Begrafenis Kaczynski splijt Polen

Volgens veel burgers heeft de president het niet verdiend om laatste rustplaats naast Poolse vorsten en helden te krijgen...

WARSCHAU Lang heeft de Poolse godsvrede niet geduurd. Amper enkele dagen nadat de vliegramp in Smolensk voor een wapenstilstand zorgde in de Poolse politiek, heeft de plaats waar president Lech Kaczynski en zijn vrouw Maria Kaczynska zondag worden begraven opnieuw verdeeldheid gezaaid.

Woensdag werd voor de tweede avond betoogd tegen de keuze voor de kathedraal op de heuvel Wawel in Krakau. Filmregisseur Andrzei Wajda schreef een open brief waarin hij zich keerde tegen de voorgenomen plek. De protesten vonden plaats in de steden Poznan, Gdansk, Katowice, Wroclaw, Krakau, Lodz en Warschau.

De begrafenis in Krakau moet zondag plaatsvinden in aanwezigheid van staats- en regeringsleiders uit de hele wereld. Zowel de Amerikaanse president Barack Obama als de Russische president Dmitri Medvedev heeft zijn komst aangekondigd.

De beslissing om het presidentiële koppel op de Wawel te begraven, werd door de familie genomen op voorstel van Stanislaw Dziwisz, de kardinaal van Krakau. Ook de regering zou betrokken zijn geweest bij de keuze.

Woensdag drukte Dziwisz de hoop uit dat ook Ryszard Kaczorowski, de laatste Poolse president in ballingschap, op de Wawel een laatste rustplaats zou krijgen. Kaczorowski kwam samen met de Kaczynski's en tientallen andere Poolse prominenten om, toen hun vliegtuig zaterdag bij de landing neerstortte. Ze waren op weg naar een herdenkingsplechtigheid in het Russische Katyn, waar zeventig jaar geleden duizenden Poolse officieren op bevel van Stalin werden vermoord.

Prestigeproject
De keuze voor de Wawel kwam als een verrassing. De meeste Poolse prominenten worden begraven op een erebegraafplaats van het beroemde Powazki-kerkhof in Warschau. Ook was geopperd het stoffelijk overschot later over te brengen naar de in aanbouw zijnde Tempel van de Goddelijke Voorzienigheid, een prestigeproject van de Poolse Kerk.

In de crypte van de kathedraal op de heuvel Wawel werden tot het eind van de achttiende eeuw de Poolse koningen begraven. Vorige eeuw kregen ook andere prominenten er een laatste rustplaats, onder wie maarschalk Jozef Pilsudski, de ' Poolse vader des vaderlands' en een van de grote voorbeelden van Lech Kaczynski.

De beslissing om ook Kaczynski en zijn vrouw een plaats in de crypte te geven, stuitte dinsdag onmiddellijk op verzet. Nog dezelfde avond stroomden vierhonderd inwoners van Krakau voor de curie samen voor een spontaan protest. 'Is hij de Poolse koningen wel waardig?', luidde de boodschap op een van de meegedragen spandoeken. Voorbijgangers spraken er schande van: 'En dat terwijl jullie tranen niet eens zijn opgedroogd!'

Woensdag zwelde het protest verder aan. Profielen op het sociale netwerk Facebook tegen de begrafenis van Kaczynski op de Wawel lokken 35.000 vrienden. Ook de invloedrijke krant Gazeta Wyborcza sprak van een overhaaste beslissing. Als alternatief stelde ze de crypte van de Sint-Janskathedraal in het oude centrum van Warschau voor, waar de in 1922 vermoorde president Gabriel Narutowicz begraven ligt.

De conservatief Kaczynski was nooit bijzonder geliefd als president. Bij de volgende presidentsverkiezingen zou hij weinig kans gemaakt hebben op een tweede ambtstermijn.

Zelfs sommige van zijn partijgenoten hadden moeite met de keuze voor de Wawel. De vraag is of de Kaczynski's er zelf gelukkig mee zou geweest zijn. Hanna Foltyn-Kubicka, een van hun hartsvriendinnen, vertelde onmiddellijk na de bekendmaking van het nieuws aan de Volkskrant dat een koninklijke crypte niet bij hen paste. Zowel Lech Kaczynski als zijn vrouw hield niet van grote sier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden