Bazel is een stad van doodgravers

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Hugo Ball treedt op in het Cabaret Voltaire, 1916. Beeld Suprascan

Bazel, 2 november 1915

Ooit was ik student in Bazel. In die tijd was Bazel voor mij de stad van de humanisten. Dit keer zal het de stad van de doodgravers, curieuze metingen en anomalieën zijn, want ik ben voor mijzelf een curiosum geworden, een anomalie en een doodgraver.

Als ik kan vertrouwen op de uitspraken van mijn omgeving, is Bazel de morele bezem en bij wijze van spreken het waakzame argusoog van Zwitserland. Wie zou proberen zich hier op te houden, ook al was het maar voor zijn plezier, zonder over zijn moeders en overgrootmoeders tot in de zesde graad inlichtingen te kunnen verschaffen, die zou slechte ervaringen opdoen.

Wie dan ook nog bij de uiterst strenge vraag naar zijn aardse beroep verlammende zenuwtrekken zou vertonen, zou zich binnen vierentwintig uur over de grens getransporteerd zien.

Bazel heeft geen gevoel voor de Onbevlekte Ontvangenis en ook niet voor een haperende manier van praten. Wie in deze stad iets op zijn hart heeft, die slaat op de trom. Het is de duisterste stad van Duitsland.

Met reumatische verschijnselen aan mijn tanden ben ik gearriveerd. De regen roffelde op de daken en de kamer die ze me lieten zien, is kaal als een operatiekamer in een derdeklas ziekenhuis. Je beeldt je altijd in dat het niet erger kan worden, maar het leven is onuitputtelijk wat betreft niveaus en nuances van onbehagen.

Hugo Ball (1886-1927), Duitse dichter, mede-oprichter van dada. Ingekort fragment uit De vlucht uit de tijd. Vertaling Hans Driessen. Uitgeverij Vantilt; 2016.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden