Beetje staking kan voor FNV Bondgenoten einde betekenen

De stoutste droom van werkgevers kan werkelijkheid worden. Een beetje staking zou FNV Bondgenoten, de grootste vakbond van Nederland, de kop kunnen kosten....

Van onze verslaggever Gijs Herderscheê

Dan is er geen sterke partij meer om over collectieve arbeidsovereenkomsten, CAO's, te onderhandelen of werknemers bij te staan bij reorganisaties of individuele problemen. Een enkele bond zoals de NVJ van journalisten en FNV Kiem voor grafici, houdt zich hierbij afzijdig.

Het doemscenario heeft realiteitswaarde door de financiële nood van FNV Bondgenoten. De bond ontstond in 1998 uit een fusie van vier bonden. De bond begon met 350 miljoen euro vermogen. Door dalende aandelenkoersen en veel te hoge uitgaven is dat vermogen geslonken tot 93 miljoen euro. Dat klinkt fors maar de bond staat bij de bank voor 95 miljoen euro garant voor vooral huisvesting. FNV Bondgenoten heeft daardoor niet de vrije beschikking over het eigen geld. Wel resteert een stakingskas met dertig miljoen euro. Ook dat klinkt veel maar er is wel eens meer opgestaakt. In 1995 kostte één staking in de bouw net zo'n bedrag.

Tot zover klinkt het als een probleem voor FNV Bondgenoten. Maar door interne FNV-solidariteit kan die kettingreactie op gang komen. Bonden steunen elkaar bij stakingen. Als Abvakabo FNV binnenkort actie gaat voeren voor de rijksambtenaren-CAO of de CAO-gehandicaptenzorg, dan betaalt Bondgenoten mee. In 1995 kostte deze solidariteit de kappersbond bijna de kop. De bond sloot een lening af om mee te betalen aan de bouwstaking.

Niet alleen delen de FNV bonden de stakingskosten, ook huisvesting wordt gedeeld. Die kosten zijn een molensteen voor Bondgenoten. Maar als die bond uit het huisvestingsproject stapt, heeft de hele FNV een probleem.

De FNV-bonden komen ook voor een existentiële vraag te staan als FNV Horeca kopje onder dreigt te gaan. Door het conflict over de horeca-CAO dreigt deze bond werkgeversbijdragen mis te lopen waaruit nu nog een fors deel van de bondsbegroting wordt betaald.

FNV Bondgenoten trekt nu noodgedwongen consequenties en werkt aan een saneringsplan. Daarbij worden 350 banen geschrapt bij de bond en bij FNV Ledenservice, het bedrijf dat leden individueel bijstaat. Als de bond kantoren sluit, wordt de organisatie minder goed bereikbaar. Maar de leden komen toch al vrij zelden langs.

Het ontslag van 50 van de 250 bestuurders annex CAO-onderhandelaars, raakt de leden wel direct. De resterende bestuurders moeten dan ieder meer CAO's afsluiten en de belangen van leden bij meer bedrijven behartigen bij bijvoorbeeld reorganisaties. Kwantiteit staat ook hier op gespannen voet met kwaliteit.

De leden van Bondgenoten krijgen direct te maken met de sanering bij ledenservice. Nu worden problemen van individuele leden door bestuurders vlot doorgestuurd naar deze juridische dienst. Na de reorganisatie moeten bestuurders meer kwesties zelf afhandelen. Volgens de denktrant van het reorganisatieplan moet het afnemend aantal onderhandelaars niet alleen meer CAO's doen maar ook meer individuele kwesties kunnen behandelen.

Alle leden van FNV Bondgenoten krijgen verhoging van de contributie voor de kiezen. Voor het tweede opeenvolgende jaar moet die met 10 procent omhoog. Zo hoopt FNV Bondgenoten het hoofd boven water te houden. Maar als werkgevers stakingen forceren, kan het snel gedaan zijn met de bond. Dat zou het einde van de FNV kunnen inluiden.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden