Beeld van ‘goeie Duitser’ is er, maar niet in Goirle

In Riel is een beeld van een Duitse soldaat onthuld – het eerste in Nederland. ‘We danken ons leven aan hem.’..

‘Ik ben als 4-jarige jongen gered door Karl-Heinz Rosch, een Duitse soldaat’, zegt Jan Kilsdonk (68). Op vrijdag 6 oktober 1944 zat hij met zijn 5-jarige zusje Toos te spelen in het zand bij de waterput op de boerderij in Goirle. In de boerderij van de familie Kilsdonk waren Duitse soldaten gelegerd, onder wie Rosch. De geallieerden rukten op. Er waren inslagen in de omgeving te horen. Opeens renden de Duitsers naar buiten, op weg naar het kanon verderop. Ze liepen de spelende kinderen voorbij. Alleen Rosch stopte en legde zijn geweer op de grond.

‘Hij zag ons zitten, pakte ons op en bracht ons onder zijn armen naar binnen’, vertelt Kilsdonk. Rosch ging terug naar buiten. ‘Toen hij op de plek kwam waar we hadden zitten spelen en zijn geweer wilde oprapen, werd hij vol getroffen door een granaat’, vertelt Kilsdonk. ‘Hij werd helemaal uit elkaar gereten. Jaren later hingen delen van zijn kleding nog hoog in de takken van een boom.’

Karl-Heinz Rosch was drie dagen daarvoor 18 jaar geworden. ‘We hebben ons leven aan hem te danken’, aldus Kilsdonk. Voor Jan en Toos Kilsdonk was de Duitse soldaat een held. ‘Hij was een goeie Duitser.’

Maar 64 jaar later is dat nog steeds een beladen uitspraak. Een mof blijft een mof, en verdient zeker geen standbeeld. Dat is, kort door de bocht, het standpunt van mensen die nog steeds ‘zwart-wit denken’ over de oorlog. Kilsdonk ziet dat genuanceerder.

Het lot van Karl-Heinz Rosch heeft de gemoederen in Goirle behoorlijk beziggehouden. Een oud-raadslid maakte zich sterk voor een standbeeld, dat aanvankelijk in het heemkundemuseum zou worden geplaatst. Maar toen kwam het verzet op gang. Oud-gijzelaars, wier kameraden door de Duitsers waren geëxecuteerd op een landgoed in Goirle, protesteerden.

Wegens de ‘maatschappelijke gevoeligheden’ wilde de gemeente geen financiële bijdrage leveren aan het omstreden beeld. ‘Er wordt in Goirle heel verschillend gedacht over dit onderwerp’, bevestigt een gemeentewoordvoerder. Het standbeeld was inmiddels klaar, maar een plek was er nog niet.

Tot Leo Vermeer (78) uit Riel (ook gemeente Goirle) zich meldde. Hij was een buurjongen. De Duitse soldaat lag, samen met een 17-jarige kameraad, in de tuin van zijn ouders begraven. ‘Ik heb zijn graf nog drie jaar onderhouden. Daarna is hij herbegraven op de Duitse begraafplaats in IJsselsteijn.’

Vermeer: ‘Goirle wilde het beeld absoluut niet hebben, vanwege alle emoties. Dus zei ik: zet dat beeld maar bij mij in de tuin.’ Dinsdag werd het onthuld. Daarbij waren Jan en Toos Kilsdonk aanwezig, maar ook twee stiefbroers van Karl-Heinz Rosch. Het beeld is goed zichtbaar vanaf de straat. Volgens de plaquette is het ‘een eerbetoon aan hem en allen die het goede doen in kwade tijden’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden