Bedwelmend polderwonder

Heuer maakt van ontoegankelijke tekst een muzikaal gedicht.

Theater


Happy Days van Samuel Beckett door Theater Zeelandia, regie Mirjam Koen. In Wilhelminapolder, Walcheren, 28/8. Daar t/m 7/9. Extra voorstelling in Stadsschouwburg Amsterdam (zonder locatie), 23/9.


Nazomerfestival.nl


Het Zeeland Nazomerfestival staat zich er op voor bijzonder theater op bijzondere locaties te brengen. Als dat dit jaar ergens voor opgaat, is dat voor Happy Days van Samuel Beckett. Het publiek verzamelt zich in een grote boerenschuur in Wilhelminadorp, vlak boven Goes. Vanaf die plek volgt een wandeling van een kleine tien minuten door een steeds leger wordend weidelandschap. Totdat het aankomt bij aan kunstmatig aangelegde duintop midden in de polder.


Daar zit actrice Marlies Heuer tot aan haar middel ingegraven in het zand. Ze speelt Winnie, Becketts hoofdpersonage in Happy Days. Het is een van de meest hermetische teksten van de moderne toneelliteratuur, maar hoe vaker je dit stuk ziet, hoe toegankelijker het wordt. Happy Days zou kunnen gaan over de twee laatste mensen op aarde, met naast Winnie ook haar almaar in het rond scharrelende man Willie (Dic van Duin). Of over twee mensen die op sterven na dood zijn. Of over de taal die hen in de steek laat, waardoor zij gedwongen zijn afscheid te nemen van de menselijke drang tot communiceren.


Los van alle mogelijke interpretaties is de tekst, zeker zoals Heuer die speelt, één lang, bezwerend gedicht over vergankelijkheid. Een gedicht dat begint als een hommage aan de rituelen van alledag, vervolgens langzaam overgaat in het besef dat het einde nadert en waarin tenslotte in volle overtuiging het heengaan wordt omarmd.


'Geen verbetering. Geen verslechtering. Geen verandering. Geen pijn.' Met die zinnetjes is zo ongeveer de kern van Winnies levensmotto samengevat. Vanuit die gedachte is het niet zo moeilijk meer te aanvaarden dat elk mens langzaam wegzakt in vergetelheid. In het tweede deel van Happy Days zien we dan ook alleen nog maar het hoofd van Winnie, als laatste teken van leven. In het changement horen we sombere cellomuziek, live gespeeld door Jan Kuijken. Intussen is ook de schemering over Winnie gevallen en levert de natuur aldus zijn eigen bijdrage aan dit locatietheater.


'Denk aan de tijd dat woorden zullen ontbreken', zegt Winnie, vooruitkijkend naar dat moment. Heuer gebruikt naast het woord ook haar mimiek, vooral haar melancholieke ogen en mooie mond. De Liesbeth List-pruik die ze draagt maakt haar tot een leeftijdsloze diva. Op gedempte toon begint ze aan haar apologie, op timide toon eindigt ze, in volle berusting . Haar tekstbehandeling is tot in de finesses muzikaal.


De schrijver, de actrice, de muzikant, de regisseur (Mirjam Koen), de dramaturg (Alex Mallems), de vormgever (Gerrit Timmer). Dit zestal heeft in de Zeeuwse polder met Happy Days een klein wonder verricht, waarnaar je alleen bedwelmd kunt kijken en luisteren. Na anderhalf uur wordt het donker boven Winnie, maar zie: de bomen achter haar worden nu fraai verlicht. De natuur geeft zich niet gewonnen, 'iets blijft over van alles'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden