'Behandel brief Jason W. op scholen'

De brief waarin Jason W. extremisme afzweert, kan volgens een moeder jongeren redden. Voor haar zoon komt hij te laat.

AMSTERDAM Jason W.'s waarschuwing aan jonge moslims zich niet te laten misleiden door valse beloften en idealen, raakte Mieke Jansen recht in het hart. Ze las zaterdag in de Volkskrant diens 'Herzieningsdocument', waarin de Hofstadverdachte afstand nam van zijn extremistische gedachtengoed en dacht: 'Wat een keigoede brief.'


Misleiding, daar had Jansen haar zoon Joost steeds voor gewaarschuwd tijdens diens bekeringsproces. Ze zag hem 'volledig doordraaien' in zijn zoektocht naar 'de zuivere islam' en steeds verder radicaliseren. Ze drong echter niet tot hem door, ze heeft haar zoon 'verloren aan het salafisme' (ultraorthodoxe stroming in de islam). W. richt zich in zijn brief specifiek tot salafisten, die hij oproept 'de moderne wereld met al zijn verworvenheden, waaronder de democratische rechtstaat, te accepteren'. Ze moeten zich oriënteren op hun toekomst in de samenleving, schrijft W. Dat heeft zij als bezorgde moeder haar puberzoon, hij was 17 toen hij de eerste stappen zette in het moslimgeloof, ook voorgehouden. 'Ouders dringen sowieso lastig door tot hun pubers en van een atheïst als ik wilde Joost al helemaal niets aannemen. Jason zegt zijn geloof niet te verloochenen. Hij is nog altijd moslim. Ik denk dat de brief een belangrijk instrument kan zijn om jongeren die beginnen te snuffelen aan de zuivere islam van een desastreuze stap te weerhouden.'


Tweeënhalf jaar geleden vertelde Jansen het verhaal van haar geradicaliseerde zoon aan de Volkskrant. Ze besloot naar buiten te treden in de veronderstelling dat meer ouders met de handen in het haar zaten. Spreken over je geradicaliseerde kind was taboe, ervoer Jansen. Nergens kon ze met haar zorgen terecht.


Joost, een fanatieke gamer, was geronseld via het computerspel America's Army. In dat gevechtsspel maakte Joost deel uit van een clan die werd aangevoerd door 'Mr. Jihad'. Die lokte hem naar privé chatrooms, liet hem bloederige filmpjes van onthoofdingen en moslimslachtoffers zien. Naar dergelijke filmpjes heeft ook W. voor zijn arrestatie op 10 november 2004 gekeken. Mr. Jihad wijdde Joost in in het salafistische gedachtengoed


Joost veranderde van een vrolijke vwo-leerling in een 'negatieveling, die alleen maar bezig is met het hiernamaals en de wederopstanding'. Hij liet een baard groeien, ging een djellaba dragen en verwaarloosde zijn studie.


Omdat hij de Holocaust ging ontkennen, nam Jansen haar zoon mee naar Auschwitz. Dat maakte geen indruk: de setting daar was volgens Joost geënsceneerd. Ze spoorde hem aan uit te gaan, zijn muziek- en sportlessen weer op te pakken. Tevergeefs. Kritische gesprekken over zijn extremistische visie op de islam verzandden in welles-nietes spelletjes. Joost nam afstand van zijn familie, want die bestond uit kafir (ongelovigen) en trok zich helemaal terug in de salafistische gemeenschap rond de Haagse As Soennah-moskee.


Sinds het verhaal in de Volkskrant is veel gebeurd, vertelt Jansen. Via, via heeft ze vernomen dat Joost 'islamitisch' is getrouwd. Een dergelijk huwelijk is niet geldig voor de Nederlandse wet. Ze was achter zijn adres gekomen en wilde op zijn verjaardag een kaart bij hem in de bus doen. Daar trof ze toevallig de geheel gesluierde vrouw van Joost en haar moeder. 'De dochter groette vriendelijk, haar moeder was heel brutaal.' Kort na die ontmoeting arriveerde Joost, die haar 'heel agressief' bejegende. Dat was bijna twee jaar geleden. Sindsdien heeft ze geen contact meer gehad met haar zoon. 'Wellicht heb ik inmiddels een kleinkind.' Een 'salafistische broeder' van de As Soennah-moskee had haar beloofd een verzoeningspoging te ondernemen, maar die is volgens Jansen nooit oprecht geweest. 'Die broeder kwam terug met het verhaal dat Joost mij ervan beschuldigt bezeten te zijn van djinns (geesten).


Op Joost en andere overtuigde salafi's zal de brief van W. geen invloed hebben, weet Jansen. 'Ze zullen zeggen dat Jason onder druk is gezet, of dat het misleiding is door westerse media. Of hem neerzetten als een verrader. Salafi's denken strikt in wij-zij. Jason is nu zij.'


Ze ziet met lede ogen 'vrolijke groepjes jonge moslims en moslima's' lezingen bezoeken in salafistische moskeeën in Amsterdam, Den Haag, Tilburg, Eindhoven, Roermond. 'Die jongeren zijn net begonnen zich te verdiepen in het geloof, ze zijn nog te redden.' Liefst ziet Jansen dat W.'s brief wordt behandeld in op scholen, vooral op op islamitische.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden