Bauern! Farmers! Boeren! Op de barricaden! Boerenprotest

'Bauern! Bauern' Met een roodaangelopen gezicht balanceert de Duitse boer op een prikkeldraadversperring en zwaait met zijn vuist. 'Bauern! Durch!...

Van onze correspondent

Rob Gollin

BRUSSEL

Joelend trekken enkele tientallen geestverwanten uit zijn deelstaat op naar de barricade. Er vliegen flessen en stukken hout naar het kordon gehelmde rijkswachters. Eieren, appels en tomaten spatten uiteen op de gevels aan weerszijden van de straat.

Hier, aan de rand van het Jubelpark in Brussel, wordt de demonstrerende boeren (vijftigduizend volgens de organisatie, krap dertigduizend zegt de politie) tussen striemende hagelbuien door hun eerste blik op de Europese kantoorkolossen gegund. De agrariërs, velen gehuld in regencapes met de kleuren van hun boerenbond en gewapend met zwarte vlaggen waarop een zwaard een ploeg splijt, mogen een rondje van vijf kilometer lopen. Daarbij worden ze door de rijkswacht op ruime afstand gehouden van de lokaties waar over hun toekomst wordt beslist.

Links is het gebouw van de Europese Commissie. Aan het eind van de straat is nog net de pui van het Justus Lipsiusgebouw te zien, waar bewindslieden van de lidstaten van de Europese Unie vergaderen. Alleen al de aanblik van dat pand wekt kennelijk de woede van de demonstranten. De ministers van Landbouw houden daar een marathonzitting over de herziening van het EU-beleid: lagere garantieprijzen voor graan, melk en rundvlees in ruil voor directe inkomenssteun. Zo'n herziening kan uitmonden in een aanslag op de beurs van de boeren.

'Bauern! Durch' Maar het kordon wijkt geen millimeter, het aantal agrariërs dat een doorbraak wil forceren is te gering. Als een waterkanon wordt ingezet en een traangasgranaat ontploft, druipen de Duitsers snel af.

Het is alsof de rijkswacht hier audiëntie houdt. Belgen gingen de Duitsers vooraf, de Ieren volgen, jonge Fransen komen na hen. Elke groep die vanuit het Jubelpark op deze versperring stuit heeft zo zijn strategie. De Fransen gooien met rotjes en sturen vuurpijlen de lucht in, de Ieren zetten zichzelf met de politie op de foto en zingen It's a long way to Tipperary. De volgende, aub.

De frustratie is wel algemeen. Vraag het aan Ulrich Rössler uit Blankenhaim in het oosten van Duitsland (duizend koeien, tweeduizend hectare). Vraag het aan Patrick McNeely uit Donegal, Ierland (dertig koeien en 120 schapen). Neem Ravno Ovaskainen uit Alalvosta, Midden-Finland (75 koeien). Tien, vijftien procent van hun inkomen raken ze kwijt, of ze hun bedrijf kunnen voortzetten is nog maar de vraag. Het is met die Europese Unie elke keer hetzelfde: het is altijd de boer die de lasten moet dragen.

Het is even zoeken, maar tussen de zuilen van het monumentale legermuseum in het park kleumen enkele tientallen Nederlanders bijeen. De animo is gering. Er heerst, bekennen ze, wat gelatenheid. Landbouwminister Apotheker heeft zich al buiten spel laten zetten door zijn collega Zalm op Financiën, is het oordeel. Op Europa mag slechts worden bezuinigd, er valt niets meer te winnen.

Uiteindelijk, voorspelt akkerbouwer Joris van Waes uit Zeeuws-Vlaanderen, wordt de consument de dupe. Als Europa de concurrentie op de wereldmarkt moet aangaan, wordt de deur opengezet voor hormonenvlees uit de Verenigde Staten en genetisch gemanipuleerd voedsel. 'Het enige wat wij willen is een eerlijk product leveren.'

Verderop langs de route rukken boze boeren stenen uit de straat, ze trekken verkeersborden omver en vernielen jonge aanplant. De politie antwoordt wederom met waterkanon, traangas en een enkele charge. Dertien rijkswachters raken licht gewond door rondvliegende projectielen, twaalf betogers worden gearresteerd.

Maar in het Justus Lipsius-gebouw is het moeizame touwtrekken over premies, quota en interventieregelingen al weer op gang gekomen. Dat het machtsvertoon van de boeren weinig indruk heeft gemaakt, blijkt aan het begin van de avond, wanneer Duitsland als voorzitter van de EU een compromisvoorstel presenteert waarin slechts marginale handreikingen staan. De prijsverlagingen van dertig procent voor rundvlees en vijftien procent voor zuivel blijven gehandhaafd. Minister Apotheker van Landbouw is er niet over te spreken. Het voorstel zal alleen maar meer geld gaan kosten. Bovendien is er nog steeds geen compensatie voor de kalversector voorzien. Hij zal de komende dagen inzetten op twee jaar uitstel van de prijsdalingen.

Ruim voordat de staart van de demonstratie het eindpunt bereikt, verschijnen de eerste veegmachines in de straat naar het Justus Lipsius-gebouw. Als Europa op het spel staat, kent de daadkracht der Belgen geen grenzen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden