Bedrijf betaalt WW zelf maar

De FNV wil dat niet de overheid, maar werkgevers en werknemers verantwoordelijk zijn voor de Werkloosheidswet. Een ideologische draai? Vice-voorzitter Ton Heerts legt uit waarom dat niet zo is....

tekst Gijs Herderscheê

Het moet afgelopen zijn met de moeizame tocht van ontslagen werknemers langs CWI en UWV om een uitkering te krijgen. Ook het vervolgens doorsturen naar een ‘reïntegratiebedrijf’ om hulp te krijgen bij het vinden van nieuw werk, kan beter worden geregeld. Deze ‘lijdensweg’ kan worden beeïndigd door vakbeweging en werkgevers weer verantwoordelijk te maken voor de Werkloosheidswet (WW), waarin de uitkeringen worden geregeld.

Dat zegt Ton Heerts, vice-voorzitter van de vakcentrale FNV en gespecialiseerd in sociale zekerheid. ‘Het gaat om een werknemersverzekering. De overheid moet zich beperken tot het vaststellen van de uitkeringshoogte, de uitkeringsduur en de eisen voor het krijgen van een uitkering.’

Waar de WW-verzekering wordt ondergebracht, bij een verzekeraar of bij het publieke UWV, is Heerts om het even. ‘Het gaat om het principe, net zoals bij de Ziektewet en bij de WIA.’

Contracten

Contracten
Het kabinet privatiseerde in 1996 ook al de Ziektewet op soortgelijke wijze. Die regelt nu alleen nog de hoogte en duur van de uitkering, verder is de werkgever verantwoordelijk. Hetzelfde gaat gebeuren met de nieuwe arbeidsongeschiktheidsverzekering, de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen, WIA. Daarvoor mogen werkgevers zelf contracten afsluiten met verzekeraars.

Contracten
‘Het ziekteverzuim is enorm gedaald doordat werkgevers zien wat hun verzekering kost’, zegt Heerts. ‘Daardoor zijn ze nog harder aan de slag gegaan met het verbeteren van arbeidsomstandigheden.’

Contracten
Het aantal langdurig arbeidsongeschikten dat een beroep doet op een WIA-uitkering is gedecimeerd. Ook dat is volgens Heerts een gevolg van de nieuwe rolverdeling tussen overheid en de sociale partners. ‘Nu worden ook strikte eisen gesteld aan de opstelling van werknemer en werkgever voor een uitkering kan worden aangevraagd.’

Contracten
Hetzelfde wil Heerts bewerkstelligen met de WW. Het beroep op de werkloosheidsuitkeringen kan volgens hem drastisch omlaag door werkgever en werknemers samen verantwoordelijk te maken. ‘Niet alleen door samen premie te betalen maar ook door eisen te stellen aan het voorkomen van ontslag. Bijvoorbeeld aan scholing van de werknemer of door werknemers zonodig naar nieuw werk te laten begeleiden. Van werk naar werk, zoals dat in jargon heet. Als dat goed gebeurt, neemt de bereidheid bij werknemers toe ook vanaf het begin premie te betalen. Werkgevers gaan dan inzien dat uitgaven lager zijn dan de kosten van een WW-uitkering. De kost gaat voor de baat uit. Net zoals bij maatregelen tegen verzuim en arbeidsongeschiktheid.’

Selectieprocedure

Selectieprocedure
Het voorstel klinkt enigszins naar het plan dat telecombedrijf KPN met de vakbonden afsprak. Het bedrijf voorziet dat het de komende jaren achtduizend van de achttienduizend werknemers kwijt wil omdat die de technologische veranderingen niet kunnen volgen.

Selectieprocedure
Bonden en bedrijf spraken een selectieprocedure af en bedachten een reeks maatregelen om voor de aanstaande afvallers nieuw werk te vinden. Pas als alles mislukte, zou ontslag volgen. Uitvoering strandde echter op ambtelijke WW-regels van minister De Geus van Sociale Zaken. Nu dreigen ‘kale’ ontslagprocedures’ bij KPN.

Selectieprocedure
De WW-vernieuwing die Heerts nu voorstelt lijkt voor de FNV een ideologische draai van 180 graden. Vanouds pleit de FNV voor overheidsbemoeienis en wettelijke verankering. Nu moet de overheid terugtreden en alleen nog uitkeringen garanderen en de normen formuleren waaraan ontvangers van uitkeringen moeten voldoen.

Selectieprocedure
Heerts ziet dat anders. ‘Het gaat erom de werkloosheid zo laag mogelijk te houden, net zoals het ziekteverzuim en langdurige arbeidsongeschiktheid. Zeker met het oog op de tekorten op de arbeidsmarkt die zich aftekenen na 2010.’

Selectieprocedure
Volledige invoering van het WW-plan is voor na dat jaar voorzien door Heerts, zeg maar na de komende kabinetsperiode. ‘Het gaat erom dat nu een toekomstvisie wordt ontwikkeld, die steun krijgt van politiek, werkgevers en vakbeweging. Het plan hoeft niet op stel en sprong te worden ingevoerd, maar geleidelijk.’

Selectieprocedure
Op 1 oktober van dit jaar wordt de maximumduur van de WW ingekort van vijf naar drie jaar en twee maanden. Heerts beoogt een stapsgewijze privatisering van die uitkeringsduur. ‘Begin binnenkort eens met zes maanden. Daarin valt het gros van de WW-uitkeringen. Dat kan daarna stapsgewijs verlengd tot de maximum WW-duur.’

Selectieprocedure
Hij wijst op de enorme veranderingen die de afgelopen jaren zijn doorgevoerd, eerst door Paars en daarna door twee kabinetten-Balkenende. ‘Dat ging zowel over de uitvoering van wetgeving met de vorming van CWI en UWV, als over de inhoud van de wetten zelf. Zo is de WAO vervangen door de WIA, de WW wordt gemoderniseerd en de Bijstand is ingeruild voor de Wet Werk en bijstand. Dat moet niet weer volledig op de schop. Maar er moet wel een visie voor middellange termijn zijn.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden