BDS'ers hebben wat tegen Israël, maar heus niks tegen Joden, hoor

Elma drayer column

Op de kop af een week geleden besloot het stadsbestuur van Frankfurt om de BDS-beweging voortaan het leven zuur te maken. Deze wereldwijde activistenclub - de afkorting verwijst naar Boycot, Desinvesteren en Sancties - probeert sinds 2005 iedereen in diskrediet te brengen die handel drijft met Israël, iedereen die er academische, culturele of sportieve contacten mee onderhoudt. Dat doen de aanhangers door naming and shaming, door fabrikanten en supermarktbezoekers te intimideren, door optredens te verstoren, door nachtelijke telefoontjes en e-mailbombardementen.

BDS'ers beschouwen Israël namelijk als de Verschrikkelijkste Staat op deze Hele Aarde. Omdat de ontstaansgeschiedenis ervan behoorlijk dubieus is, omdat de grenzen niet deugen, omdat het land z'n minderheden slecht behandelt - enfin, u kunt de bezwaren dromen.

Natuurlijk, er zijn meer naties die zich verre van netjes gedragen. Maar om een of andere reden raken BDS'ers uitsluitend van Israël heel erg opgewonden. Zelf bezweren ze dat hun ijver niks te maken heeft met antisemitisme. Ze hebben wat tegen Israël, maar heus niks tegen Joden, hoor.

In Frankfurt trappen ze daar niet meer in. De aanmaning om geen Israëlische producten te kopen doet volgens de initiatiefnemer sterk denken aan het 'Kauft nicht bei Juden' uit de inktzwarte jaren dertig. Ze is 'ontsproten aan dezelfde giftige bodem en vergiftigt het maatschappelijke klimaat op dezelfde gevaarlijke manier'. De BDS-beweging, aldus de man, poogt het bestaansrecht van de staat Israël te ondermijnen.

Dat sentiment wil het stadsbestuur niet langer faciliteren - financieel noch anderszins. Naar verwachting zal München binnenkort hetzelfde besluiten en ook andere steden zijn ermee bezig. (En nee, goddank zijn het geen extreem-rechtse griezels die ervoor pleiten. In Duitsland leeft de weerzin tegen de beweging vooral bij de Groenen en de sociaal-democraten.)

Geheel naar verwachting riepen BDS'ers en hun geestverwanten meteen dat Frankfurt gehoorzaam werktuig was in handen der oppermachtige 'zionistische lobby' - nog zo'n term die bij iedereen inktzwarte associaties oproept behalve bij wie hem gebruiken.

Zo schreef sympathisant The Rights Forum afgelopen maandag in krakend proza: 'Met hun hetze en boycot illustreren B en W van Frankfurt hoe ver de Lobby bereid is in deze zelfverklaarde oorlog te gaan.' En: 'Met het belasteren en boycotten van burgers en maatschappelijke organisaties vanwege hun opvattingen tast Frankfurt hun fundamentele rechten en vrijheden aan.'

Echt, ik heb geprobeerd om bij deze zinnetjes niet in schaterlachen uit te barsten. Tevergeefs. Boycotters die anderen verontwaardigd verwijten wat ze zelf gedurig nastreven - hilarischer trof ik het zelden aan.

Dat Frankfurt intussen nogal een punt heeft, bleek onlangs weer eens in eigen land. Op zaterdag 22 juli was er te Rotterdam een demonstratie tegen de detectiepoortjes op de Tempelberg, georganiseerd door de plaatselijke BDS-afdeling. Op zeker moment scandeerden betogers in het Arabisch: 'Joden, herinner je Khaybar, Mohammeds leger keert terug' - een verwijzing naar een slag in 628, waarin de Profeet naar verluidt uiterst bloedig afrekende met een Joodse stam.

Kijk, ik wil best geloven dat de demonstranten met die leuze eigenlijk Israëliërs op het oog hadden - althans, dat is de exegese die je dikwijls hoort als moslims lelijk doen over Joden. Maar bedoel je Israëliërs, noem ze dan ook zo, zou ik zeggen.

Wie daarentegen onomwonden anti-Joodse taal uitslaat bezondigt zich aan antisemitisme - punt uit. Volkomen terecht dus dat in de weken die volgden particulieren en organisaties aangifte deden. (Woensdag nog ging het Centraal Joods Overleg ertoe over.) Volkomen terecht ook dat Leefbaar Rotterdam het stadsbestuur maande tot daadkracht.

En hoe reageerde de organisatie? Ontkennen, doorgaans de eerste reflex in zulke gevallen, kon dit keer niet. De woorden zijn luid en duidelijk op film vastgelegd. Als vanzelf schoot BDS-Rotterdam in de tweede reflex: bagatelliseren. Op Facebook heette de leuze slechts 'ongewenst' en werd alleen de commotie erover 'bedroevend' genoemd. Gevolgd door de klacht: 'Was er maar zo'n ophef over het onrecht dat Palestijnen aangedaan wordt.'

Kom op, Rotterdam. Doe er wat aan. Wegkijken hebben we in het verleden een paar keer te veel gedaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.