Bedrijf dat agent omkocht deed meer zaken met politie

AMSTERDAM - De bedrijven die in 2001 een Rotterdamse politieagent omkochten en daardoor het pepperspray-contract met de Nederlandse politie in handen kregen, waren nadien betrokken bij de aanschaf van veel meer politiemateriaal, waaronder holsters, stunbags (niet-dodelijke kogels), granaten en veiligheidsvesten.

© anp

Het gaat om het Amerikaanse Defense Technology, en om de Nederlandse wapengroothandel Technisch Bureau Muller (TBM). De directies van beide bedrijven kregen na een overname in 2007 door marktleider BAE Systems conflicten over integriteitskwesties.
Dat blijkt uit vertrouwelijke documenten in bezit van de Volkskrant en uit gesprekken met betrokkenen.

Vorige week bleek dat Richard Bistrong, de voormalige directeur van Defense Technology, een bekentenis heeft afgelegd over het omkopen van een Nederlandse agent. In ruil voor 15.000 dollar manipuleerde de agent de technische vereisten voor de pepperspray die de Nederlandse politie wilde aanschaffen. Daardoor kon Defense Technology als enige aan de eisen voldoen.

Het bedrijf mocht als gevolg van de omkoping jaarlijks voor 1,5 tot 2 miljoen euro pepperspray en toebehoren leveren aan het Korps Landenlijke Poltiediensten (KLPD). De levering van de spray liep via het Arnhemse TBM, dat ook een rol had in het doorsluizen van het omkoopgeld.

Grootste producent ter wereld
De malversaties kwamen begin 2007 aan het licht toen BAE Systems Defense Technolgy overnam. BAE Systems is de grootste producent van wapensystemen, munitie en toebehoren ter wereld.
Vrijwel direct na de overname startte het bedrijf een grote schoonmaakactie. Tijdens die actie werd een groot deel van het zakelijke netwerk van Defense Technology-directeur Richard Bistrong ontmanteld.

Uit een document in bezit van de Volkskrant (PDF) blijkt dat BAE begin 2007 alle klanten, distributeurs en zakenpartners meldde dat Bistrong aan de kant was geschoven. Ook de KLPD en de toenmalige dienst logistiek werden op de hoogte gesteld van de ontwikkelingen in de VS.

Kort daarop raakte ook TBM, dat al tientallen jaren wapens en munitie leverde aan de Nederlandse overheid, in opspraak. BAE Systems 'vernietigde' in 2007 met onmiddellijke ingang de zakelijke banden met het Arnhemse bedrijf. Reden voor de breuk was het feit dat de zakelijke mores van TBM niet correspondeerden met de bedrijfscultuur van BAE Systems - zegt Clark Dumont, woordvoerder van het bedrijf in de VS.

Pepperspray-zaak
Bistrong, die vastzit in de VS, was via TBM betrokken bij de aanbesteding van de Nederlandse politie van onder meer pepperspray, stunbags, granaten en veiligheidsvesten. In deze aanbestedingen was ook een rol als materiaalexpert weggelegd voor de Rotterdamse politieman die in de pepperspray-zaak geld heeft aangenomen.

Bij de aanschaf van politieholsters in 2003 zat Bistrong, die wordt gezien als de spil in 'de grootste buitenlandse corruptiezaak' die justitie in de VS ooit heeft onderzocht, zelf direct om de tafel met het KLPD.

Onder een contract voor de levering van 20 duizend holsters en toebehoren aan de politiedienst uit 2003 staan de namen en handtekeningen van de Amerikaan en van de korpsbeheerder van de KLPD. Het contract is in handen van de Volkskrant. (PDF)

In de ban
Als gevolg van het feit dat Bistrong en TBM door BAE Systems in de ban waren gedaan, ontstonden vanaf 2007 grote problemen bij de afdeling inkoop van de Nederlandse politie. Het Nederlandse politiekorps kon de holsters, pepperspray en munitie van BAE niet meer via de Arnhemse groothandel geleverd krijgen.

Uit correspondentie van de KLPD uit 2009 blijkt dat hierdoor zelfs 'de nationale veiligheid' in geding is geweest. Ook was de inkoopafdeling van de dienst zeer bevreesd dat zij de schuld zou krijgen van de problemen met de levering van vooral munitie. De oplossing werd uiteindelijk gevonden in een aanpassing van de bewapeningswet, waardoor ook pepperspray en stunbags van andere merken gebruikt mogen worden. Deze worden geleverd via TBM.

Twijfels
Volgens diverse bronnen binnen de politie en de Nederlandse wapenbranche bestaan er al veel langer twijfels over de innige samenwerking tussen Bistrong, TBM en de Rotterdamse agent. Van de politieman is bekend dat hij veelvuldig op internationale wapenbeurzen in Europa en de Verenigde Staten optrok met dit duo.
Deze week werd de bekentenis van Bistrong tegenover de Amerikaanse justitie geopenbaard. Uit dit document blijkt dat hij op verschillende plekken in de wereld ambtenaren en politici omgekocht om contracten bij leger en politie binnen te halen.

In Nederland onderzoekt de rijksrecherche de pepperspray-zaak. Veel progressie is daarbij nog niet geboekt. Er zijn nog geen direct betrokken gehoord, en er wordt gewacht op de resultaten van een tweede rechtshulpverzoek aan de Verenigde Staten. De Rotterdamse politie en de KLPD zeiden eerder het onderzoek van de rijksrecherche af te wachten.

TBM uit Arnhem reageert niet op verzoeken om commentaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden