Beach Boys in de polder

Zo heette de aflevering van Andere Tijden die gisteren werd uitgezonden en morgenmiddag om 13.05 uur op Nederland 2 wordt herhaald.

Fascinerende televisie. Ik ben in elk geval nog tot diep in de nacht met de Beach Boys bezig gebleven. Het idee was de maanden die de Beach Boys in 1972 in Nederland doorbrachten om te werken aan het album Holland in kaart te brengen. Aan presentator Hans Goedkoop allereerst de ondankbare taak om in een minuut of vijf even de geschiedenis van de Beach Boys tot aan 1972 uit te leggen.

Hoe de band van de broers Dennis, Carl en Brian Wilson van een zonnig surfbandje kon uitgroeien tot een van de belangrijkste popgroepen ooit, en hoe grote hits na 1967 en het monstersucces van Good Vibrations, uitbleven.

Logisch dat niet alles kon worden verteld maar Pet Sounds en Smile zelfs niet eens noemen dat leek me wel erg ver gaan.

Maar goed, het ging de makers ook om wat er daarna gebeurde in Holland, waar een studio werd ingericht in Baambrugge en de Beach Boys met een gevolg van een man of vijftig in diverse grote villa's werden ondergebracht. Zo verbleef Carl Wilson in Hilversum en ik was toch geroerd door de fietsenhandelaar die hem zich nog wist te herinneren. Ik kom zelf uit Hilversum, en kwam regelmatig in de buurt (Albertus Perkstraat). Wie weet ben ik 'm op mijn eigen fietsje wel tegengekomen.

Ook de Mercedeshandelaar was natuurlijk prachtig die met 8 geleverde Mercedessen zo ongeveer in een klap zijn jaaromzet veilig stelde. Hij had er voor de camera speciaal zijn mooiste strik voor omgedaan.

Verreweg de interessantste bijdragen kwamen van twee betrokkenen: manager Jack Rieley en zanger/gitarist Blondie Chaplin.

Chaplin was er voor naar Nederland gekomen en wat had ik die man graag willen interviewen over de twee jaar die hij in de Beach Boys doorbracht. Want hoewel zijn rol altijd een beetje is weggemoffeld in de Beach Boys geschiedschrijving is hij het toch die de beste nummers op Holland (Sail On Sailor, Leaving This Town) zou zingen.

In Andere Tijden gaat hij er verder niet echt op in maar toen de Beach Boys eind 1972 naar LA terugkeerden en het materiaal lieten horen aan Warners Mo Ostin, was deze niet blij. Er ontbrak een hit, en natuurlijk was ook Brian niet te horen op de plaat.

Hij was wel met de Beach Boys naar Nederland afgereisd en verbleef in Laren waar hij zijn tijd vulde met het eindeloos luisteren naar de elpee Sail Away van Randy Newman.

De zangpartijen werden voor een groot deel door Chaplin en Carl Wilson gedaan. Warner is niet tevreden en polst Van Dyke Parks of deze niet nog iets bruikbaars heeft uit zijn sessies met Brian Wilson. Dat heeft ie, en hij stelt Sail On Sailor voor. Warner hoort er terecht een hit in de demo maar Brian blijkt niet in staat het liedje opnieuw in zingen. Dat doet Blondie Chaplin.

Holland is me altijd een zeer dierbare plaat uit het oeuvre van de Beach Boys geweest. Deze en platen als Sunflower en Surf's Up draai ik de laatste jaren ook veel meer dan het 'meesterwerk' Pet Sounds. Ook al was de rol van Brian op deze platen gering, de band speelde grandioos.

Zo heb ik ook een zwak voor de live dubbel-lp The Beach Boys In Concert uit 1973. Beter zouden de Beach Boys live volgens mij niet meer worden. Dennis Wilson is van de drums gehaald en vervangen door Ricky Fataar, en Mike Love, Al Jardine en de broers Dennis en Carl worden vocaal meesterlijk geholpen door Blondie Chaplin.

De versies van Sail On Sailor en Leaving This Town zijn schitterend. Net als Carl's prachtig gezongen Caroline No.
Beelden van deze bezetting ken ik nauwelijks, maar in de docu Endless Harmony (1998) is een klein stukje te zien van de Beach Boys met de donkere Chaplin als voorman.
Raar gezicht, dat vonden de Beach Boys blijkbaar zelf ook want niet veel later was Chaplin verdwenen.

Dan was er nog Jack Rieley, manager van de Beach Boys tussen 1970 en 1973. Tot 2007 heeft hij zich nooit over de Beach Boys willen laten interviewen, dus het mag echt heel bijzonder heten dat Andere Tijden hem heeft weten te strikken. Hij spreekt nog altijd behoorlijk Nederlands. Volgens de biografie van Steven Gaines, Heroes And Villains is hij na zijn ontslag (niet omdat hij er in Nederland een half miljoen dollar doorheen had gejaagd maar omdat hij homoseksueel zou zijn) ook nog jaren hier blijven wonen. (Hij maakte samen met Machiel Botman een cultplaat onder de naam Western Justice).

Fascinerende man, die me achter zijn zwarte zonnebril ook wel het een ander te verbergen leek te hebben.
Bij Gaines las ik dat hij vooral zo gecharmeerd was geraakt van Holland na een tv-optreden hier voor Grand Gala Du Disques in februari 1972. Zijn daar geen beelden meer van? Kon niemand zich daar nog iets van herinneren? Ik had er graag iets in Andere Tijden over vernomen.

Over Rieley ging ook nog het verhaal dat hij op een gegeven moment al zijn gewezen Beach Boys vrienden vertelde dat hij stervende was aan kanker. Of ze konden bijdragen aan zijn ziektekosten. Het ziektebeeld van Rieley was waarschijnlijk niet heel ernstig want hij leefde nog lang en gelukkig, mede dankzij deze inzameling.

Rare man die Rieley. Woont ie nog altijd in Nederland? Geen idee.

Ik ga morgen nog een keer naar Andere Tijden kijken en raad iedere Beach Boys liefhebber aan hetzelfde te doen.
En lees er nog even het prachtige verhaal bij van Jaap van Eijck in de VPRO gids.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden