Column

'Beetje inkomensverlies? Maak je eerder zorgen om bezuinigingen op kunst en wetenschap'

Bezuinigen op fantasie en verbeeldingskracht is kortzichtig en oliedom, vindt Malou van Hintum. 'Het verzet tegen de voorgenomen kabinetsmaatregelen, is vaak zo egoïstisch.'

Wat me opvalt aan al het verzet tegen de voorgenomen kabinetsmaatregelen, is dat het vaak zo egoïstisch is. Als je in een uitgeklede WW komt met 70 procent van het minimumloon, ja, dan mag je piepen. Maar veel inkomensverlies is verlies van luxe, wat iets heel anders is dan antikraak moeten gaan wonen en overgeleverd zijn aan het slinkende assortiment van de Voedselbank.

Dood spoor
Er was geen massaal protest tegen het korten op de ontwikkelingshulp. En over de kortingen op kunsten en wetenschappen heb ik niemand horen mopperen. Toch is het allemaal schandalig, en het laatste is nog eens oliedom ook. Want wie op kunst en wetenschap bezuinigt, snijdt de ziel uit een samenleving en zet die op dood spoor.

Schaterlachen
Wat maakt je nou meer mens? Meer asfalt, of meer poëzie? Meer blik in de straat, of meer muziek? Een theaterstuk waar de vonken vanaf springen, of extra vangrails zodat we op meer plekken 130 kunnen rijden? Het zijn de kunstenaars die ons leven smaak en kleur geven, die zingen, spelen en schrijven over liefde en verlies, die ons laten schaterlachen en stilletjes huilen, schrikken en blozen. Een goede roman kan je wijzer maken over jezelf en anderen, een filosoof kan je existentiële vragen aanreiken en dilemma's voorleggen. Kunstenaars schilderen alle kleuren van onze emotionele regenboog; die afbreken is ons stukje bij beetje ontmenselijken.

Nieuwsgierig
En de wetenschap dan? Kan die niet een tandje minder? Nee, die ook niet. Wetenschappers zijn de nieuwsgierigen die achter de horizon kijken. De plek waar de toekomst ligt, die we niet kennen, maar waar we ons wel op moeten voorbereiden. Zonder nieuwsgierigheid geen vooruitgang, geen ontdekkingen, geen nieuwe perspectieven. Wetenschap is het potentieel waarmee we nieuwe problemen kunnen oplossen, grote vragen beantwoord krijgen. In dat potentieel gaan snijden is kortzichtig, zeker als je ziet hoe goed Nederlandse wetenschappers het in de wereld doen.

Verdieping
Nederland is een calvinistische handelsnatie, zei een Spinoza prijswinnaar onlangs tegen me. We zijn hier goed in het doorverkopen van spullen van anderen, en winst maken op de korte termijn. Boven het maaiveld uitsteken mag je niet. Het is een mentaliteit die politici prijzen, maar die funest is voor disciplines die ons een spiegel voorhouden, ons verdieping brengen, een originele kijk geven op wie we zijn, die ons emotioneel verrijken en intellectueel uitdagen.

Wie verbeeldingskracht niet op waarde schat maar in het knellende korset van het korte termijn economische winstdenken dwingt, is bezig met geestelijk afbraakbeleid. Dat heeft op den duur een heel wat dramatischer effect op wie we zijn en hoe we ons kunnen ontplooien dan een paar honderd euro minder in de maand.

Malou van Hintum is politicoloog en columnist voor Volkskrant.nl

 
Wat maakt je nou meer mens? Meer asfalt, of meer poëzie? Meer blik in de straat, of meer muziek?
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden