert regisseur Götz Spielmann de eenzame zielen wier levens in het vervolg op dramatische wijze zullen botsen. Alex (ferme snor, matje, ringetje door zijn oor) heeft jaren in de gevangenis gezeten, en doet nu klusjes in een Weens bordeel dat wordt geleid door een proleet in een grijs pak. Alex houdt zielsveel van Tamara, een van de vele buitenlandse meisjes die in Cinderella werken.

Robert is politieagent in Gföll, een gat op het platteland ten westen van Wenen. Hij heeft het prima voor elkaar, zo lijkt het: een goeie baan, een schitterend huis en een mooie, lieve vrouw, Susanne.

Maar het steekt dat het niet lukt om kinderen te krijgen, en in de machocultuur die bij de politie heerst, kan hij ook niet zeggen dat het niet aan zijn vrouw ligt maar dat zijn trage zaad de oorzaak is.

De Oostenrijkse regisseur en scenarist Götz Spielmann staat enigszins in de schaduw van vermaarde landgenoten als Michael Haneke en Ulrich Seidl. Ten onrechte. Vanaf het einde van de jaren ’70 regisseerde hij korte films, televisieproducties en een handvol speelfilms. In Nederland waren die niet of nauwelijks te zien, ook Die Fremde (2000) en Antares (2004) niet, die Oostenrijk vertegenwoordigden in de strijd om de Oscar voor beste niet-Engelstalige film. Met Revanche, die het eerder dit jaar tot een Oscar-nominatie schopte (overigens won de Japanse inzending Departures), komt daar nu eindelijk verandering in.

Het toeval speelt een belangrijke rol in Revanche, en Spielmann zet het contrast tussen de grote, kille stad (kantoorklerken spenderen hun zuurverdiende geld er in bordelen) en het pittoreske platteland (het leven mag dan traag voorbijgaan, er groeien wel de heerlijkste winterappelen aan de bomen) wel erg vet aan. Toch stoort het geen moment, door de formidabele acteurs én door de beheersing waarmee het verhaal wordt opgedist.

Muziek heeft Spielmann niet nodig. De veelvuldige shots van Alex, die boomstammen tot brandhout verwerkt met de enorme zaagmachine op het erf van zijn opa, veroorzaken zo ook wel voor een oncomfortabel gevoel, net als de dreigende filmtitel: Revanche (‘wraak’).

Het resultaat is een beklemmend noodlotsdrama over schuld, God en wraak; een treurig stemmende film over kleine lieden met grote dromen. Kansarm zijn ze; hun ongebreidelde ambities zorgen slechts even voor heftige rimpelingen in het water. Daarna kabbelt het rustig door – totdat een volgende krabbelaar er een volgende steen in gooit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden