Bedrijfsleven wil quotum voorkomen met database van duizend topvrouwen

Het bedrijfsleven doet een nieuwe poging om meer vrouwen in de top te krijgen. Anders komt er een vrouwenquotum. Duizend vrouwen kunnen per direct beginnen. Wie neemt ze aan?

Herna Verhagen van PostNL is de enige vrouwelijke Nederlandse bestuursvoorzitter van een beursgenoteerd bedrijf.Beeld Frank van Beek/Hollandse Hoogte

De werkgevers gaan een nieuwe poging wagen om de komende drie jaar alsnog snel meer vrouwen in de top te krijgen. Een nieuwe Stichting Topvrouwen moet met behulp van een speciale database het traag stijgende percentage vrouwelijke commissarissen en bestuurders voor 2019 pakweg zien te verdubbelen. Dat moet voorkomen dat er dat jaar alsnog een verplichtend vrouwenquotum komt, iets waar onder meer de werkgevers niets van moeten hebben.

Dat laten diverse betrokken partijen weten. Verantwoordelijk minister Bussemaker - die zich vandaag in de Kamer moet verantwoorden - en werkgeversvereniging VNO-NCW zetten zich sinds enkele jaren in voor meer topvrouwen, maar vooralsnog zonder veel succes. Volgens het 'wettelijk streefcijfer' had dit jaar minimaal 30 procent van de commissarissen en bestuurders in het bedrijfsleven en bij de (semi)overheid vrouw moeten zijn. Dat is bij lange na niet gehaald: de top bestond volgens de laatst bekende cijfers nog voor 90 procent uit mannen. Bussemaker voerde het dreigement van een vrouwenquotum eind vorig jaar niet uit: de 30 procent vrouwen in topfuncties moet nu in 2023 gehaald zijn. In 2019 is er wel een tussentijdse meting: als het percentage vrouwen in de top dan geen 20 procent is, dreigt het kabinet een jaar later alsnog een vrouwenquotum in te voeren.

Minimaal 30 procent vrouwen in raden van bestuur en raden van commissarissen is niet alleen eerlijker, is het idee achter het streefcijfer, gemengde teams zouden bedrijven en organisaties ook beter laten opereren. Om te voorkomen dat het nog een hele generatie duurt voor het zover is, is deze week de Stichting Topvrouwen opgericht. Die gaat aan de slag met de database met geschikte topvrouwen die Bussemaker en VNO-NCW vorig jaar zijn begonnen. In de database zitten nu bijna duizend hoog gekwalificeerde vrouwen die per direct kunnen beginnen als commissaris of bestuurder, en dat ook graag willen. Volgens critici zijn Nederlandse vrouwen vaak te weinig ambitieus en werken ze te veel in deeltijd om de top te bereiken, maar dat geldt niet voor de kandidaten in de database.

Die database was eerst ondergebracht bij Het Nationaal Register, maar dat was volgens de Tweede Kamer als headhunter te veel een betrokken partij. De nieuwe Stichting Topvrouwen, die de zaak overneemt, is een initiatief van VNO-NCW en Talent naar de Top, dat al sinds 2008 bedrijven probeert zo ver te krijgen meer vrouwen op hoge posities te benoemen. Voorzitter van de Stichting Topvrouwen wordt Marry de Gaay Fortman, partner van het advocatenkantoor Houthoff Buruma.

Het is de vraag waarom er de komende jaren opeens wel snel meer topvrouwen bij zouden komen. VNO-NCW-voorman Hans de Boer wijst er op dat de laatste cijfers van eind 2014 zijn, toen de database nog niet bestond. 'Iedereen zegt wel dat het zo langzaam gaat, maar vorig jaar was al meer dan de helft van de nieuw benoemde commissarissen vrouw. Ik ben dus hoopvol gestemd.'

Het dreigende vrouwenquotum speelt volgens de werkgeversvoorman geen rol. 'Dat quotum willen we inderdaad niet. Maar het gaat ons er om dat meer vrouwen in de top eerlijk is, en beter voor het functioneren van de bedrijven.' De werkgevers willen daarom de hele keten - bestuursvoorzitters, commissarissen (die bestuurders benoemen), headhunters en de vrouwelijke kandidaten zelf - de komende jaren voortdurend achter de broek zitten om vrouwen ook daadwerkelijk benoemd te krijgen. De Boer wil meer gedifferentieerde cijfers, niet alleen die van de grootste bedrijven.

Talent naar de Top-voorzitter en oud-VVD-minister Sybilla Dekker denkt dat er door het combineren van bestaande initiatieven alsnog vaart in het proces kan komen. Ook het beter en slimmer gebruiken van de database moet tot meer benoemingen leiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden