Begrijp je opties

Beleggingsadviseurs zijn nog steeds geen heiligen. Wie zelf niet snapt wat er met zijn belegde geld gebeurt, vraagt om moeilijkheden....

'GAAT het om een pakje boter, dan maken mensen zich druk om een dubbeltje meer of minder. Maar tegelijkertijd investeren ze tienduizenden guldens in optieconstructies die ze zelf niet begrijpen.'

Tom Loonen, auteur van het volgende week te verschijnen boekje 'Opties in de praktijk' heeft de schaduwkant van de optiebeurs verkend. Hij inventariseerde alle klachten die de laatste 15 jaar zijn behandeld door de voormalige Klachtencommissie Bankbedrijf, nu Klachtencommissie DSI genaamd. Dat waren er aan het eind van de jaren negentig honderden per jaar.

'Het worden er steeds meer, enerzijds omdat cliënten mondiger worden, anderzijds omdat er ook nog steeds heel veel dingen fout gaan in het contact tussen cliënt en adviseur bij bank of commissionair,' aldus Loonen. In het boekje beschrijft hij een selectie van 17 'optiegevallen' uit de rijke geschiedenis van de betreffende klachtencommissie. Ze gaan over miscommunicatie; klant vraagt adviseur wat de prijs van een aantal optiecontracten 'ongeveer' zal zijn, besluit op grond van de gegeven indicatie tot aankoop en komt er later achter dat hij het viervoudige van die indicatieve prijs heeft betaald. Oops, vergeten de order te limiteren.

Ze gaan ook over blind vertrouwen in adviseurs. 'Onverstandig. Om welke adviseur het ook gaat,' vindt Loonen. Hij beschreef een aantal gevallen waarbij de adviseur zijn gang kon gaan. Het begint meestal met het ongedekt schrijven, verkopen, van opties. Dat levert in eerste instantie een aardig bedragje op, maar dan moet de visie op de markt die aan die verkoop ten grondslag lag nog wel even uitkomen. Loopt het anders, dan moet er een gat worden gevuld. In plaats van het nemen van het verlies besluit de adviseur nog meer opties te schrijven. Maar werkt de markt weer niet mee, dan ligt rampspoed in het verschiet.

Ook aardig is het geval waarin een optiebelegger zelf een mooie strategie heeft uitgedacht waarbij verschillende opties worden gecombineerd. Jammer alleen dat de verschillende orders niet allemaal tegelijkertijd konden worden uitgevoerd. Het resultaat was een grote ongedekte positie en die werd natuurlijk prompt afgestraft door de markt.

Maar alledaagse optie-ellende is niet alleen toe te schrijven aan twijfelachtige acties van adviseurs. De belegger zelf begaat ook dommigheden. Loonen: 'Het komt er meestal op neer dat men niet altijd bereid is de kleine lettertjes van de optiehandel te bestuderen, er zich echt in te verdiepen. Terwijl dat toch noodzakelijk is om de risico's van bepaalde handelwijzen te realiseren.'

Loonen, in het dagelijks leven personal banker bij Fortis, vindt vooral dat beginnende optiebeleggers veel voorzichtiger moeten zijn. 'Ik heb er geen problemen mee dat particuliere beleggers hun visie op de markt te gelde proberen te maken, maar dat moeten ze niet doen als ze niet begrijpen wat de risico's zijn. Bestudeer de theorie, zo zou ik beginnende beleggers aanraden, en oefen vervolgens 'droog', gedurende een periode van bijvoorbeeld zes maanden. Dan leer je de gevolgen van je handelen goed kennen.'

De banken en commissionairs kunnen daar volgens Loonen een belangrijke rol bij spelen. 'De zogenoemde zorgplicht staat bij veel banken nog in de kinderschoenen en dat blijkt ook uit de klachten. Er zijn veel misverstanden over wat nu precies de verantwoordelijkheden van de bank en wat eigen verantwoordelijkheden van de belegger zijn. In ieder geval staat het buiten kijf dat beleggingsadviseurs veel meer informatie over de risico's zouden moeten geven aan hun klanten. Alleen maar gericht zijn op het genereren van handel is uit den boze.'

'Maar anderzijds is de klant meer dan eens nauwelijks bevattelijk voor die informatie. De optiehandel heeft bij veel particuliere beleggers het imago van snel rijk worden en met dat doel voor ogen wordt men al gauw overmoedig. Crashes en andere verhalen die slecht afliepen, worden snel vergeten.'

Loonen schreef zijn boekje dan ook vooral in een poging het realiteitsgehalte van beleggen in opties te vergroten. Voorafgaand aan de beschrijving van de klachten behandelt hij de theorie, overigens rijk voorzien van praktische voorbeelden. Maar die theorie wordt niet erg diepgravend behandeld, met name als het gaat om het begrijpen van het prijsverloop van opties. Een en ander voegt in deze vorm niet veel toe aan al bestaande publicaties over de optiehandel. Bovendien worden vervolgens wel optiestrategieën besproken, en onder het kopje 'bijzondere producten' de reversed convertible notes en de warrants en je kunt je afvragen wat beginnende optiebeleggers daarmee aan moeten.

Zo wordt de meerwaarde van 'Opties in de praktijk' gevormd door de wijze lessen uit de annalen van de Klachtencommissie DSI: weet wat je doet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden