Beginner versus toernooitijger

Wereldkampioen Brazilië kreeg tijdens de eerste ronde van het Caransa-toernooi in 1976 (met weemoed denk je terug aan de fantastische weekeindes waarvoor in de jaren zeventig en tachtig de wereldtop naar Amsterdam reisde) een geweldig pak slaag van een jeugdig viertal Amsterdamse eersteklassers....

In de wandelgangen hoor je meer dan eens verbaasde en opgewonden verhalen van beginners die erkende toppers pootje haakten. Bij bridge komen verrassende uitslagen, mede als resultaat van de grillige invloed van het toeval, met de nodige regelmaat voor. Dit in schril contrast met denksporten waarin de sterkste vrijwel altijd aan het langste eind trekt. Kasparov zal nooit van een schaker van districtsniveau verliezen. Verliespartijen van Ton Sijbrands blijven na 35 jaar dammen nog veelbesproken.

Er bestaat nog een groot verschil tussen bridge en andere denksporten. Bij het schaken en dammen staan toernooien open voor spelers van gelijke kracht; het recht van deelname is gebaseerd op de rating van een speler. Bridge kent naast de Meesterklasse en het topcircuit waarin het recht van deelname beperkt is tot een kleine groep topspelers, ook evenementen met vrije inschrijving. Daarin neemt de absolute beginner het op tegen de uitgekookte toernooitijger en de expert. Critici plaatsen een vraagteken bij de waarde van de ongelijke krachtmeting tussen bridgers van ver uiteenlopende speelsterktes. Liefhebbers genieten van de spanning en de charme van dergelijke wedstrijden.

Vooral tijdens de zomerfestivals, verspreid over heel Europa, kruisen bridgers van diverse pluimage de degens. Bij het rijtje Juan les Pins, Brighton, Oostende,

Deauville, Loiben en Warschau heeft zich Scheveningen gevoegd waarvan van 3 tot en met 12 augustus de elfde editie plaatsvindt. Aanjager van het gebeuren is Hans Metselaar. Zestien jaar geleden richtte hij in een Haags herenhuis de 's-Gravenhaagsche Bridge School op waar duizenden nieuwelingen het spel onder de knie kregen. In 1991 startte de immer actieve Metselaar de eerste bridgeweek in een Schevenings hotel. De school verhuisde in 1998 naar de badplaats en biedt nu elke zomer onderdak aan honderden liefhebbers voor tien dagen speelplezier. Voor elke discipline is plaats. Mixed, Butler, Dames & Herenparen, Viertallen, Robberbridge en het Open Parentoernooi.

Geldprijzen voor de eerste tien van elk eindklassement, extra prijzen voor tweede en derdeklassers, een verloting van dinerbonnen. Een leuke jackpot: het paar dat het nauwkeurigst van tevoren de eigen score schat verdient een vliegvakantie naar Portugal.

Veel Nederlandse bridgers combineren zon, zee en strand met bridge in een van de festivals aan de kust van de Middellandse Zee. Een deelnemer vertelde vol bewondering over het huzarenstuk in diagram 1 van 'zomaar' een naamloos gebleven Franse leider.

Zie diagram 1

west noord oost zuid

-- 1* pas 1SA

pas 3* pas 3SA

pas pas pas --

West kwam uit met *B voor de heer in de dummy. Een kleine harten voor *V van oost die *H naspeelde. Zuid won het aas en speelde *B, *H en *A, west gooide een klaveren af en oost *8. De leider speelde *V en klaveren naar het aas. Vervolgens toonde zuid een goede neus voor de positie. Geen schoppen naar *V maar ruiten naar *B van oost die ook *V mee kon nemen maar vervolgens in de *AV moest spelen. De Nederlandse oost vroeg of het misschien beter was om 3SA te doubleren voor een schoppenuitkomst. Het baat niet. De leider weet dan zeker dat de schoppenhonneurs in oost zitten, wint *A in de eerste slag en gooit oost na een identiek spelverloop in.

Het plan van de leider was, nu west een klaveren afgooide, correct. Oost-west kunnen maximaal drie ruitenslagen opnemen en moeten uiteindelijk zelf schoppen inspelen. Vanuit oost is dat uitermate voordelig voor zuid.

Uit de Bridgeweek Scheveningen van 1994 in diagram 2 een spel waarvan een subtiele aanpassing van het speelplan pas lang na afloop aan de oppervlakte kwam.

Zie diagram 2

west noord oost zuid

-- -- -- 1SA

pas 2* pas 2*

3* 3* pas pas

pas -- -- --

In eerste instantie wilde west een SA-contract wel tegenspelen, happig op kwetsbare downslagen. Na 2* moest west zich met 3* blootgeven zodat noord gedwongen een niveau hoger moest bieden. West kwam uit met *A en speelde goed *A en ruiten na voor *V in de dummy. De leider stak over naar *A en nam de snit op *H. Oost won en gaf west de ruitenintroever. Harten heer na en de onvermijdelijke klaverenverliezer betekende een down. Acht slagen leken op het eerste gezicht het maximum tot een grappige variant zich aandiende.

De leider kan onder *A de vrouw van noord deponeren. West speelt ruiten voor *9 van zuid die *V in noord troeft. Dan speelt de leider *A en gaat met schoppen van slag naar oost. Na de ruitenintroever kan west in de dubbele renonce spelen; een klaveren uit noord verdwijnt en later verdwijnt de tweede klaveren van noord op de hoge ruiten van zuid. Breekt west de klaveren open dan speelt de leider deze kleur zonder verliezer.

Hans Metselaar rent tijdens de tien dagen van zijn festival van hot naar haar, luistert geduldig naar elke grief en strijkt alle oneffenheden glad. Als enthousiast speler maakt hij als het kan tijd vrij om zelf deel te nemen. In diagram 3 demonstreerde hij zorgvuldigheid bij het afspelen van een klein spel.

Zie diagram 3

west noord oost zuid

-- -- pas pas

pas 1* 1* 2*

pas pas pas --

De nijvere organisator eindigde als zuid in de harten-deelscore. West kwam uit met *B. Oost nam drie schoppenslagen mee en speelde *V na voor het aas van west die klaveren vervolgde voor de heer in de dummy. Met drie verliezers in schoppen en twee in klaveren was het contract afhankelijk van het vinden van troef vrouw met als optie de snit op *V om de verliezende klaveren uit zuid op te ruimen. Metselaar zag daarin niets en vond een in de praktijk nuttige ontdekkende speelwijze om de plaats van *V te bepalen. Hij speelde *A, ruiten naar de heer en *B. Oost zette *V en zuid troefde. De leider telde de oosthand uit: *AV, *VB en *V, samen elf punten. Met *V erbij had oost zeker geopend en zuid plaatste de vitale troef vrouw terecht in west. Harten heer en harten naar *10 voor acht slagen en +110.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden