Nieuws Demonstratie Haarlem

Bedreigde Haarlemse burgemeester Jos Wienen duikt op bij steunbetuiging

Honderden mensen hebben zondag in Haarlem steun betuigd aan de bedreigde burgemeester Jos Wienen. Verrassend genoeg kwam Wienen zelf ook. ‘Dit geeft de burgemeester moed.’

Burgemeester Jos Wienen van Haarlem spreekt tijdens een demonstratie als steunbetuiging voor de bedreigingen aan zijn adres Beeld ANP

Woede was voor de ondernemer in feestverlichting Alain Timmers de aanleiding om afgelopen vrijdag op stel en sprong een manifestatie te organiseren op de Grote Markt in Haarlem. Dat de Haarlemse burgemeester Jos Wienen (CDA) na dreigementen – vermoedelijk uit het criminele circuit – moest onderduiken, was onbestaanbaar.

‘Want wie aan onze burgemeester komt, die komt aan ons, die komt aan de democratie’, roept Timmers door een microfoon op de trappen van het stadhuis aan de Grote Markt. ‘Democratie dwing je niet af met een pistool in iemands nek.’

Een klaterend applaus galmt over de Grote Markt. Enkele honderden Haarlemmers, ook verontwaardigd over Wienen’s onderduiken, hebben gehoor gegeven aan de spontane oproep om massaal steun te betuigen aan hun bedreigde burgemeester. Een Haarlemmer houdt een bordje omhoog met een beknopte uiting: ‘FOEI!’ Anderen rollen een spandoek uit met daarop de Haarlemse wapenspreuk Vicit Vim Virtus – moed overwint geweld.

Gezag

‘Het is belangrijk om hier te staan en de burgemeester te laten weten dat wij pal achter hem staan’, zegt de geboren en getogen Haarlemmer Peter Kuipers. ‘Een burgemeester heeft gezag nodig. We moeten meegeven dat hij dat gezag nog altijd heeft.’

Haarlemmers werden donderdag opgeschrikt door het nieuws – gedeeld door Jos Wienen zelf – dat hun burgemeester wegens ernstige bedreigingen in een safehouse verblijft en overal vergezeld wordt door zwaarbewapende beveiligers. Wie het op Wienen gemunt heeft of hebben, is nog altijd onduidelijk. Wienen, de politie en het OM doen daar geen uitspraken over.

Speculatie is er wel volop. Sommige vingers wijzen naar de motorclub Hells Angels, waarvan het clubhuis in 2017 op last van Wienen werd gesloten. De club zelf heeft afstand genomen van de bedreigingen en liet zaterdag bij monde van advocaat Chrissy Stroobach weten dat er nog een juridische procedure loopt over de sluiting van hun clubhuis. Horecabedrijf Big Mouse,  dat in augustus door Wienen werd gesloten vanwege illegale gokactiviteiten die er zouden plaatsvinden, wordt ook genoemd. 

Onderwereld

Dat in het geruchtencircuit de criminele onderwereld voor de dreigementen verantwoordelijk wordt gehouden, lijkt te maken te hebben met Wienens harde aanpak van misdaad. In 2015, toen Wienen nog de ambtsketen van Katwijk droeg, werd hij met de dood bedreigd door een drugsdealer. Als burgemeester van Haarlem liet Wienen in mei weten dat onder zijn leiding in 2017 ruim zes miljoen euro aan crimineel vermogen in beslag is genomen – een vervijfvoudiging ten opzichte van 2016.

‘Het is niet opportuun om te weten wie de dreigementen uit’, zegt Alain Timmers. ‘Wat wel belangrijk is, is dat wij Jos laten weten dat wij er met zijn allen voor hem staan. Jos, jou gebeurt helemaal niets.’

De harten onder de riem voor Wienen komen op deze ongewoon warme zondagmiddag niet alleen van de gewone Haarlemmers, maar ook van Tweede Kamerleden en van minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren. Ze zegt dat de ‘handen af’ van Wienen moeten blijven. ‘Als je het ergens niet mee eens bent kun je naar de rechter stappen, maar je mag nooit, maar dan ook nooit bedreigen.’

Wienen zelf

Na een optreden van de Haarlemse stadsdichter Willemien Spook (‘de schutters staan weer aan de poorten’) verschijnen op de trappen van het stadhuis plotseling twee beveiligers met opgevouwen kogelwerende schermen in de hand. Dan gaat de deur open en stapt hij zelf naar buiten, burgemeester Jos Wienen. De onverwachte verschijning wordt ontvangen met een oorverdovend applaus en gejoel. ‘Dit geeft de burger, of in dit geval de burgemeester moed’, grapt Wienen. En: ‘Ik ben liever een opduikende dan een onderduikende burgemeester.’

Naast, voor en achter Wienen staan persoonsbeveiligers die hun getrainde speurdersblik over het publiek laten gaan. Wienen dankt de samengekomen Haarlemmers, dankt zijn familie en vrienden, en trekt zich daarna snel weer terug achter de dikke deuren van het stadhuis.

‘Dit doet mij erg veel’, zegt Haarlemmer Inge Happé. ‘Dat een burgemeester zijn werk niet meer kan doen vanwege dreigementen, zie ik echt als een aanslag op de democratie. Het grijpt mij ook aan omdat mijn vader nog op dat stadhuis heeft gewerkt als wethouder.’

Eén man

De hoop bij Happé, en bij andere Haarlemmers op de Grote Markt, is dat de manifestatie een signaal afgeeft aan de bedreigers. Namelijk dat de Haarlemmers die als één man achter hun burgemeester staan met veel meer zijn.

‘Haarlem wat ben je mooi’, wordt ter afsluiting van de manifestatie gezongen. ‘Haarlem wat ben je prachtig.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden