Column

'Beatrix analyseerde, Willem-Alexander wil inspireren'

Het is abominabel slecht voorgelezen, met een nogal uitdrukkingsloos hoofd, maar de inhoud van de kersttoespraak van koning Willem-Alexander is top, vindt Malou van Hintum.

'Mooi verwoord, maar het kan op een aansprekendere manier', schrijft Malou van Hintum over de kersttoespraak van Willem-Alexander. Beeld anp

Zo, dat was 'm dan, de eerste kersttoespraak van koning Willem-Alexander. Wat viel op? Dat zijn hoofd precies past in de ruimte tussen de drie schilderijen van zijn dochters aan de muur. Dat de klok boven de open haard tien minuten lang bleef stilstaan op 12 uur. We zagen foto's van Beatrix en Claus, en van Máxima. Willem-Alexander droeg een inktzwart, stijf begrafenispak. En we hoorden dat abominabel slechte voorlezen, met een nogal uitdrukkingsloos gezicht.

Het was in de uitvoering niet de Willem-Alexander die hij wél kan zijn: losser, spontaner, glimlachend. Dat is jammer, maar dat komt wel goed met nog een stuk of vijfentwintig toespraken te gaan.

Samen sterk
De inhoud daarentegen was top! Persoonlijk, concreet en dicht bij de mensen - ja, lach er maar om, maar Jan Snoek heeft zijn werk goed gedaan. Willem-Alexander heeft oog voor de gevolgen die de crisis voor veel mensen heeft: je verliest met je werk meer dan alleen financiële zekerheid, je verliest ook sociale contacten, waardering en je plaats in de samenleving, zegt hij.

Tegelijk ziet hij dat mensen samen sterk zijn: hij verwijst onder meer naar mantelzorgers, vrijwilligers, gastouders, buddy's en buurtbewoners. Mensen die, aldus Willem-Alexander, 'naar verbinding zoeken vanuit de overtuiging dat een betere toekomst mogelijk is'.

'Verbinding' was ook een thema van zijn moeder, maar zij stelde daar in haar kersttoespraken een heel arsenaal aan ontmoedigende begrippen tegenover: spanning, onzekerheid, bezorgdheid, armoede, ongelijkheid, zelfzucht, geldzucht, zich verrijken, eigen gewin, onrust, vooroordelen.

 
Willem-Alexander wil tegenover een gevoel van machteloosheid - 'de wereld is zo groot, belangen zijn zo wijdvertakt, het leed is huiveringwekkend' - concrete, dagelijkse initiatieven van mensen zetten.

Concrete, dagelijkse initiatieven
Beatrix analyseerde. Willem-Alexander wil inspireren, en tegenover een gevoel van machteloosheid - 'de wereld is zo groot, belangen zijn zo wijdvertakt, het leed is huiveringwekkend' - concrete, dagelijkse initiatieven van mensen zetten. Thuis, in de buurt, in eigen dorp of stad.

Al deze mensen, die hun werk vaak zonder ophef of rumoer doen, worden door hem gezien: 'Mensen zijn mensen door andere mensen'. Daarmee zegt Willem-Alexander dat de kracht van een samenleving van onderop komt, van burgers die zich met elkaar verbinden. Het kleine gebaar tegenover de grote wereld is waardevol, omdat iedereen het op zijn eigen manier kan maken. Daardoor kan het zich vermenigvuldigen tot een kracht van betekenis.

Ik vind het mooi verwoord. Hij moet het alleen nog wel op een aansprekende manier vertellen.

Malou van Hintum is politicoloog en columnist voor Volkskrant.nl.
Twitter: @malouvh

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden