Beboplegenden melden zich af

Pianist McCoy Tyner heeft afgezegd voor North Sea Jazz en saxofoonlegende Sonny Rollins voelt zich ook al niet lekker. Beleven we het afscheid van de groten van de bebop?

AMSTERDAM - Tot nog toe slaagt het North Sea Jazz Festival er elk jaar in: het verleden eren door de peetvaders te programmeren. Moderne jazzmuziek heeft zijn wortels in de stijlen bebop en hardbop uit de jaren veertig, vijftig en zestig, en daar beantwoorden de programmeurs dan ook aan. Maar de afgelopen weken vallen de laatst overgeblevenen af.


Pianist McCoy Tyner (1938), die zijn grote status dankt aan zijn tijd, begin jaren zestig, als bandlid van het John Coltrane Quartet, annuleerde enkele weken terug zijn tournee. Reden ongewis, maar dat het iets met zijn gezondheid heeft te maken is waarschijnlijk. Hij wordt vervangen door het Eliane Elias Quartet.


Tenorsaxofonist Sonny Rollins (1930) maakte onlangs bekend dat hij toch niet zal concerteren op de zomerfestivals. Rollins is de grootste, levende jazzlegende ter wereld die speelde met Charlie Parker, Thelonious Monk en Miles Davis. Zijn fysiek speelt hem parten. Oorzaak: ademhalingsproblemen. In plaats van Rollins treedt saxofonist Joe Lovano met het Metropole Orkest op.


Door de helden van voorheen te programmeren toon je respect, maar natuurlijk zijn er ook commerciële belangen mee gemoeid. Het is namelijk aanlokkelijk om de vinylhelden nog een keer in het echt te horen. Daarbij lijken velen hun charisma en kunde niet te hebben verloren. Mooiste voorbeeld was drie jaar terug, bij het legendarische optreden van Sonny Rollins. Iedereen die op de zondag aanwezig was, zal het zich nog herinneren als de dag van gisteren: Rollins schitterde dankzij zijn energie en vermogen. Je vergat even dat hij al een tachtiger is.


Maar zulke verrassingen zullen we niet meer meemaken. Het moment komt elk jaar dichterbij: de bopoudjes verdwijnen van het toneel. Tyner en Rollins zijn de bekendste, grijze stemmen in het muzikantencircuit die de oorspronkelijke bebop en hardbop vertegenwoordigen. En nu moeten zij verstek laten gaan.


Gaat er met de annulering van de bopprotagonisten een hele muziekstijl verloren? Dat niet, hoewel de hoeveelheid bebop slinkt. Jazz verandert, gaat met de tijd mee en bands conformeren zich niet meer graag aan één stijl. Hoewel de vrije geest altijd al een kenmerk van jazzmuziek is geweest, lijkt de persoonlijke benadering en het niet stijlgebonden muziek maken, nu meer onderwerp dan kwestie.


Sax, trompet, piano en ritmesectie, en eindeloos improviseren rond één thema: nee, de bopmentaliteit is leuk en leerzaam voor in de kroeg, maar verliest aan populariteit.


Toch hoef je je als bopliefhebber niet te vervelen de komende editie van Nort Sea Jazz in Rotterdam, van 12 tot en met 14 juli. Zo staat de Hudson zaal op zondag in het het teken van de postbop of nubop, ofwel de opvolgers van onder meer Tyner en Rollins. Denk aan artiesten als gitarist Kurt Rosenwinkel, saxofonist Branford Marsalis en bassist Avishai Cohen. En op zaterdag klinkt in de Madeira zaal traditionele bebop met onder meer pianist Kenny Barron en het trio van 'bopprofessor' Rein de Graaff. Afsluiter die festivaldag is de groep The Cookers, een allstar ensemble dat de hardbop levend houdt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden