Beatrix liet Amnesty lobbyen op paleis

Koningin Beatrix heeft in 2002 tijdens haar staatsbanket met de Nigeriaanse president Obasanjo, Amnesty International de kans gegeven op Paleis Noordeinde te lobbyen tegen de doodstraf van Amina Lawal....

Dit staat in Het Grote Lobbyboek van Erik van Venetië en Jaap Luikenaar, dat komende dinsdag wordt gepresenteerd. De toenmalige Nederlandse directeur van Amnesty International, David Vriesendorp, werd tot zijn verbazing uitgenodigd ten paleize. Amnesty International voerde een wereldwijde campagne om te voorkomen dat de doodstraf van Lawal zou worden voltrokken.

Het was voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis dat een mensenrechtenorganisatie aanzat bij een staatsbanket. Medewerkers van de Amnesty-directeur vreesden dat Vriesendorp door zijn aanwezigheid de Nigeriaanse president legitimiteit zou geven. Maar Vriesendorp wilde geen middel schuwen om voor Lawal op te komen en ging in op de uitnodiging.

Op het paleis haalde een hofdame Vriesendorp uit het gezelschap van 120 gasten en zei dat de president hem wilde spreken. ‘Hare Majesteit stelde me aan de president voor’, zegt Vriesendorp in het boek.

Terwijl de top van het bedrijfsleven en Haagse politici verbaasd toekeken om deze noviteit, onderhield de koningin zich met de echtgenote van Vriesendorp.

De Amnesty-directeur vertelde Obasanjo hoe het Kamerdebat over de zaak-Lawal die dag was verlopen. Ten slotte wees hij de Nigeriaanse president op diens ondertekening van de Universele verklaring van de rechten van de mens.

‘Toen wenkte de koningin’, vertelt Vriesendorp. Tijdens haar tafelrede wijdde Beatrix geen woord aan de gevoelige kwestie. ‘Bij het afscheid zei de koningin tegen me: “Ik hoop dat ik iets voor Amnesty heb kunnen doen”.’ Het vonnis van Lawal werd enige tijd later, in 2003, vernietigd.

Van Venetië en Luikenaar vinden Beatrix de meest onderschatte lobbyiste. ‘Ze is ’s lands meest ervaren en breedst georiënteerde lobbyiste’, zegt Van Venetië, werkzaam als adviseur bij Berenschot Communicatie. ‘Ze koppelt op een heel strategische manier personen aan elkaar, zodat er gelobbyd kan worden door mensen die elkaar anders nooit ontmoeten. Het is een ragfijn lobbyspel.’

De auteurs noemen nog een voorbeeld waarbij Beatrix haar invloed liet gelden. Beatrix was in 2004 op een werkbezoek met minister Brinkhorst van Economische Zaken. Onderwerp was de aansluiting van studenten uit het beroepsonderwijs op de arbeidsmarkt. Directeuren van bedrijven pleitten in aanwezigheid van bestuurders van onderwijsinstellingen voor een betere aansluiting van de opleidingen bij bedrijven. Daarop viel de koningin uit: ‘Dat hoor ik al 25 jaar.’ Daarmee gaf Beatrix volgens de schrijvers gewicht aan het thema en spoorde de betrokkenen aan tot vorderingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.