Beelden langs de Westerwoldse A en de Ruiten A Achter de kunstenaar aan het beekdal in

Landschap in oost-Groningen in oorspronkelijke staat hersteld..

Van onze verslaggeefster

Truus Ruiter

WESTERWOLDE

Wie in het uiterste oosten in Groningen, in het beekdal van de Westerwoldse A en de Ruiten A, nog geen tien kilometer van de dorpen Neurhede, Neuheede, Neudersum en Neusustrum vlak over de Duitse grens, op zoek gaat naar bijdragen aan de kunstmanifestatie Beek in beeld, belandt temidden van korenvelden, op rulle zandwegen en in weilanden.

Het Groningse beekdalgebied is enkele jaren geleden gepromoveerd tot 'kerngebied van de Ecologische HoofdStructuur van Nederland'. Het cultuurlandschap - er is herverkaveling gepleegd en de beken zijn genormaliseerd - zal zoveel mogelijk in oorspronkelijke staat worden teruggebracht. Dat betekent: nieuwe eikenbossen en, het allerbelangrijkste, de beken terug naar hun oude bedding.

Hoe zoek je een beek terug./ Het woord meander, een trage/ lus in de taal. Of de schoolplaat/ van ooit met de boomstammen brug,/ de rimpelende schaduw, de zweedse/ kornoelje op de oever, zevenster, orchis,/ de te blauwe ijsvogel. Of toch/ op de oudste kaarten, Aa fluvi?, dicht Willem van Toorn in het fraaie Logboek van een landschap, dat de Stichting 'Tussen Juffer en Borg' bij de manifestatie Beek in Beeld verzorgde. Er staan prachtige foto's in van de beide beken en hun uitlopers, de moerassen en de brede vaarten tussen de weilanden.

De route van Beek in Beeld, die veertien stopplaatsen kent, begint bij de 'Satzmaschine' van Nico Parlevliet die aan de oever van de Westerwoldse A, aangedreven door een windmolen, een ritmisch geluid laat horen. Tenminste als er een beetje wind staat, wat niet altijd het geval is, merk ik, helaas.

Langs weidevogelreservaten voert de (zand-)weg naar een zwemplaats waar 'Een monument voor dubbele tong' van Shlomo Schwarzberg water spuit. Een meisje in een kano laat het hoofd achterover hangen in de straal op zoek naar verkoeling. Even verderop in de koestal van Camping de Wedderhoeve foto's van Arnoud Overbeek en gedreven potloodtekeningen van Jan Tangelder, 'Stroomdal Ruiten A'.

Het dorp Wedde biedt een weidse blik op de beek met rietkragen en overhangende bomen. In het water een houten vlonder met een uitnodigende, sierlijke balustrade: 'His hands are tired, his heart still aching' van Paul Keizer.

Wedde heeft een heel mooi kasteeltje - wat Groningers gewoon een 'borg' noemen - dat voor het bezoek gesloten blijft. Voor de video-installatie van Anne Nigten moeten we de hoogbomige singel volgen naar de paardestal. In de duistere stal ontdek ik een flakkerend lichtje en openhaardhout in de hooiruiven. In het midden een houten zuil met kijkgaatjes. Er ligt ijs in: 'bevroren water' is voor Nigten de vertaling van 'de conservering van het beekdallandschap'.

In het hoogblonde korenveld staat een fel rode, metershoge houten gevaarte: het lijkt een grote vogel - in de vrije natuur is de neiging tot animisme onweerstaanbaar - of toch een onderdeel van een graanschuur zoals ze voorkomen op de graanvlaktes van Kansas, U.S.A. 'What goes up, goes down', noteerde kunstenares Marian Geboers bij haar bijdrage.

De doeken van Willemijn Bouman in de oude boerderij in het buurtgemeenschap Smeerling verrassen door hun monumentaliteit en fijne kleurgebruik. Ze maakte gebruik van boomstammen die uit de Ruiten A zijn opgevist: de oppervlakte van de boom werd al rollend afgedrukt op een lap stof, wat een golvende impressie geeft.

Langs objecten van Johan Sietzema, Gjalt Blaauw, Heiner Holtappels en Adriaan Nette, via Pompstation Waprog in Sellingen, waar spannende fotocollages van Orna Wertman hangen, eindigt de tocht in een schaapskooi bij Ter Borg.

In de grote, donkere schuur is onregelmatig, heftig getik te horen. Het lijkt op het kreunen van hout in de hitte, dat zich moet aanpassen aan de vochtigheidsgraad die steeds lager wordt. Voor in de schuur een grote bak met glinsterend materiaal en lichtjes die aan en uit floepen: 'Bruisend water' van de kunstenaarsgroep De Tropisten.

De bak blijkt gevuld met een ongelooflijke hoeveelheid glasscherven, die het licht van de ontelbare lampjes breken en grilliger maken. Het getik en geklop gaat een wedloop aan met de lichtjes: even plotseling als het begon is het weer stil. Aangenaam stil.

Beek in Beeld. Langs de Westerwoldse A en Ruiten A en de plaatsen Wedderveen, Smeerling en Sellingen in Oost-Groningen. Informatie bij plaatselijke VVV's. Tot en met 4 september. Toegang gratis. Catalogus Fl. 38,-.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden