Beatrix bezorgd om positie monarchie

Koningin Beatrix maakt zich zorgen over het toekomstige koningschap van prins Willem-Alexander. Zij vreest dat diens lossere stijl ertoe zal leiden dat hij als koning minder macht zal hebben.

Het 'oude' hof rond Beatrix kijkt met gemengde gevoelens naar de troonsovername, die voor 2010 wordt verwacht. Hofdignitarissen zijn beducht voor de lossere stijl en de minder op uitputtende dossierkennis gerichte instelling van Willem-Alexander.

'Het zal oppervlakkiger zijn, met lossere zeden en minder betrokkenheid bij de structuur zoals die is te handhaven. Dat gaat gepaard met verlies van macht. De angst van de koningin is dat dit door een gebrek aan ervaring niet meer wordt opgevuld', zegt een ingewijde.

De instroom van niet-adellijke leden in het koninklijk huis wordt betreurd door koningin Beatrix. Haar voornaamste bezwaar is dat de koninklijke familie door de entree van burgermeisjes een gewonere familie wordt en het aanzien van het huis afneemt. Beatrix heeft dit bezwaar niet alleen geuit tegenover haar zoon prins Constantijn, maar ook tegenover Willem-Alexander.

De blijde inkomst van Máxima heeft als een splijtzwam in de hofhouding gewerkt. De zestien kennismakingsbezoeken aan provincies en grote steden hebben de dreiging van een operettemonarchie vergroot, zoals een vertrouweling van de koningin het noemt. De glamourfoto's van het bruidspaar zijn bij het oude hof evenmin in goede aarde gevallen.

Beatrix maakt zich ook zorgen over de vraag hoe groot haar aanhang is. Zij ziet zich in elke peiling in populariteit voorbijgestreefd door Máxima. Felicitaties en brieven die ze krijgt, komen van een oude, uitstervende generatie.

Elders in de hofhouding wordt de zwaarmoedigheid over het koningschap van Willem-Alexander en Máxima Zorreguieta weggewuifd. Zij wijzen op de voordelen van het informelere koningschap. 'Wie nu bij de koningin komt, krijgt te horen dat ze alles al weet. Mensen klappen dicht omdat ze niets kunnen toevoegen. Willem-Alexander weet dat en laat een ander de ruimte om zijn zegje te doen.'

De rol van de media wordt alom als een bron van zorg gezien. D66-leider Thom de Graaf, PvdA-Kamerlid Peter Rehwinkel en hofadviseur Joop van den Berg zeggen dat zij zich goed kunnen voorstellen dat troonpretendenten voor de eer gaan bedanken, omdat de druk van de publieke schijnwerpers te groot wordt.

'Het risico van Diana-achtige proporties is ongelooflijk groot. Dat is voor de persoon verschrikkelijk en voor de monarchie ook niet goed. Het is niet alleen maar een gouden kooitje, het is bijna Big Brother-achtig: 24 uur per etmaal de camera's erop. Dat houdt niemand vol', zegt De Graaf, fractievoorzitter van de kleinste regeringspartij D66.

Van den Berg, die zowel geraadpleegd wordt door Beatrix als door Willem-Alexander en Máxima, taxeert: 'Een media-aandacht die ongezonde trekken krijgt en die op elke slak zout legt, zoals bij het recente televisie-interview, kan je ertoe brengen om te zeggen: zoek het uit, dit krijg ik niet meer voor elkaar.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden