BEELDENDE KUNST

Jeroen van Westen combineert kunst en natuur. Zijn geluidsproject 'Ornithologie Schaduwen' (1996) was een ode aan de ontelbare uitgestorven vogelsoorten....

Almere

Amersfoort

Was voormalig directeur van het Stedelijk Museum in Amsterdam Willem Sandberg onlangs nog middelpunt in een tentoonstelling aldaar, nu toont De Zonnehof het belang van Sandberg als grafisch kunstenaar, t/m 1 februari.

Amsterdam

Bij Amsterdam Young Artists Circuit, Keizersgracht 166, schilderijen van Erlend Steiner Lovisa en Jan-Willem Leeuwenburg. Van 6 december t/m 3 januari.

In galerie Barbara Farber, Singel 28, nieuwe schilderijen van Ray Smith, t/m 20 december.

Galerie Ferdinand van Dieten-d'Eendt, Spuistraat 270, toont werk van Roos Campman, t/m 20 december.

De Vlaamse kunstenaar Panamarenko exposeert in het Exposorium van de Vrije Universiteit. De tentoonstelling geeft een overzicht van de afgelopen dertig jaar waarin hij vooral objecten bedacht waarmee hij zou kunnen vliegen. Vanaf de jaren tachtig experimenteert Panamarenko ook met vogels met elektrisch aangedreven vleugels.

Slewe Galerie, Kerkstraat 105, presenteert onder de titel Waterverf nieuw werk van negen kunstenaars, onder wie David Austen, Joris Geurts, en Kees Smits. Tot en met 20 december.

Bij Artaffairs, Lijnbaansgracht 316 sculptuur van de Japanse kunstenaar Atsuo Okamoto en neonkunst van Jan van Munster. Tot en met 20 december.

Het werk van de Russische kunstenaar Andrej Roiter reflecteert het verlangen naar een plaats waar je je thuis voelt en het bewustzijn van de onmogelijkheid daarvan. My American Diary, t/m 19 december in Aschenbach Galerie, Bilderdijkstraat 165c.

In het Stedelijk Museum t/m 25 januari negenenzeventig, nooit eerder in het openbaar getoonde tekeningen, aquarellen en gouaches van de Russische constructivist Kasimir Malevitsj (1878-1935) afkomstig uit de verzameling van de in 1996 overleden Russische literatuurwetenschapper Nikolaj Chardzijev. Voorts in het Stedelijk Museum Free from Content, werk van Bjarne Melgaard (t/m 18 januari), videokunst van de Mexicaan Gabriel Orozco (t/m 14 december), veertien sculpturen van de Amsterdamse kunstenaar Joshua Rozenman (t/m 15 december).

Honderden archeologische vondsten uit de beschaving van het antieke Nubië in De Nieuwe Kerk. De Zwarte Farao's, t/m 1 februari.

Spijkers, dozen, kleren, de Angolese kunstenaar Fernando Alvim gebruikt voor zijn werk vooral materialen uit zijn directe omgeving. The Gate Foundation (Keizersgracht 613) wijdt een tentoonstelling aan zijn installaties, over herinneringen aan de Angolese burgeroorlog, t/m 19 december.

Arnhem

De Gele Rijder, Korenmarkt 43, vroeg 3D-vormgever Hing Cheung Yeung een tentoonstelling in te richten. Hij koos voor het thema 'streetwise' met accessoires als motorkleding, sportschoenen, graffitikunst van Nash, videoclips van Davideo. Verder een video-projectie van Thomas Buxo. Van 5 december t/m 22 december.

Het overzicht van Meret Oppenheim in het Museum voor Moderne Kunst is verlengd tot en met 4 januari.

Bergen

In Museum Kranenburgh (Hoflaan 26) een keuze uit recente schenkingen en aankopen, met onder meer werk van Charley Toorop, Edgar Fernhout en Dirk Filarski. Verder kunst uit de kerncollectie van de Bergense School en tijdgenoten. Tot en met 4 januari 1998.

Berg en Dal

De tentoonstelling Ujamaa (Swahili voor samenwerking) toont een twintigtal kunstwerken van voornamelijk jonge kunstenaars uit Mozambique, Uganda, Zuid-Afrika, Botswana, Angola en Nederland. In het Afrika Museum, tot en met 30 december.

Delft

In het Stedelijk Museum Het Prinsenhof twee tentoonstellingen: over het grafmonument van Willem van Oranje, waarbij de bronzen ornamenten en beelden van het praalgraf worden getoond; en over de almanak en het dagelijks leven in Delft, tussen 1500 en 1700, t/m 11 januari.

Den Haag

In galerie Maurits van de Laar, Herderstraat 6, 'Donna me prega', schilderijen van Kees Koomen naar het werk van Cavalcanti, en schilderijen van Vittorio Roerade. Tot en met 28 december.

In galerie Ramakers, Toussaintkade 70, sculpturen van Yumiko Yoneda. Ze gebruikt natuurlijk materiaal als hout en papier-maché, maar ook piepschuim en plastic verpakkingsmateriaal. Tegelijkertijd exposeert Geert Baas er zijn schilderijen en tekeningen. Tot en met 15 december.

Eindhoven

Het oeuvre van Henk de Laat, zoon van etser/kunstschilder Hendrik de Laat, is te zien op een overzicht in Museum Kempenland. In de traditie geworteld, t/m 11 januari.

Enschede

Charles Henri Joseph Leickert (1816-1907) was halverwege vorige eeuw een van de meest gewaardeerde Nederlandse landschapsschilders. Het Rijksmuseum Twenthe wijdt met zeventig schilderijen, aquarellen, tekeningen en prenten een overzichtstentoonstelling aan deze, wat in de vergetelheid geraakte landschapsschilder. Tot en met 18 januari in Rijksmuseum Twenthe.

Goes

Tekeningen van Marc Nagtzaam in galerie van den Berge, Wijngaardstraat 3. In de achterzaal 'Momentopname': werk van Ben Sleeuwenhoek, Robert Wevers en Dave Meijer. Tot en met 20 december.

Groningen

In Niggendijker, Hofstraat 21, vijf projecten: Gerda Aigner haalde mensen van straat die normaal gesproken nooit een galerie bezoeken en zette ze op video; van Joost Conijn is een 'road-movie' te zien; in de installatie van Doctor Broadcast (Peter Hallberg) doen buitenaardse wezens verwoede pogingen de Schilderkunst omlaag te halen; Florian Göttke toont in zijn video een agressieve Jan Klaassen; Sabine Käppler liep in Kaapstad rond met een ijsberenkop. Van 7 december (16 uur) t/m 25 januari.

Heemstede

Marja van der Heiden laat zich in haar kunstwerken al enige jaren inspireren door één dramatische foto: een berg in Peru, waar zo juist een aardbeving is geweest waardoor een stad van twintigduizend mensen onder de modder is verdwenen. Van 7 december t/m 25 januari in het Oude Slot.

Heerlen

Tijdens de jaren zestig was de Schotse kunstenaar Ian Hamilton Finlay een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de visuele poëzie. Later verbond hij poëzie met beeldhouwkunst in zijn inmiddels vermaarde tuin 'Little Sparta', op het domein van zijn huis dat hij al meer dan twintig jaar niet verlaten heeft. Zijn voortdurende strijd voor een cultuur van de geest, het behoud van schoonheid en tegen de incompetentie van de politiek, heeft hem tot een markante kunstenaar gemaakt, wars van moderne trends. Stadsgalerij Heerlen toont een overzicht van zijn grafische werk, t/m 18 januari.

Helmond

Gemeentemuseum Helmond wijdt een tentoonstelling aan de illustraties uit de 19de en 20ste eeuw die verschenen zijn rondom Charles Dickens' 'Oliver Twist', 'David Copperfield' en 'A Christmas Carol', tot en met 12 maart.

Leeuwarden

De tentoonstelling Pop Art in het Fries Museum heeft niets te maken met de populaire kunststroming uit de jaren zestig, maar alles met poppen, van 'koninklijke poppen' van prinses Juliana, tot de eerste negerpoppen, modepoppen en veel Barbie's. Er zijn theaterpoppen, handpoppen en poppen zoals ze door beeldende kunstenaars als Jemina Brown, Giorgio de Chirico, Marlene Dumas, Henk Tas en anderen zijn gebruikt. Tot en met 1 maart.

Nijmegen

De Gelderse kunstenaarsvereniging GBK viert dit jaar haar 50-jarig bestaan met exposities verspreid over de provincie. Centraal staat de tentoonstelling 'Het museum van de passie' in Museum Commanderie van Sint Jan, waarmee vijf particuliere kunstverzamelaars hun privécollectie voor het grote publiek openbaar maken. Centraal staat oud en recent werk van meer dan dertig Gelderse kunstenaars, onder wie Wim Izaks, Klaas Gubbels, Christiaan Paul Damsté, Mark Manders, Robert Terwindt en Bart Drost, t/m 14 december.

Rotterdam

De Britse kunstenaar Giorgio Sadotti vroeg zeventien Rotterdamse kunstenaar 'even Giorgio te zijn' voor de tentoonstelling To be me in de Vaalserberg, Witte de Withstraat 44. Op 5 december een avond met Bikvanderpol, op 6 december Klaar van der Lippe, op 7 december Madeleine Berkhemer en Peer Jeroense.

'Geschreven werelden' vanaf vrijdag in museum Boijmans Van Beuningen toont de visie van de Amerikaanse kunsthistorica Rosalind Krauss op het surrealisme. Tot en met 8 maart. Verder toont het museum een installatie van Jorge Pardo.

Het Museum voor Volkenkunde toont een kleine vijftig iconen uit Syrië, grotendeels uit de negentiende eeuw. Tot en met 19 april.

In het Chabot Museum een presentatie van het werk van Kirchner, de grote Duitse expressionist en oprichter van de kunstenaarsgroep 'Die Brücke'. Met schilderijen, beelden, tekeningen, prenten en foto's uit alle perioden van zijn leven. Tot en met 18 januari.

Na de aandacht voor 19de-eeuwse kunstenaars Arry Scheffer, Barend C. Koekkoek en Lawrence Alma-Tadema wordt een vierde toonaangevende kunstenaar uit die tijd geëerd met een overzicht van zijn oeuvre, de Rotterdamse veelzijdige kunstenaar Charles Rochussen. In het Schielandshuis wordt een profiel geschetst aan de hand van zijn stadsgezichten, toneelaffiches en zijn illustraties. De Archiefwinkel laat zijn topografische interesses zien, terwijl Paleis het Loo in Apeldoorn zijn historie-stukken toont en belicht de relatie die Rochussen onderhield met Paleis Het Loo, waar hij in tijd van Willem III een graag gezien gast was. Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde monografie over Charles Rochussen. Tot en met 18 januari.

Schiedam

In het Stedelijk Museum een documentaire tentoonstelling van de grafiekmap 'Het uitzicht van de duif' met gedichten van de 'Vijftiger' Jan Elburg waarbij Cobra-schilder Constant kleurenhoutsneden heeft gemaakt (van 6 december t/m 8 maart). Voorts in het Museum een tentoonstelling van Henri Jacobs met recente schilderijen en tekeningen. Le Sol sur le Mur, t/m 11 januari.

Sittard

Sinds de Zwitserse videokunstenaar Pipilotti Rist in 1995 furore maakte op de tentoonstelling 'Wild Walls' in het Stedelijk Museum in Amsterdam, is haar faam alleen maar gegroeid. Op de Biennale van Venetië kreeg zij deze zomer de prijs voor aanstormend talent uitgereikt. In het Stedelijk Museum Het Domein een grote video-installatie van Rist en haar vriend Samir, t/m 4 januari.

Tilburg

Na zeventien jaar is de Italiaanse Arte Povera-kunstenaar Giuseppe Penone terug in Nederland. Op een tentoonstelling van zijn werk in De Pont toont Penone beelden en tekeningen uit de afgelopen zeven jaar, die alle als basis de vertakkingen van een stam hebben, t/m 8 februari. Verder in De Pont recente schilderijen van Robert Zandvliet, t/m 4 januari.

Utrecht

Galerie Flatland, Lange Nieuwstraat 7, toont 'het beste van het beste volgens F. Franciscus'. Werk van Rob Birza, Erwin Olaf, Jaap Hinten, Paul Kleemann, Wild Vlees, Ronald Ophuis. Van 7 december t/m 24 januari.

In 1919 vestigde de Algerijnse kunstenares Valentine Prax (1897-1981) zich in Parijs en trouwde daar met de Frans-Russische beeldhouwer Ossip Zadkine. Galerie Quintesses, Nieuwe Gracht 53, toont werk van Prax, uit de periode 1925-1960. Tot en met 4 april.

In 1996 dook William Speakman in een hoge houten duikbak met vensters, en bleef minutenlang onder water om zo een fysieke ervaring over te brengen aan het aanwezige publiek. De duikbak was een uit de serie 'testkamers' van Speakman die steeds een zintuig optimaal moeten stimuleren. In Casco, Oude Gracht 366, presenteert Speakman zijn installatie/testkamer Zagen-koken-drogen, waarin hout eerst gezaagd, daarna gekookt om tot slot gedroogd te worden. Tot en met 21 december.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden