Reportage

Bedreiger Baudet voor de rechter: ‘Dat páf was grappig bedoeld’

De Nijmeegse student die op 21 maart Thierry Baudet bedreigde tijdens een demonstratie, stelde dinsdag bij de rechtbank dat haar actie niet zo serieus bedoeld was. Al snapte ze vlak daarna ook wel dat het niet ‘supergrappig’ was.

Sympathisanten van de 21-jarige Nijmeegse die een liedje zong over Thierry Baudet verlaten onherkenbaar de rechtbank in Amsterdam. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Wat is er zo grappig aan het bedreigen van een politicus? De Amsterdamse rechtbankvoorzitter Gabel kijkt de 21-jarige student voor zich indringend aan. De vrouw, Mila van den B., heeft net uitgelegd dat het helemaal niet serieus te nemen valt wat ze op 23 maart tijdens een anti-racismedemonstratie in Amsterdam scandeerde: ‘Als je Thierry dood wil schieten, zeg dan paf.’

‘Ieder mens heeft zijn eigen gevoel voor humor’, stelt Gabel. ‘Maar wat is er zo grappig aan om dit te roepen?’

‘Daar heb ik niet echt een antwoord op’, zegt Van den B. Dan, als de rechter aandringt: ‘Het einde, zeg dan paf. Ik vond het een humoreuze conclusie op een serieuze vraag.’

Paf! De vrouw kende de term, tot ze er zelf mee aan de haal ging, alleen uit tekenfilms en stripboeken. ‘Als in Spiderman het ene karakter het andere slaat, hoor je paf. Dat is komisch, naar mijn mening.’ Haar advocaat Krit Zeegers heeft bij het horen van ‘paf’ associaties met kinderen die soldaatje spelen. En dan was de gewraakte leus volgens hem ook nog eens geplakt op een vrolijk, kinderlijk wijsje: dat op de maat van if you're happy and you know it, clap your hands. ‘Dat gaf de uiting een ironisch of gekscherend karakter’, vindt hij. 

Het Openbaar Ministerie en Baudet zien de humor niet van in. Het OM wil dat de vrouw wordt veroordeeld voor opruiing en voor bedreiging van de leider van Forum voor Democratie. In het dossier van Van den B. is een aangifte van Baudet gevoegd. ‘Hij zegt zich bedreigd te voelen en vraagt specifiek om strafvervolging’, licht Gabel toe.

Creatieve studie

Op 23 maart sluit Van den B. zich met andere aanhangers van de extreem-linkse Anti Fascistische Aktie aan bij een grote demonstratie tegen racisme in Amsterdam. Duizenden mensen lopen mee, onder wie de jonge vrouw (‘ik doe een creatieve studie’) uit Nijmegen. ‘Ik liep mee om een geluid af te geven tegen racisme.’

Maar van de betoging beklijven in de dagen en weken erna slechts een paar seconden: die waarin een vrouw, met donkere zonnebril op en een sjaal voor haar gezicht, haar inmiddels overbekende woorden uitspuugt. Twee dagen later wordt Van den B. opgepakt, volgens Zeegers door een arrestatieteam. Een agent van de politie in Nijmegen, met het taakveld activisme, herkent haar op beelden die op de dag van de demonstratie zijn gemaakt bij het voormalige Amsterdamse kraakpand Vrankrijk.

Politici van links tot rechts veroordelen de uitlatingen van de vrouw. ‘Totaal onacceptabel’, reageert premier Rutte. ‘Het oproepen tot geweld tegen een politicus raakt aan de fundamenten van onze maatschappij’, zegt officier van justitie Van Dijk. Volgens hem heeft Van den B. een open zenuw getroffen door herinneringen op te roepen aan de moord op Pim Fortuyn in 2002.

‘Ik was 4 toen Fortuyn werd vermoord. Ik heb daar geen herinneringen aan’, zegt Van den B. Kan wel zijn, vindt Van Dijk, ‘maar deze gebeurtenis heeft zijn weg gevonden in de geschiedenisboeken. Elke Nederlander weet wat daar is gebeurd. Dat wordt hem ook bijgebracht op school.’

Extreem-rechtse figuren

Waarom droeg u een sjaal voor uw gezicht en had u een zonnebril op, wil Gabel weten. ‘Omdat ik niet herkenbaar in beeld wilde’, zegt Van den B. Ze vreesde dat extreem-rechtse figuren, die volgens haar dezelfde dag namens ‘010 tegen antifa’ (antifacisme) demonstreerden, haar zouden herkennen. Vandaag is ze bedekkingsloos: ze heeft de mouwen van haar rood-blauwe houthakkersblouse opgerold. De witte sprieten op haar hoofd waarmee ze viral ging in het filmpje, zullen wel een pruik geweest zijn.

Maar volgens het OM probeerde ze onherkenbaar voor de media te blijven en had ze donders goed door dat haar uitlatingen zich over heel Nederland konden verspreiden. Het karakter van een grote demonstratie als die van het Comité 21 Maart is openbaar. Dan kun je weten dat je op video wordt opgenomen en heel het internet je te zien krijgt, betoogt Van Dijk.

De belangrijkste scène uit het negen minuten durende filmpje komt dinsdag in de rechtbank nog eens voorbij. Wat bij Van den B. begint met ‘FvD, nee-nee-nee’ en ‘racisme, nee-nee-nee’, slaat plots over in Baudet en paf. ‘Dat is wel een verandering in toon voor mij als buitenstaander’, zegt Gabel. ‘Hoe ziet u dat?’

‘Baudet is een symptoom van racisme en xenofobie, niet de bron’, zegt Van den B. in het slotwoord. Dat ze zich op deze manier heeft geuit, was voor haar een uitlaatklep, ‘in een maatschappij waarin racisme en xenofobie steeds meer worden geaccepteerd.’

Ontelbaar

De leus had ze niet eens zelf bedacht, benadrukt ze; ze had hem tijdens die dag al vaker voorbij horen komen. ‘Tijdens een demonstratie worden ontelbaar veel leuzen geroepen.’

Maar van niemand staat op beeld dat ze anderen oproepen tot geweld, betoogt het OM. Zelfs nadat een verslaggever van internetkanaal UP! Network NL de vrouw erop wijst dat ze een grens overschrijdt, herhaalt ze de leus. Al realiseerde ze zich toen wel dat het niet ‘supergrappig’ was, kijkt Van den B. nu terug.

‘Waardoor realiseerde u zich dat?’, wil Gabel weten. ‘Toen die man met de microfoon zei: dat kan je niet maken. Dat is oproepen tot moord. Toen schaamde ik mij wel een beetje.’

Het OM eist een taakstraf van 180 uur, waarvan zestig uur voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaar. Uitspraak op 23 april.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden