Beeldende theatermonoloog

Datumloze dagen..

Vincent Kouters

maastricht De dood is behoorlijk aanwezig in en rond Datumloze dagen van Jeroen Brouwers. Zo schreef hij de theatermonoloog eigenlijk speciaal voor acteur Roef Ragas, een bewonderaar van Brouwers’ werk. Maar het verliep anders dan verwacht. De theatermonoloog werd een roman, en Ragas overleed onverwachts op 30 augustus 2007, voordat hij de gedroomde rol kon spelen.

De reeds geplande voorstellingen bij de Maastrichtse theatergroep Het Vervolg konden doorgaan nadat acteur Tom Jansen de rol overnam van Ragas en regisseur Léon van der Sanden het boek weer bewerkte tot theatermonoloog. De première vond deze week plaats op het Maastricht Toneelstadfestival, dat dit jaar voor het eerst georganiseerd wordt.

In het boek staat, opmerkelijk genoeg, de tragische dood van een nog veel te jonge man centraal. De prachtige monoloog van de norse vader, die het contact met zijn zoon na een scheiding is verloren, zit vol duistere beelden: seks en lust gaan op de een of andere manier altijd gepaard met dood en verderf, en ook liefde en schaamte zijn onafscheidelijk. Op het exacte moment dat hij op een hotelkamer in Venetië bij zijn eerste vrouw zijn zoon verwekt, ziet hij door het raam een rouwstoet achter haar rug voorbij varen. Een beeld om niet te vergeten.

Datumloze dagen is een raamvertelling. De man, inmiddels in de zestig, zwerft door het bos. Hij overpeinst zijn leven: veel vrouwen, banen in New York en Parijs, en een luttel aantal toevallige dagen waarop hij zijn zoon tegen het lijf loopt. De paar onbeholpen gesprekken die ze dan voeren, meesterlijk opgeschreven door Brouwers, tekenen de eenzaamheid en koppigheid van vader en zoon.

Tom Jansen is op zijn best wanneer hij in zijn eentje deze dialogen weergeeft, altijd met de diep-cynische kop die Brouwers ongetwijfeld in gedachte had voor het personage. Hij heeft op die momenten de juiste mimiek en intonatie te pakken en ontroert. Jansen staat of zit anderhalf uur voor een doek waarop drie boomstammen zijn geschilderd. Maar met hulp van Brouwers’ soms onstuimige en altijd beeldende tekst en door geraffineerd spel, ontstaat een fantasievolle monoloog, vol dramatiek en humor.

Maar toch. Zo tegen het einde wil de voorstelling helaas een enkele keer verzanden in een beetje muffe voorleessessie. Een gevoel wat nog versterkt wordt door de twee alles behalve verdekt opgestelde monitoren waarop continu de tekst meeloopt. Een jammerlijk smetje, dat misschien nog schoongepoetst kan worden voordat de voorstelling volgend seizoen uitgebreid op tournee gaat.

Vincent Kouters

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden