Beelden van verhoor op Guantánamo

Rechter heeft kritiek op de omstandigheden waaronder Canadees Omar Khadr (21) wordt vastgehouden...

Van onze buitenlandredactie

AMSTERDAM Voor de eerste keer zijn er beelden van een verhoor in de Amerikaanse gevangenis Guantánamo Bay op televisie vertoond. De Canadese zender CBC zond dinsdag een gedeelte uit van het verhoor van de Canadees Omar Khadr. De jongen was 15 toen hij in 2002 in Afghanistan werd opgepakt op verdenking van moord op een Amerikaanse soldaat. Tijdens een vuurgevecht zou hij een handgranaat hebben gegooid die de Amerikaan het leven kostte.

In een tien minuten durende scene, wordt Khadr naar zijn banden met Al Qaida en zijn geloof in de islam gevraagd. De jongen heeft zijn oranje shirt half uitgetrokken, huilt, houdt zijn handen voor zijn gezicht en trekt aan zijn haren. Regelmatig jammert hij: ‘help me.’

De slechte opnames zijn gemaakt door het Amerikaanse leger en zijn door de Canadese veiligheidsdienst aan Khadrs advocaten gegeven. Hiertoe werden zij gedwongen door een Canadese rechter, die oordeelde dat de autoriteiten al het materiaal dat ze over Khadr hebben aan zijn advocaten beschikbaar moesten stellen. Zij speelden de beelden door aan de media.

Volgens de rechter is de manier waarop Khadr in Guantánamo is behandeld, in strijd met de mensenrechten en de Geneefse Conventies. Hij werd bijvoorbeeld nachtenlang wakker gehouden, in de hoop dat de jongen dan meer informatie zou geven.

Uit de opnames lijkt af te lezen dat Khadr in het begin dacht dat er een Canadese agent was gekomen om hem te helpen. Uiteindelijk lijkt hij zich te realiseren dat deze is gekomen om hem extra informatie te ontfutselen.

Khadr zegt op een gegeven moment dat hij terug wil naar Canada, maar de agent suggereert dat de situatie op Guantánamo zo goed is, dat hij hier zelf ook wel zou willen blijven. ‘Het is lekker weer’, zegt hij. ‘Geen sneeuw.’

Het verhoor beslaat in totaal zeven en een half uur en werd opgenomen in drie dagen tijd. Een Canadese geheim agent ondervraagt hem over gebeurtenissen die aan zijn aanhouding voorafgingen.

Op een gegeven moment zegt Khadr, die dan 16 is, dat hij is gemarteld toen hij door Amerikaanse militairen gevangen werd gehouden op de luchtmachtbasis Bagram in Afghanistan. Hij trekt zijn oranje shirt omhoog om de wonden te laten zien en zegt: ‘Jullie geven toch niets om me.’

Volgens de omroep zegt een van de mannen later tegen Khadr: ‘Je weet dat ik geen arts ben, maar ik denk dat je hier goede medische zorg krijgt.’

Dennis Edney, een van Khadrs advocaten, zegt te hopen dat de video tot verontwaardiging leidt in Canada, en dat er druk wordt uitgeoefend op premier Stephen Harper om de Verenigde Staten te vragen Khadr niet te vervolgen. Harper heeft vorige week laten weten dat hij zich niet zal mengen in het militaire tribunaal tegen Khadr, dat op 8 oktober in Guantánamo van start moet gaan.

De nu 21-jarige Khadr wordt beschuldigd van een aantal aan terrorisme gerelateerde misdaden, waarvan moord de ernstigste is. Als hij schuldig wordt bevonden, kan hij tot levenslange gevangenisstraf worden veroordeeld.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden