'Beaglebevrijders' of toch dieven?

Activisten klommen in april vorig jaar met een ladder over het hek van een proefdierfokkerij in Escharen en namen een stel honden mee. Dinsdag begon een rechtszaak tegen het vijftal.

DEN BOSCH - Ruim honderd dierenactivisten hebben zich in een lange rij opgesteld voor het gerechtsgebouw in Den Bosch, waar dinsdagmiddag de rechtszaak tegen vijf 'beaglebevrijders' dient. 'Dierproeven, een misdaad tegen weerlozen', staat op het ene spandoek. 'Hun lijden is ons lijden', staat op een ander. Een bejaarde man schuifelt achter zijn rollator, met daarop een houten bord: 'Stop barbaarse proeven op kansloze dieren. Wij zijn een beschaving...'


Vijf leden van de Anti Dierproeven Coalitie (ADC) klommen in april vorig jaar met een ladder over het hek van een proefdierfokkerij in Escharen en namen zes beaglehonden mee. De Brabantse fokker levert dieren aan het farmaceutische bedrijf Intervet in Boxmeer, dat de beagles gebruikt als proefdieren om diergeneesmiddelen te testen.


De dieven, die zich trots 'beaglebevrijders' noemen, meldden zich de volgende dag vrijwillig bij de politie. Dinsdag staan ze voor de rechtbank, met massale steun op de publieke tribune. 'Zes honden zijn gered, de rest is overleden', fluistert een vrouw. 'Misschien moeten we een minuut stilte in acht nemen.'


Het is een zogenoemde regiezitting, waarbij de advocaten nog 'onderzoekswensen' kenbaar kunnen maken, zoals het horen van getuigendeskundigen. De officier van justitie heeft geen onderzoekswensen. Voor haar is het een duidelijke zaak: de diefstal van zes beagles. 'Er ligt een aangifte, er liggen vijf bekennende verklaringen', onderstreept ze. Intervet heeft als benadeelde partij een claim van ruim 21 duizend euro ingediend.


De ADC heeft de honden ondergebracht bij gastgezinnen. 'Het gaat heel goed met de beagles', zegt campagneleider Robert Molenaar, een van de verdachten. Tijdens de demonstratie buiten het gerechtsgebouw staat hij net als de andere verdachten op foto's met de 'geredde dieren'. De honden zelf hebben ze niet meegekomen, uit vrees voor een inbeslagname door de politie. Een sympathisant heeft wel een andere beagle bij zich, die vrolijk blaft naar de menigte: 'Zij spreekt namens hen.'


Tijdens de zitting biedt Molenaar een petitie aan de rechtbankvoorzitter aan, ondertekend door ruim 17 duizend mensen. 'De inwoners van ons land willen vrolijke speelse honden in de parken zien, geen akelige testen op onze viervoeters', aldus de activist. 'Niet wij, maar de dierproefnemers moeten in de beklaagdenbank zitten. Dierproeven passen niet in een moderne en beschaafde samenleving.'


Hij legt in een lange verklaring uit waarom ze tot de illegale actie hadden besloten. Vreedzame campagnes duren lang, betoogt hij, en zoveel tijd is die honden niet gegund. Zonder hun ingrijpen, zonder de wet te breken, hadden deze zes beagles niet meer geleefd. 'Volgens het wetboek ben ik een dief', besluit hij. 'Ik vraag u echter om uw hart te laten spreken. Ik wil u vragen, geachte rechter, hebben wij een misdaad of een heldendaad verricht?'


Vanaf de publieke tribune klinkt luid en langdurig applaus, een ongebruikelijk fenomeen in de rechtbank. De rechters en de officier van justitie zitten erbij en kijken ernaar, zonder al te veel emoties te tonen.


Na afloop vertrekken de activisten naar een ander deel van Den Bosch, voor een demonstratie bij het bedrijf Will Research. Dat voert in opdracht van derden tests uit over de veiligheid van medicijnen, voedingsmiddelen en bestrijdingsmiddelen. Volgens ADC worden daarbij 30 duizend proefdieren per jaar gebruikt: muizen, ratten, katten, cavia's, konijnen, minivarkens en ook zo'n 150 beagles. Will Research bestrijdt die aantallen desgevraagd niet.

Alternatieven

'We proberen al alternatieven in te zetten om minder dieren te gebruiken', zegt Harry Emmen, hoofd van de afdeling toxicologie bij Will Research, in een telefonische reactie. 'Maar we zitten vaak vast aan dierproeven, omdat die wettelijk worden voorgeschreven en wetenschappelijk noodzakelijk zijn.'


Ook nieuwe medicijnen tegen kanker worden zo getest, onderstreept hij. Juist om dat argument maakt ADC-voorzitter Danny Flies zich ontzettend boos: 'De farmaceuten trekken al vijftig jaar die emotionele kaart: jullie willen toch niet dat kinderen aan kanker overlijden? Als ze echt willen, is het zo afgelopen met die dierproeven.'


Toch zijn de dierenactivisten evenmin vies van die 'emo-kaart'. De bevrijde beagles, aanhankelijke en superaaibare dieren, worden gretig gebruikt in de campagne tegen dierproeven. 'De beagle is het ideale proefdier', zegt Molenaar. 'Hoeveel injecties hij ook krijgt, hoeveel pijn hem ook wordt aangedaan, hij blijft kwispelen en zijn belagers een lik geven. Dat is extra zielig. Een pitbull of dobermann zou wel anders reageren.'


Will Research erkent dat ook beagles worden ingezet bij de testen. 'Honden staan dichter bij de mens dan knaagdieren', aldus Emmen. 'Ze hebben een hogere voorspellende waarde wat betreft de veiligheid van geneesmiddelen.' Hij vindt het soms wel lastig uit te leggen naar de buitenwacht, zeker als het over aaibare dieren gaat: 'Wat wij doen, draagt bij aan de veiligheid van medicijnen, de veiligheid van mensen, het genezen van ziekten. Daar staan onze 280 medewerkers achter.'


Robert Molenaar campagneleider van de Anti Dierproeven Coalitie

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden