Begiftigd monster

Hoe komt de jonge, onervaren Schotse arts Nicholas Garrigan in Oeganda terecht, aan de zijde van dictator Idi Amin? Gewoon, door een flinke draai te geven aan de globe die in zijn krappe slaapkamertje staat, en halsoverkop te vertrekken naar de plek die onder zijn duim belandt. Oeganda dus, precies op het moment dat Amin en zijn leger het land overnemen.


Als plattelandsdokter die het moet afleggen tegen de plaatselijke medicijnman, lijkt Nicholas' aanwezigheid in Oeganda niet bijster zinvol. Totdat zijn pad toevallig dat van Amin kruist; voor hij er erg in heeft is hij Amins lijfarts. Hij krijgt van hem een mooi bureau en zijn eerste maatpak, mag mee naar chique recepties en wordt aan diens drie vrouwen voorgesteld. Het schijnbaar onschuldige begin van een onwaarschijnlijke, steeds verontrustendere vriendschap. De man door wie Nicholas zich zo gemakkelijk laat inpalmen, blijkt gaandeweg een monster te zijn.


Met een beetje besef van de Afrikaanse geschiedenis weet de toeschouwer dat natuurlijk veel eerder dan Nicholas, en het is juist die voorkennis die The Last King of Scotland, naar de op feiten gebaseerde roman van Giles Foden, zo spannend maakt: dat je je voortdurend kunt afvragen wanneer Garrigan eindelijk zal begrijpen in welke hel hij is terechtgekomen. De film gaat een hele tijd mee in zijn naïviteit, met zonnige Afrikaanse muziek op de geluidsband, wat de deceptie des te groter maakt wanneer wreedheid en waanzin van Amin eindelijk het daglicht zien. Hoofdrolspelers James McAvoy (Garrigan) en de met een Oscar onderscheiden Forrest Whitaker (Amin) zijn volmaakt als de Schone en het Beest, en regisseur Kevin McDonald voert de paranoïde sfeer hoog op.


The Last King of Scotland (Kevin MacDonald, 2008)


RTL 8, 20.30-23.00 uur.


Iron Man 2 / X2 - Xmen Unlimited

(Jon Favreau, 2010 / Bryan Singer, 2003) RTL 7 trakteert haar publiek op twee superhelden-vervolgfilms. In de tweede Iron Man aast het leger op het ijzeren kostuum van Tony Stark (Robert Downey Jr.); in X2 is de door Ian McKellen gespeelde Magneto een kwaadaardige mutant die niet met de mensheid wil samenleven. Vanaf de eerste scène, waarin een gasvormige mutant de president van de Verenigde Staten probeert te doden, is de film in handen van special effects-experts, die zich aan opbouw weinig gelegen laten liggen. Het plot, over een generaal die alle mutanten wil uitroeien, is niet meer dan een excuus voor hun virtuositeit.


RTL 7, 20.30-23.00 / 23.00-01.40 uur.


Herfstsonate

(Ingmar Bergman, 1978) Stoppen met werken kon Ingrid Bergman niet, ook niet toen in 1974 bleek dat ze kanker had. In Bergmans Herfstsonate viel voor het eerst te zien hoe haar gezicht, dat altijd zo onaantastbaar leek, was getekend door ziekte en door het leven. In het zeer persoonlijke Herfstsonate, over een concertpianiste die zich met haar vervreemde dochter (Liv Ullmann) probeert te verzoenen, maakt Bergmans gezicht een onuitwisbare indruk. Het is nog steeds mooi, maar het is geen blanco canvas meer, zoals in haar oudere films.


'Arme mama. Ze zag er ineens zo oud en moe uit', zegt de dochter in Herfstsonate na een lange, heftige confrontatie. Vermoeid was Bergmans gezicht inderdaad toen ze de film maakte, maar ook helder, waarachtig en fascinerend. In Herfstsonate toont Ingrid Bergman een gezicht dat niets meer te verbergen heeft.


Arte, 00.30-01.15 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden