BEELDENDE KUNST

Kunst uit Afrika heeft meer te bieden dan de 'etno-kitsch' die op de internationale vliegvelden te koop is. Vandaar UJAMAA, een ontmoeting met Afrikaanse kunstenaars: objecten, schilderijen, installaties en video's van twaalf kunstenaars uit Zuid-Afrika, Botswana, Mozambique, Uganda en Angola....

Amersfoort

Amstelveen

In het Cobra Museum een expositie uit de Cobra-museumcollectie. Tevens een thema-presentatie over de 'Appelbar': Karel Appels beschildering van de koffiekamer in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Tot en met 16 maart. Verder, tot en met 23 maart veertig kunstenaarsportretten van Dirk de Herder en tot en met 13 april de Haagse Avantgarde.

Amsterdam

De exposities Peter de Grote en Holland en Catharina vormen het hoogtepunt van het Peter de Grote Jaar. 250 kunstwerken, medische instrumenten en anatomische preparaten zijn nu te zien in het Historisch Museum. Voor de tentoonstelling in de Nieuwe Kerk is een groot aantal schatten overgevlogen uit het winterpaleis van tsarina Catharina (1729-1796), de Hermitage: schilderijen van Titiaan, Rubens, Rembrandt en Hals, juwelen en haar gouden koets. Beide exposities duren tot en met 13 april.

Hoofdconservator van het Rijksprentenkabinet Ger Luijten heeft samen met emeritus-hoogleraar Eddy de Jongh een keuze gemaakt uit de grote verzameling Hollandse en Vlaamse grafiek die het Rijksmuseum in Amsterdam bezit. Onder de titel Spiegel van alledag zijn zo'n 140 prenten te zien van meesterkunstenaars als Pieter Breugel, Rubens, Rembrandt en Van Ostade, en van minder bekenden als Claesz Jansz Visscher en David Vinckboons. Stadhouderskade 42, tot en met 4 mei.

In het Stedelijk Museum een tentoonstelling over de recente ontwikkelingen in de mediakunst die werd samengesteld door René Coelho, directeur van MonteVideo/TBA in Amsterdam. The Second, Time Based Art from the Netherlands bestaat uit zeventien installaties van twaalf Nederlandse mediakunstenaars rond het thema 'tijd'. Met bijdragen van Peter Bogers, Boris Gerrets, A.P. Komen, Fiona Tan, Pieter Baan Müller en anderen. Tot en met 9 maart.

Het Stedelijk Museum wijdt ook een retrospectief aan de Duitse beeldend kunstenaar Markus Lüpertz. De tentoonstelling is samengesteld door Rudi Fuchs en Lüpertz zelf, en bestaat uit zo'n 75 werken van 1962 tot heden die op kleur of materiaal per zaal zijn gerangschikt. Tot en met 31 maart. Verder in het Stedelijk Museum een overzichtstentoonstelling van De Enschedese School en schilderijen van Martin Engelman (1924-1992), beiden tot en met 9 maart.

Andries Frederiks was in de oorlog een van de weinige politieke tekenaars die al vanaf het begin van de bezetting actief waren; eerst op losse strooifolders, later voor illegale bladen als Ons Volk en het Oranje-Bulletin. Het Verzetsmuseum, Lekstraat 63, toont vanaf vrijdag een overzicht van Frederiks' tekenwerk, onder de titel Niet mooi, maar fel. Tot en met 3 augustus.

De expositie Aartsvaders, Engelen en Profeten laat zien hoe kunstenaars het bijbelse gedachtengoed in vroeger eeuwen verwerkten en hoe hun opvattingen in de loop der tijd veranderden. Met werk van prentkunstenaars uit de zestiende en zeventiende eeuw, als Lucas van Leyden, Maarten van Heemskerck, Hendrick Goltzius en Rembrandt. In het Rembrandthuis, tot en met 9 maart.

Henk Visch & Yoshitomo Nara exposeren hun tekeningen in Galerie d'Eendt, Spuistraat 270, tot en met 16 maart.

Voor het eerst is een deel van de collectie van het Joods Museum in het Stadsmuseum te Berlijn buiten Duitsland te zien - in het Joods Historisch Museum. De tentoonstelling Joden in Berlijn. Een hoge prijs voor integratie presenteert een breed scala van objecten, waaronder een zelfportret van Max Liebermann en servies. Tot en met 1 april.

Lino Hellings fotografeerde voeten, achterhoofd en gezicht van 25 mensen en verwerkte de foto's in objecten, waarbij de gefotografeerden ieder een verhaal schreven over een 'lichamelijke sensatie' bij een 'emotionele gebeurtenis'. Wat is de mens, van 2 tot en met 29 maart in Artoteek Oost, Derde Oosterparkstraat 201.

Van Erik Prins zijn in Galerie Hof en Huyser, Bloemgracht 135B, recente schilderijen (met onder meer de serie Exile in Bloemendaal) te zien, tot en met 23 maart.

Van Hewald Jongenelis in galerie Singel 74 de schilderijententoonstelling Het vertrek van de ontgoochelaar. Van 2 maart tot en met 4 april.

Apeldoorn

Tsaren tronen op Het Loo toont de relatie tussen de tsaristische zomerresidentie en Het Loo. Met schilderijen van Hollandse meesters, Chinees porselein, kostuums, uurwerken, vazen en tronen: die van Peter de Grote, en de troon van de laatste tsaar, in 1917 geliquideerd door de communisten. Te zien op Paleis Het Loo, tot en met 3 april.

De Belgenmoppen zijn al veel ouder dan vandaag. In het Historisch Museum spotprenten uit 1830, het jaar van de Belgische afscheiding. Over koning Willem I als verlopen kaashandelaar, en België als land van de domme gans. Tot en met 31 maart.

Arnhem

In het Museum voor Moderne Kunst een overzicht van de magisch-realistische schilder Carel Willink, waarop ook zijn minder bekend werk uit de jaren twintig te zien is. Vanwege aanhoudende belangstelling verlengd tot en met 16 maart. Eveneens in het museum gebruiksaardewerk en kleinplastiek van beeldhouwer Joseph Mendes da Costa (tot en met 13 april), wandkleden van Barbara Broekman (tot en met 30 maart) en werken van kunstenaars van Ateliers Arnhem (van 1 tot en met 23 maart).

Breda

Al tientallen jaren schildert en tekent beeldend kunstenaar Klaas Gubbels (1934) tafels en koffiekannen, in transparant wit, roze, bruin en okergeel. Op de overzichtstentoonstelling die Museum De Beyerd aan hem heeft gewijd, zijn ook foto's, collages en beelden van Gubbels te zien. Tot en met 23 maart.

De tentoonstelling Hemels Erfgoed presenteert in Museum De Ghulden Roos, Molenstraat 2, een keuze uit de bisschoppelijke collectie van het Bredaas Museum. Schilderijen, beelden, kerkelijk textiel, liturgische gebruiksvoorwerpen en reliekhouders. Tot en met 11 mei.

Den Bosch

Joods Leven in Brabant brengt de bloeitijd van de joodse bevolkingsgroep in Noord-Brabant in beeld. Centraal staan de judaïca: voorwerpen die een beeld geven van de religieuze identiteit van de joodse gemeenschap. Verder schilderijen, prenten en foto's. Noordbrabants Museum, tot en met 9 maart.

In stedelijk museum Het Kruithuis zijn tot en met 20 april sculpturen te zien van de Duitse kunstenaar Stephan Balkenhol (1957). Zijn werk geniet vooral waardering om zijn menselijke, op ware grootte, uit hout gesneden figuren.

Honderd kunstenaars tonen honderd kunstwerken in honderd houten kisten over het begrip 'veiligheid' onder de titel SAFE DEPOT 2000. In Nova Zembla, Lederstraat 9-11, tot en met 16 maart.

Den Haag

Het Nederlandse vorstenhuis en de Russische tsarenfamilie, de Romanovs, waren in de negentiende eeuw nauw met elkaar verbonden. Het Haags Historisch Museum brengt een expositie over deze Nederlands-Russische banden. Met de bruidsschat van Anna Pavlovna en voorwerpen uit de Russische kapel in Rustenburg. Tot en met 27 april.

Geluid, video en tekeningen van Justin Bennett zijn vanaf vandaag te zien in de tentoonstellingsruimte van Stroom haags centrum voor beeldende kunst, Toussaintkade 55.

Deurne

In Museum De Wieger Figuratief Expressionisme, een expositie van de particuliere collectie Smithuis, met vooral figuratief werk van de Bergense School en de Groningse kunstvereniging De Ploeg. Onder anderen Leo Gestel, Dirk Filarski, Charley Toorop en Johan Dijkstra. Tot en met 14 april.

Dordrecht

Het Dordrechts Museum maakte uit de eigen collectie negentiende-eeuwse schilderkunst een selectie die een beeld geeft van een eeuw landschaps- en zeeschilderkunst in Dordrecht. Met werk van onder anderen Jacob van Strij en Johannes Christianus Schotel. Dordtse Schapen en Schepen duurt tot en met 30 maart.

In hetzelfde museum een expositie van de genomineerden van de Prix de Rome 1996 voor Fotografie en Film & Video, onder wie Désirée Dolron, Astrid Hermes en Jeroen Eisinga. Tot en met 16 maart.

Eindhoven

Marijke van Warmerdam brak bij de laatste Biënnale in Venetië internationaal door. Haar werken kenmerken zich door hun bijzondere eenvoud: een kind op een fiets, limonadeblikjes, een ballon. Door de onalledaagse context wordt het 'bekende bijzonder gemaakt'. Het Van Abbemuseum toont haar werk onder de titel Enkel, dubbel, dwars tot en met 13 april. In die periode tevens de expositie Voorstelling, met werk van Suchan Kinoshita.

In Museum Kempenland een expositie over het kunstenaarsinitiatief Peninsula, dat tien jaar bestaat. Met aandacht voor het verleden én het heden - onder meer door een expositie van een achttal kunstenaars die zich met Peninsula verwant voelen. Te zien tot en met 9 maart.

Enschede

De tentoonstelling Kinderspel van Ram Katzir is een reizende installatie, die ook in het Stedelijk Museum van Amsterdam te zien zal zijn. Eerst, van 2 tot en met 29 maart in Gemeentelijk Kunstcentrum M17, Noorderhagen 2a.

Schilderijen, gouaches en tekeningen van Hans Ebeling Koning in Rijksmuseum Twente, tot en met 16 maart.

Gouda

De Gilden in Gouda heet de overzichtstentoonstelling van de Stedelijke Musea Gouda over de ambachtslieden die de stad van 1404 tot 1795 bevolkten. Altaarstukken, fijnbewerkte gildenglazen, zilveren begrafenisschilden, instrumenten en andere voorwerpen die de tand des tijds hebben doorstaan. Ook de geschiedenis van de broederschappen wordt belicht. Oosthaven 10, tot en met 30 maart.

Haarlem

Een van de meest waardevolle collecties zeventiende-eeuwse tekeningen in Nederland is nu te zien in het Teylers Museum. De bijzondere tentoonstelling is samengesteld naar aanleiding van een bestandscatalogus waarin het complete werk is opgenomen van kunstenaars die tussen 1575 en 1630 zijn geboren, onder wie Rembrandt, Jan van Goyen en Jacob van Ruysdael. Tot en met 25 mei.

Ook in Teylers Museum een selectie van eeuwenoude tekeningen van exotische planten, uit boeken van de natuurhistorische bibliotheek. Tot en met 25 mei.

Laren

In het Singer Museum een overzichtstentoonstelling van de Vlaamse kunstenaar Reimond Kimpe (1885-1970). De gulden middenweg, tot en met 9 maart.

Leeuwarden

Kunstenaars Tilly Buij en Gerard Groenewoud, ex-Evangelisten, hebben een tentoonstelling samengesteld over Mata Hari, in het Fries Museum, Leeuwarden, haar geboorteplaats. De installatie blijft minstens één, maar waarschijnlijk twee jaar in het museum.

Leiden

In De Lakenhal Honderd Zonsondergangen aan de Wassenaarse Slag van Annie Goddijn (tot en met 31 maart) en 55 tekeningen van kunstenaar-geleerde Humbert de Superville (1770-1849) uit het Prentenkabinet der Rijksuniversiteit Leiden (tot en met 2 maart).

Maastricht

In het Bonnefantenmuseum The Spiral Village: een door Francesco Bonami samengestelde expositie met werk van zestien, voornamelijk jonge kunstenaars uit tien landen. Bonami, hoofdredacteur van de Amerikaanse editie van Flash Art Magazine, stelde eerder de Aperto-sectie van de Biënnale van Venetië samen, alsmede de eerste 'Campo' in Turijn. Tot en met 25 mei.

Rotterdam

Raymond Roussel-Impressions d'Afrique is een tentoonstelling rondom de excentrieke Franse schrijver Raymond Roussel (1877-1933) en kunstenaars die door hem werden geïnspireerd, zoals Duchamp, Picabia en Dalí. In Museum Boijmans Van Beuningen, tot en met 16 maart.

Zijn bekendste werken zijn het Rietveld-Schröderhuis, de Rietveldstoel en de Zig Zag-stoel. Maar architect Gerrit Rietveld heeft tijdens zijn leven vooral ook uitgesproken experimentele ontwerpen gemaakt. Die zijnsamen met modellen van nooit uitgevoerde ontwerpen op schaal samengebracht door Rietvelds vroegere medewerker Bertus Mulder. Rietvelds Ranke Ruimtedieren, tot en met 23 maart in de gemeentebibliotheek.

2000 jaar Zijderoute: Schatten uit Oezbekistan laat de rijke cultuur zien van een gebied dat Europa en Azië eeuwenlang met elkaar verbond. Zijden mantels, gouden sieraden, keramiek en foto- en filmmateriaal. In het Museum voor Volkenkunde, tot en met 10 augustus.

Spanbroek

In het Frisia Museum voor magisch realisme, Spanbroekerweg 162, de tentoonstelling De school van het Magisch Realisme, met ongeveer vijftig werken van Carel Willink maar ook van Wim Schuhmacher, Raoul Hynckes, Pycke Koch en Dick Ket. Tot en met 30 juni.

Tilburg

In het Nederlands Textielmuseum de tentoonstelling Bodyfashion, vernieuwing op de huid gezeten. Vroeger was onderkleding van linnen, katoen, wol of zijde. Nu worden naast nylon, viscose en polyester nog modernere materialen gebruikt als Coolmax, Tactel Aquator en lycra. Over deze en andere nieuwe materialen gaat deze tentoonstelling. Van 1 maart tot en met 25 mei.

De nieuwe Concertzaal van architect Jo Coenen krijgt een lichtkunstwerk van Peter Struycken dat 3 maart wordt gepresenteerd, Zwijsenplein 1.

Utrecht

Vanavond in Cultuurcentrum Ekko, Bemuurde Weerd w/z 3, de 15de ZwelgFilmAvond. Recent film- en videowerk van onder anderen Marieke van der Lippe en Veléry Lommel. Aanvang om 21 uur.

Veendam

Het Veenkoloniaal Museum geeft een beeld van leven en werk van de beeldend kunstenaar Geert Hendrik Streurman (1892-1976), een van de oprichters van de Groningse kunstkring De Ploeg. Ook werk van andere Ploeg-coryfeeën, t/m 23 maart.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden