NieuwsCrisis Belarus

Bedelende Loekasjenko krijgt steun van Poetin tegen oprukkende Belarussische oppositie

De in het nauw gedreven Belarussische president Loekasjenko heeft van de Russische president Poetin zoveel steun gekregen dat hij de massademonstraties in zijn land even kan negeren. Poetin kwam maandag over de brug met geld, stuurde militairen ‘op oefening’, en maande het Westen zich niet met Belarus te bemoeien. Over een uniestaat met Belarus liet hij zich niet uit.

Loekasjenko en Poetin ontmoetten elkaar maandag in Sotsji.Beeld EPA

Rusland gaat de Belarussische president Loekasjenko ondersteunen met een lening van 1,3 miljard euro. Dat heeft president Poetin bekendgemaakt in zijn eerste ontmoeting met Loekasjenko sinds de volksopstand in Belarus.

Poetin ontving de noodlijdende Loekasjenko maandag in Sotsji. De lichaamstaal van de presidenten was alleszeggend over de machtsverhoudingen: een zwetende Loekasjenko boog op het puntje van zijn stoel smekend richting de Russische president, terwijl Poetin koeltjes achterover leunde.

Met de lening laat Poetin zien dat hij bereid is om Loekasjenko overeind te houden, ondanks de aanhoudende demonstraties van de Belarussische bevolking voor een machtsoverdracht. Poetin sprak ook zijn steun uit voor militaire samenwerking, meer onderlinge handel en een plan van Loekasjenko om de Belarussische grondwet aan te passen.

Uniestaat

Maar de Russische president hield zich voor de camera op de vlakte over het ingrijpendste gespreksonderwerp: de stichting van een uniestaat tussen Rusland en Belarus, waarbij Poetin grote invloed krijgt over economische en bestuurlijke aangelegenheden in Belarus. Poetin drong voorafgaand aan de ontmoeting aan op die uniestaat, maar zei na 4 uur met Loekasjenko niets over gemaakte afspraken.

Loekasjenko laat al weken merken bereid te zijn tot een uniestaat. Hij noemde Rusland maandag ‘een grote broer’ met wie Belarus een ‘gemeenschappelijk vaderland’ deelt. Voor hij in eigen land in problemen kwam, verzette Loekasjenko zich nog tegen de uniestaat, omdat die een aanval van Poetin zou zijn op de soevereiniteit van Belarus.

Maar nu ligt zijn toekomst in handen van Rusland. Loekasjenko gebruikt de ontmoeting in Sotsji om te laten zien dat hij cruciale rugdekking heeft. Afgelopen zondag gingen meer dan honderdduizend mensen voor de zesde week op rij de straat op. De politie arresteerde bijna duizend demonstranten. Op video’s is te zien hoe agenten deelnemers van de vreedzame demonstraties in elkaar slaan. In provinciestad Zjodino sloeg een agent een ongewapende vrouw met een vuistslag tegen het asfalt.

Oppositie

De onderhandelingen tussen Poetin en Loekasjenko worden met diep wantrouwen gevolgd door de Belarussische bevolking. Oppositieleider Svetlana Tichanovskaja, winnaar van de presidentsverkiezingen volgens de demonstranten, schreef in een open brief aan Loekasjenko dat ze diens afspraken met Poetin niet zal erkennen. ‘Alle verdragen die ondertekend worden door een onwettige president zullen herzien worden door de nieuwe leiding’, aldus Tichanovskaja. ‘Het spijt me zeer dat u besloten heeft een dialoog te voeren met een dictator, en niet met de Belarussische bevolking.’

Ook de Europese Unie volgt de onderhandelingen met achterdocht. De Franse president Macron vroeg Poetin maandag in een telefoongesprek de wil van de Belarussische bevolking te respecteren. Maar de EU heeft grote moeite om een eensgezind standpunt in te nemen over de situatie in Belarus. Lidstaten steggelen al weken over sancties na het zware geweld van Loekasjenko’s ordetroepen tegen de bevolking.

Poetin riep het Westen maandag op zich niet te bemoeien met Belarus. Poetin gelooft dat het Westen voortdurend revoluties ontketent in landen die de president tot de Russische invloedssfeer rekent. Hij beloofde dat Russische soldaten die maandag naar Belarus vertrokken voor oefeningen aan de Poolse grens, na de oefeningen weer terugkeren naar Rusland.

Meer over de crisis in Belarus

Russische parachutisten naar buurland Belarus voor legeroefeningen
Rusland stuurt parachutisten naar buurland Belarus. De militairen gaan oefeningen houden met het Belarussische leger. De oefeningen beginnen maandag en zullen duren tot vrijdag 25 september. Dit meldt het Russische persbureau RIA, dat dit zou hebben vernomen van bronnen bij het Russische ministerie van Defensie.

Westerse diplomaten ‘bewaken’ Belarussische schrijver en Nobelprijswinnaar Aleksijevitsj in haar huis
De Belarussische schrijver en Nobelprijswinnaar Svetlana Aleksijevitsj wordt voortdurend ‘bewaakt’ door westerse diplomaten, onder wie de Nederlandse zaakgelastigde Erik-Jan van Oosterhout.

In protest zijn Belarussische vrouwen ineens allemaal zussen van elkaar
Loekasjenko hoonde ze weg en lachte ze uit. Vrouwen. Dat bleek een misrekening. Vrouwen leiden de protestbeweging tegen de Belarussische dictator en tonen zich onverzettelijk. Ze brengen hoop en vrede, en laten zich niet het land uitzetten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden