Begrip volkscultuur geen lachertje meer

Gebruiken, tradities, en rituelen worden nu serieus genomen door de kunstwereld...

Amsterdam Volkscultuur? Nog maar een paar jaar geleden werd er lacherig over gedaan. Een pleidooi van Kamerlid Nicolien van Vroonhoven (CDA) voor meer aandacht voor volkscultuur stuitte op honende reacties. ‘Moeten we soms van rijkswege het kantklossen gaan stimuleren?’, vroeg Boris van der Ham (D66) zich af, nadat Van Vroonhoven had verteld dat ze zelf ’s avonds zo nu en dan veel plezier beleefde aan het borduren van merklappen.

Maar inmiddels is volkscultuur en het denken erover een serieuze zaak geworden in de kunstwereld. Het dit jaar begonnen Fonds voor Cultuurparticipatie steekt per jaar een half miljoen euro in de ontwikkeling van volkscultuur als beleidsterrein.

En deze week verscheen de publicatie Splitsen of knopen, waarin directeuren van fondsen, museumdirecteuren, historici en anderen zich over het fenomeen buigen. Directeur Gitta Luiten en medewerker Joost Vrielen van de Mondriaan Stichting verbinden de toenemende belangstelling voor volkscultuur aan de ‘erosie van de traditionele culturele scheidslijnen en oude kunstopvattingen over hoog en laag’.

Dat blijkt ook uit de honorering van de aanvragen bij de stichting.

Niet alleen de ‘hoge kunst’ wordt gesteund, ook de restauratie van verenigingsvaandels van het Limburgs Museum en de aankoop van een collectie klompen door het Klompenmuseum in Paterswolde.

Volgens directeur Jan Jaap Knol van het Fonds voor Cultuurparticipatie raakt volkscultuur aan actuele maatschappelijke discussies. Nederland is immers nog steeds in de ban van de zoektocht naar ‘de’ identiteit van ons land.

‘Al die gebruiken, tradities, en rituelen die mensen als wezenlijk ervaren voor de identiteit van hun eigen groep of van andere groepen’, is de definitie die in het boek wordt gehanteerd.

Charles Esche, directeur van het Van Abbe Museum in Eindhoven, herinnert er nog maar even aan hoe gevoelig volkscultuur kan liggen. Toen in een project van het museum Zwarte Piet ter discussie werd gesteld, leek Nederland even te klein. Een ludieke protesttocht tegen Zwarte Piet werd na bedreigingen afgelast. Esche verwijt dat ook zichzelf. Musea moeten duidelijker maken dat zij een toepasselijke ruimte kunnen zijn voor het debat over volkscultuur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden