BEELDENDE KUNST

Kunst uit Afrika heeft meer te bieden dan de 'etno-kitsch' die op de internationale vliegvelden te koop is. Vandaar Ujamaa, een ontmoeting met Afrikaanse kunstenaars: objecten, schilderijen, installaties en video's van twaalf kunstenaars uit Zuid-Afrika, Botswana, Mozambique, Uganda en Angola....

Amersfoort

Amstelveen

In het Cobra Museum de 'Appelbar': Karel Appels beschildering van de koffiekamer in het Stedelijk Museum. Tot en met 16 maart. Verder veertig kunstenaarsportretten van Dirk de Herder, tot en met 23 maart en de Haagse Avantgarde tot en met 13 april.

Amsterdam

De exposities Peter de Grote en Holland en Catharina vormen het hoogtepunt van het Peter de Grote Jaar. Het Historisch Museum toont 250 kunstwerken, medische instrumenten, anatomische preparaten en andere voorwerpen uit de Kunstkamer in St.-Petersburg. In de Nieuwe Kerk kunstschatten uit het winterpaleis van Catharina (1729-1796), waaronder schilderijen van Titiaan, Rubens, Rembrandt en Hals, en haar gouden koets. Beide exposities duren tot en met 13 april.

Spiegel van alledag toont zo'n 140 prenten van Hollandse en Vlaamse meesterkunstenaars als Pieter Breugel, Rubens, Rembrandt, Van Ostade en anderen. In het Rijksmuseum, tot en met 4 mei.

Het Stedelijk Museum wijdt een retrospectief aan Markus Lüpertz, samengesteld door Rudi Fuchs en Lüpertz zelf, en bestaande uit zo'n 75 werken uit de periode van 1962 tot heden. De schilderijen zijn op kleur of materiaal per zaal gerangschikt. Tot en met 31 maart.

Ook in het Stedelijk Museum de tentoonstelling Kabinet, van jonge Russische kunstenaars uit Sint-Petersburg. Tot en met 6 april.

Is de mens toevallig ontstaan door evolutie en mutatie of een creatie van God? Die vraag ligt vaak ten grondslag aan de potloodtekeningen en olieverfschilderijen van de magisch realist Peter Breedijk, van wie stuk of twintig werken worden getoond in Galerie XY, Tweede Laurierdwarsstraat 42. Tot eind maart.

Europa's Revenche heet de tentoonstelling van schilderijen die Galerie Barbara Farber wijdt aan de Canadese kunstenaar Tony Scherman. Met een techniek van was en ingebrande pigmentverf brengt Scherman de frescotechniek van de Florentijnse meesters weer tot leven. Tot en met 20 maart, Keizersgracht 265.

Galeriehouder Rob Malasch heeft uitzonderlijk werk van vier jonge Chinese schilders naar Amsterdam gehaald. Yue Min Jun, Yang Shao Bin, Liu Ye en Zeng Fanzhi leveren een fijnzinnig commentaar op het hedendaagse China. In Serieuze Zaken, Lauriergracht 96-1, tot en met 22 maart.

De tentoonstelling Mooi versierd in het Allard Pierson Museum over antiek Grieks aardewerk uit 575-475 voor Christus (uit de collectie van J.L. Theodor) is verlengd tot en met 13 april.

Handcomputer is een tentoonstelling in Arti et Amicitiae, Rokin 112, van zeventien kunstenaars, onder wie Thijs Kauffmann, Maarten Ploeg, Eli Content en samensteller Lam de Wolf. Vanaf 15 maart tot en met 13 april.

In het kader van het internationale kunstproject Angelus Novus, waarbij galeries en culturele instituten elkaar laten kennismaken met werk van 'hun' kunstenaars, exposeren in Torch, Lauriergracht 94, onder anderen Jan Boeckx, Jemina Brown, Jimi Dams en Yoshinori Hosoki. Van 16 maart tot en met 6 april. Zie ook onder Rotterdam.

Apeldoorn

Tsaren tronen op Het Loo, heet de tentoonstelling over de relatie tussen Peter de Grote en het Nederlandse vorstenhuis. Uit Rusland zijn te zien: schilderijen van Hollandse meesters, Chinees porselein, kostuums, uurwerken, vazen en tronen, waaronder die van Peter de Grote. In Paleis Het Loo, tot en met 3 april. Zaterdag 15 en zondag 16 maart gesloten.

De Belgenmoppen zijn al veel ouder dan vandaag. In het Historisch Museum spotprenten uit 1830, het jaar van de Belgische afscheiding. Over koning Willem I als verlopen kaashandelaar, en België als land van de domme gans. Tot en met 31 maart.

Arnhem

In het Museum voor Moderne Kunst een overzicht van de magisch-realistische schilder Carel Willink, waarop ook zijn minder bekend werk uit de jaren twintig te zien is. Verlengd tot en met 31 mei.

Breda

Al tientallen jaren schildert en tekent beeldend kunstenaar Klaas Gubbels (1934) tafels en koffiekannen. Mooi hoeven ze nooit te zijn, want 'een mooi schilderij maken, daar is geen moer aan', vindt Gubbels. Het gaat hem om de vorm. Op de overzichtstentoonstelling in Museum De Beyerd, zijn behalve schilderijen van koffiepotten en tafels, ook foto's, collages en beelden van Gubbels te zien. Tot en met 23 maart.

De tentoonstelling Hemels Erfgoed presenteert in Museum De Ghulden Roos, Molenstraat 2, een keuze uit de bisschoppelijke collectie van het Bredaas Museum. Tot en met 11 mei.

Den Haag

Religieuze twee- of drieluiken uit de late Middeleeuwen zijn in de loop der tijd vaak uit elkaar gehaald en als losse kunstwerken tentoongesteld. De expositie Kunst op vleugels. Rond een herenigd drieluik van Gerard David toont uit die tijd zowel complete drieluiken als losse zijluiken van Hollandse, Vlaamse en Duitse kunstenaars. Pronkstuk is het 'Drieluik met de geboorte van Christus' van de Vlaming Gerard David (1460-1523). Daarvan zijn de losse delen voor het eerst sinds de jaren dertig weer herenigd, in het Mauritshuis, tot en met 22 juni.

Voor de eerste keer is in Nederland een overzicht te zien van de Deense kunst uit de periode 1800-1850. Bekende figuren als schrijver/kunstenaar Hans Christian Andersen, de beeldhouwer Thorvaldsen en schilders als Christoffer Wilhelm Eckersberg en Constantin Hansen brachten de kunst in Denemarken de eerste helft van de vorige eeuw tot grote bloei. De Gouden Eeuw van Denemarken toont een selectie van de Deense schilder-, beeldhouw- en tekenkunst van begin 19de eeuw. In Museum Het Paleis, tot en met 19 mei.

Het Haags Historisch Museum brengt een expositie over de Nederlands-Russische vorstenbanden. Met de bruidsschat van Anna Pavlovna, voorwerpen uit de Russische kapel in Rustenburg, en vele andere, nooit eerder tentoongestelde voorwerpen. Tot en met 27 april.

Naar aanleiding van James Turell's permanente werk in de duinen bij Kijkduin, toont Stroom HCBK twee tijdelijke kunstlichtwerken van zijn hand, wegens grote belangstelling, nu tot en met 23 maart.

Ruim honderd kunstwerken, voornamelijk schilderijen, zijn vanwege het 150-jarig bestaan van de Pulchri Studio door het Haags Gemeentemuseum bijeengebracht. De tentoonstelling Van Weissenbruch tot Westerik bevat werken van Pulchri-leden als Mesdag, Israëls, Mauve, de gebroeders Maris en anderen. In de Pulchri Studio, Lange Voorhout 15, tot en met 27 april. Tevens olieverfschilderijen en kleuretsen van Willy Belinfante, tot en met 3 april.

Schröder Galerie/Ateliers heeft een nieuw onderkomen gevonden in de Anna Paulownastraat 54A. De openingstentoonstelling heeft dezelfde titel als de boekenweek: Mijn God. Veertig beeldend kunstenaars hebben een werk met dat thema gemaakt. De resultaten zijn te zien van 16 maart tot en met 20 april.

Deurne

In Museum De Wieger Figuratief Expressionisme, een expositie van de particuliere collectie Smithuis, met vooral figuratief werk van de Bergense School en de Groningse kunstvereniging De Ploeg. Er zijn onder meer schilderijen te zien van Leo Gestel, Dirk Filarski, Charley Toorop en Johan Dijkstra. Tot en met 14 april.

Dordrecht

Het Dordrechts Museum maakte een selectie uit haar collectie 19de-eeuwse schilderkunst. Dordtse Schapen en Schepen toont een eeuw landschaps- en zeeschilderkunst in Dordrecht. Met werk van o.a. Jacob van Strij en Johannes Christianus Schotel (t/m 30 maart).

Eindhoven

Marijke van Warmerdam behoort inmiddels tot een van de succesvolste kunstenaars van Nederland. Haar werken kenmerken zich door hun bijzondere eenvoud: een kind op een fiets, limonadeblikjes, een ballon. De onalledaagse context waarin zij haar werk plaatst, 'maken het bekende bijzonder'. In het Van Abbemuseum, onder de titel Enkel, dubbel, dwars. Tot en met 13 april. In die periode tevens de expositie Voorstelling, met werk van Suchan Kinoshita.

Overzicht van het werk op papier 1961-1997 van Jef Diederen (1920). De kunstenaar was bevriend met Bert Schierbeek op wiens teksten een aantal werken is geïnspireerd. Galerie Willy Schoots, Willemstraat 27. Tot en met 29 maart.

Gouda

De Gilden in Gouda, in het Stedelijke Musea Gouda, gaat over de ambachtslieden die de stad van 1404 tot 1795 bevolkten. Altaarstukken, fijnbewerkte gildenglazen, zilveren begrafenisschilden, en andere voorwerpen die de tand des tijds hebben doorstaan. Ook de geschiedenis van de broederschappen wordt belicht. Oosthaven 10, tot en met 30 maart.

Haarlem

Een van de meest waardevolle collecties zeventiende-eeuwse tekeningen in Nederland is nu te zien in het Teylers Museum. De bijzondere tentoonstelling is samengesteld naar aanleiding van een bestandscatalogus waarin het complete werk is opgenomen van kunstenaars die tussen 1575 en 1630 zijn geboren, onder wie Rembrandt, Jan van Goyen en Jacob van Ruysdael. Tot en met 25 mei.

Ook in het Teylers Museum een selectie van eeuwenoude tekeningen van exotische planten, uit boeken van de natuurhistorische bibliotheek. Tot en met 25 mei.

Heemstede

Tekeningen van Lucebert zijn te zien in Galerie De Bleeker, Bleekersvaartweg 18. Van 15 maart tot en met 20 april.

Heerlen

De Duitse dadaïstische kunstenaar Kurt Schwitters (1887-1948) raakte begin jaren twintig sterk beïnvloed door de ideeën van Nederlandse architecten en kunstenaars van De Stijl. In zijn collages, reliëfs en schilderijen verwees hij regelmatig naar Nederland, onder meer met krantenknipsels, vervoersbewijzen en chocoladeverpakkingen. Stadsgalerij Heerlen heeft nu ruim veertig, deels niet eerder tentoongestelde werken bijeengebracht die Schwitters tussen 1923 en 1936 in Nederland maakte. Tot en met 8 juni.

Maastricht

In het Bonnefantenmuseum The Spiral Village: een door Francesco Bonami samengestelde expositie met werk van zestien, voornamelijk jonge kunstenaars uit tien landen. Bonami stelde eerder de Aperto-sectie van de Biënnale van Venetië samen, alsmede de eerste 'Campo' in Turijn. Tot en met 25 mei.

A new spring is een internationale groepstentoonstelling met werk van Duitse, Franse, Spaanse, Nederlandse (o.a. Rob Scholte) en Oost-Europese kunstenaars. In Galerie Wanda Reiff, Rechtstraat 43, tot en met 12 april.

Nijmegen

De architect en schilder Theo van Doesburg (1883-1931) is vooral bekend als oprichter en stuwende kracht achter het tijdschrift 'De Stijl'. Maar hij schreef ook gedichten, onder het pseudoniem I.K. Bonset. In de Universiteitsbibliotheek is een tentoonstelling gewijd aan het literaire oeuvre van Van Doesburg. Vrijdag om 13.30 uur tevens vijf korte lezingen over verschillende aspecten van zijn schrijverschap.

In het Nijmeegs Museum Commanderie van Sint Jan twee tentoonstellingen: over de in 1597 overleden Nijmeegse heilige Petrus Canisius, en met name over de manier waarop hij in de negentiende en twintigste eeuw in de beeldende kunst is afgebeeld, en over het werk van de magisch-realist Jan Toorop, van 15 maart tot en met 5 mei.

Rotterdam

Piet Mondriaan schilderde niet alleen maar abstracte lijnencomposities in geel, rood en blauw. Tot ongeveer 1920 maakte hij vooral landschappen, en experimenteerde hij veelvuldig met het impressionisme, luminisme en kubisme. Van die vroege werken heeft het Haags Gemeentemuseum er in De Kunsthal een kleine 150 bijeengebracht. Samen brengen ze Mondriaans ontwikkeling in kaart van impressionistische landschapsschilder tot ontdekker van de voorstellingloze composities van 'de universele harmonie'. Tot en met 8 juni.

Zijn bekendste werken zijn het Rietveld-Schröderhuis en de Rietveldstoel. Maar architect Gerrit Rietveld heeft tijdens zijn leven ook uitgesproken experimentele ontwerpen gemaakt. Die zijn samen met modellen van nooit uitgevoerde ontwerpen op schaal samengebracht door Rietvelds vroegere medewerker Bertus Mulder. Rietvelds Ranke Ruimtedieren, tot en met 23 maart in de gemeentebibliotheek.

2000 jaar Zijderoute: Schatten uit Oezbekistan laat de rijke cultuur zien van een gebied dat Europa en Azië eeuwenlang met elkaar verbond. Het Museum voor Volkenkunde toont onder meer mantels, sieraden, en keramiek, t/m 10 augustus.

In het kader van het internationale kunstproject Angelus Novus, waarbij galeries en culturele instituten elkaar laten kennismaken met werk van hun kunstenaars, exposeren bij Cokkie Snoei, Mauritsweg 55, onder anderen Jan Boeckx, Cary S. Leibowitz en Sally Webster. Van 16 maart tot en met 6 april. Zie ook onder Amsterdam.

Tilburg

Vroeger was onderkleding van linnen, katoen, wol of zijde. Nu worden ook moderne materialen gebruikt als Coolmax, Tactel Aquator en lycra. Over deze en andere nieuwe materialen gaat Bodyfashion, vernieuwing op de huid gezeten, in het Nederlands Textielmuseum. Tot en met 25 mei.

Utrecht

Hij is vooral bekend geworden met controversiële televisie- en radioprogramma's als Hoepla, De Fred Haché Show, Ronflonflon en Op zoek naar Jolanda. Maar Wim T. Schippers maakt ook beeldende kunst. In het Centraal Museum, een overzichtstentoonstelling over het werk van de kunstenaar-ontwerper-liedjesschrijver-toneel-, tv- en radiomaker (tot en met 27 april).

Veendam

Het Veenkoloniaal Museum geeft een beeld van leven en werk van Geert Hendrik Streurman (1892-1976). Zijn werk wordt tot en met 23 maart getoond naast dat van andere coryfeeën van de Groningse kunstkring De Ploeg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.