Bedwelmend kerstverhaal over hippies

Een voorstelling als een trip. Met dit zinnetje worden momenteel heel wat theaterproducties aangekondigd. Veel theatermakers willen hun publiek de roes-achtige ervaring bieden van een nachtelijk house-feest....

Het meest verrassende van Ruigoord, de geboorte, het eerste deel van een tweeluik dat Carina Molier bij Toneelgroep Amsterdam maakt, is de dichterlijke vrijheid die de makers hebben genomen. Wintervlinder van schrijver/journalist Gerben Hellinga, de inspiratiebron voor de voorstelling, is een boek vol persoonlijke anekdotes over zijn leven in het geestverruimende dorp Ruigoord en over het 'meer' dat er tussen hemel en aarde is.

Maar behalve een enkel citaat uit het boek en videobeelden van de bulldozers die Ruigoord verwoesten, is dat documentaire materiaal getransformeerd tot een compleet nieuw verhaal. Een spiritueel kerstverhaal over een groep hippies die de winternacht naspelen waarin één van hen, Clifford Pickover, werd geboren. Een verhaal dat ruimte biedt aan wonderen, visioenen en andere vaagheden, maar ook aan geestig en aandoenlijk aards geploeter.

Op het projectiescherm glijdt een opspattende sterrenhemel - de screensaver van menige computer - over de huisjes van een ter plekke gefilmde maquette van Ruigoord. Op de snelweg naar het dorp herkennen we de ezel uit het kerstverhaal in het verongelukte paard dat naast een omvergeworpen auto ligt. Vlakbij de maquette vertelt een witgeklede en -bepruikte Gerardjan Rijnders in de rol van new age-goeroe Pickover waarom wij simpele zielen 'ingrepen uit de vierde dimensie' aanzien voor wonderen.

Voorzien van namaakbuik ligt op een bed Janni Goslinga als de minnares van Pickover aandachttrekkerig de weeën op te vangen van de nagespeelde bevalling. En achter op het podium is de dik aangeklede timmerman Arie de Mol, die later de rol van de aanstaande vader op zich zal nemen, magisch met allerlei gereedschap in de weer.

Temidden van de apparatuur is een soort huiskamer ingericht, waar de acteurs een collectief huiselijk leven suggereren, compleet met kind en hond, keuken en douche. Niet iedereen woont hier even overtuigend. Lotte Proot, een doorgewinterde Molier-actrice, is als tekst-performer weer sterk maar ze geeft haar rol van opgefokt pillenmeisje een geforceerde nadrukkelijkheid. De bedieners van de apparaten bemoeien zich soms te gespeeld met zogenaamd uit de hand lopend gedrag van de acteurs.

Opmerkelijk genoeg voelen juist een paar Toneelgroep Amsterdam-acteurs zich ogenschijnlijk het meeste thuis in deze Molier-creatie. Joop Admiraal als de dronken televisiejunk Versteegh, waarvan ik aanvankelijk dacht dat de acteurs hem bij het repeteren in Ruigoord hadden opgepikt. De stralende hippiebruid Janni Goslinga.

En Gerardjan Rijnders met zijn onderkoelde rust. Hij neemt nogmaals afscheid met deze voorstelling die in vorm en inhoud getuigt van de openheid die hij bij Toneelgroep Amsterdam heeft bewerkstelligd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden