Bedrijven laten vrouw aan de top vallen

De anekdote: 'Je bent er nooit, zeggen mijn mannelijke collega's. Terwijl ik zelden voor zeven uur 's avonds naar huis ga en ze zelf na die tijd weinig presteren, behalve oeverloos zwetsen bij het kopieerapparaat.'..

De feiten: Het aantal topvrouwen in het bedrijfsleven neemt af, blijkt uit onderzoek van de stichting Opportunity in Bedrijf onder 25 multinationals en ministeries.

De reden: Topvrouwen zijn uit.

'De sjeu is eraf', zegt organisatiepsycholoog Agneta Fischer van de Universiteit van Amsterdam. 'Vijf jaar geleden riep de grote man van Shell, Herkströter, dat hij in 2010 20 procent vrouwen in de top wilde. Dat vond iedereen geweldig, de media schreven erover, andere bedrijven gingen mee in dat initiatief, een trend was gezet.

'Maar een vrouwvriendelijk beleid vergt meer dan een crèche in de kelder - het betekent een cultuuromslag die veel tijd en geld kost. Het is in de praktijk heel lastig, geen blad schrijft er meer over, dus bedrijven hebben zoiets van: laat maar zitten.'

Van de 25 onderzochte bedrijven noteerde 70 procent een toename van het aantal vrouwelijke regretted losses (mensen van wie het echt jammer wordt gevonden dat ze weggaan).

Ze vertrekken niet zozeer naar andere topfuncties, maar vaak naar het middenkader in een ander bedrijf. Shell heeft al aangegeven dat Herkströters doel erg ambitieus is, het Academisch Ziekenhuis in Utrecht heeft veel vrouwgerichte beleidsmaatregelen van directeur Cerfontaine teruggedraaid na diens vertrek naar Schiphol, en Unilever gaf vorig jaar toe dat het wel topvrouwen aantrok, maar ze niet kon vasthouden.

'Vrouwen lopen nog altijd weg omdat de cultuur te macho is', stelt directeur Lizzy Venekamp van de stichting Opportunity in Bedrijf, dat jaarlijks het aantal topvrouwen in het bedrijfsleven in kaart brengt.

'Het is nog steeds not done om een dag minder te gaan werken, tenzij je die ene dag hoogleraar bij Nijenrode bent. Als je gewoon op je kinderen past, tel je voor het hoogste management niet meer mee.' Dat geldt overigens ook voor mannen, merkt ze op, 'maar die hechten over het algemeen toch minder dan vrouwen aan een goede balans tussen werk en privé-leven'.

Om het tij te keren, hebben tien topmannen en twee - vrouwen onder voorzitterschap van ING-voorzitter Ewald Kist een 'ambassadeursnetwerk' opgericht, die de doorstroom van vrouwen naar topfuncties binnen hun bedrijf willen stimuleren.

Ze hebben zich persoonlijke doelen gesteld. 'En daar mag u ons op afrekenen', lacht directeur Cees van der Waaij van Unilever Nederland. Hij zou het aantal Nederlandse vrouwelijke bestuurders (ongeveer tien) bij zijn bedrijf binnen vijf jaar willen verdubbelen. Van de 10 procent stijging van topvrouwen bij Unilever de afgelopen jaren is de helft niet gerealiseerd door pro-actief beleid, maar omdat mannen met pensioen gingen en de chemische divisie - waar vooral mannen werkten - is afgestoten. Van der Waaij: 'Het beleid heeft nog geen revolutie veroorzaakt, maar elk stapje is er één in de goede richting.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden