Before the Last Curtain Fall is een schijnwereld vol illusies

Het was een wereldhit in 2010: de voorstelling Gardenia, met travestieten en transseksuelen in de hoofdrol. Nu is er een indringende documentaire.

Beeld Axel Schneppat

Mannen in jurken. Of mannen die vroeger een piemel hadden. Of mannen die achter het raam hebben gezeten, als prostituee. Allemaal waren ze te zien in de theatervoorstelling Gardenia van NTGent en Les Ballets C. de la B. Gardenia , een indrukwekkend bal masqué over travestie en transseksualiteit, ging in het najaar van 2010 vrij bescheiden in première, in regie van de vermaarde theatermaker Alain Platel. Onverwacht werd de productie een wereldhit: in twee jaar tijd werden tweehonderd voorstellingen gegeven - van Sydney tot Montreal, van Zuid-Amerika tot Azië.

De artiesten van Gardenia zelf zijn nu hoofdpersoon in de documentaire Before the Last Curtain Falls, die de Canadese regisseur Thomas Wallner over hen en hun voorstelling heeft gemaakt. Hij volgde een aantal van de optredens en zoomt in zijn anderhalf uur durende film vooral in op de levens van de artiesten achter de schermen en thuis. Allemaal mannen, of intussen vrouwen, die het hoofd boven water wisten te houden.

Zoals Richard, die in het dagelijks leven verpleger was op een afdeling voor ernstig zieke kinderen en 's avonds optrad in travestiebars om de ellende van overdag te vergeten. Even stoer als aandoenlijk is hij in een aangrijpende scène waarin hij een zieke baby de fles geeft en hij bezorgd toekijkt. Even later vertelt hij tussen de bedrijven door hoe er laatst een baby in zijn armen is gestorven. Daarna zien we diezelfde Richard all dressed up, als de massale travestiet die Marlene Dietrich speelt. Zijn bezorgde ogen zijn zelfverzekerd geworden: hier sta ik, dit ben ik, kom maar op!

Het naderende afscheid

De documentaire gaat vooral over het naderende afscheid, aan het eind van de tournee. Dan wacht voor de meesten het normale, stille leven. Zoals voor Andrea, vroeger man, nu vrouw, die in zo'n typisch Vlaams huis samenwoont met haar hond. 'Ik ging als Julius Caesar de operatiekamer in en kwam er als Cleopatra weer uit', zegt ze nuchter over haar geslachtsoperatie.

Over hoe dat vroeger ging, is de flamboyante Vanessa van Durme buitengewoon openhartig. Als jongen ging ze op de bonnefooi naar Casablanca, met een envelop met geld, om daar als vrouw weer vandaan te komen. De jaren daarna heeft ze als prostituee gewerkt om de vervolgoperaties te kunnen bekostigen.

Close-ups van enorme nepwimpers en wolken haarlak, prachtige sfeerbeelden van Gent bij nacht en aandacht voor details als treurige jeugdfoto's en porseleinen dansfiguurtjes illustreren in Before the Last Curtain Falls een schijnwereld vol illusies. Maar evenzeer is de film een indringend en onsentimenteel verslag van een reis die ver voorbij de regenboog voert.

Thomas Wallner Before the Last Curtain Falls (België, Duitsland, 2014, 88 min.), 19, 24, 26,27, 28/11.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden