Baudets aangifte tegen Ollongren is kansloos, zegt dé expert op terrein van smaad en laster

De aangifte van Thierry Baudet, partijleider en Tweede Kamerlid van Forum voor Democratie, tegen minister Kajsa Ollongren (D66) van Binnenlandse Zaken is kansloos. Voordat van smaad en laster gesproken kan worden moet sprake zijn van belediging. 'Zelfs die drempel wordt niet gehaald.'

Tijdens een door hemzelf belegde bijeenkomst in het Amsterdamse hotel De l'Europe licht Baudet de aangifte tegen minister Ollongren toe. Foto Freek van den Bergh / de Volkskrant

Dit zegt Theo de Roos desgevraagd. Hij was tot 2013 hoogleraar straf- en procesrecht in Tilburg en geldt nationaal nog steeds als dé deskundige bij uitstek op dat terrein.

'Baudet is gevraagd afstand te nemen van uitspraken van een partijgenoot over de relatie tussen IQ en afkomst en ras. Dat heeft hij niet gedaan en dan identificeer je je ermee. Dat stelt Ollongren aan de orde. Is dan sprake van belediging? Is dat onnodig grievend? Die drempel wordt bij lange na niet gehaald. Daarvan moet op zijn minst sprake zijn voordat over smaad en laster gesproken kan worden', aldus De Roos.

De Roos vindt het jammer dat serieuze politici zich op deze manier willen profileren en aandacht willen genereren in plaats van het debat te voeren waar dat thuishoort, in de Tweede Kamer.

Smaad en laster

Baudet heeft zaterdag aangifte gedaan wegens smaad en laster tegen minister Kajsa Ollongren (D66) van Binnenlandse Zaken. Volgens hem maakt Ollongren zich met haar 'lasterlijke uitspraken' schuldig aan 'demonisering van een volksvertegenwoordiger'.

Tijdens een door hem belegde bijeenkomst in het Amsterdamse hotel De l'Europe las Baudet een korte verklaring voor van deze strekking. Baudet weigerde enige toelichting en vertrok, meteen gevolgd door zijn advocaat Theo Hiddema. De hele bijeenkomst duurde nog geen vijf minuten.

De aangifte kostte blijkbaar moeite want Baudet en zijn advocaat Theo Hiddema kwamen drie kwartier later dan zelf aangekondigd. Desalniettenin waren zij vol lof over de politie en de medewerking bij de aangifte.

Theo Hiddema verwacht dat de zaak 'met enige spoed' zal worden afgehandeld. Baudet en Hiddema vormen samen de tweemansfractie van Forum voor Democratie in de Tweede Kamer.

Debat

Door zijn weigering vragen te beantwoorden ontweek Baudet de belangrijkste vraag: waarom hij als parlementariër niet in de Tweede Kamer het debat aangaat met minister Ollongren. In een reactie op de aangifte opperde Ollongren zelf die mogelijkheid.

Ollongren betichtte Baudet vrijdagavond in de Ien Dales-lezing in Nijmegen van het betrekken van ras in het politieke debat. Zo weigerde hij afgelopen week een omstreden uitspraak van zijn Amsterdamse partijgenoot Yernaz Ramautarsing te veroordelen. Volgens Ollongren 'gaat Baudet verder waar de PVV ophoudt'.

Daarmee bedreigt het populisme volgens Ollongren de kernwaarden van Nederland. 'De nieuwste afsplitsing van het populisme gaat verder waar Wilders ophoudt. De partij van Baudet lijkt geobsedeerd te zijn door één van de weinige taboes waar ik als progressieve liberaal aan hecht: het praten over rassen in het politieke debat', aldus Ollongren.

Baudet heeft geen afstand genomen van de uitspraak van zijn partijgenoot Yernaz Ramautarsing. Dat leidde er vrijdagmiddag toe dat D66, GroenLinks en de PvdA in Amsterdam niet meer willen samenwerken met FvD na de verkiezingen. Foto anp
De hele bijeenkomst in hotel De l'Europe duurde nog geen vijf minuten. Baudet en Hiddema vertrokken zonder nadere toelichting te geven. Foto Freek van den Bergh / de Volkskrant

Verband ras en IQ

Geert Wilders (PVV) stelt zich pal op achter Baudet. Hij twitterde een foto van Ollongren met de tekst 'zo ziet haat er dus uit'. Hij diende bij het aantreden van het kabinet een motie van wantrouwen in tegen Ollongren omdat zij naast de Nederlandse ook de Zweedse nationaliteit heeft. De motie werd verworpen.

Yernaz Ramautarsing zei in 2016 dat er een verband bestaat tussen ras en IQ. 'Ik had ook graag gezien dat het anders was, dat zwarte mensen hyperintelligent waren, dat Surinamers het hoogste gemiddelde IQ van de wereld hadden', zei hij in een interview in televisieprogramma Brandpunt. 'Maar het is niet zo.'

Ollongren: 'Volgens Baudet was dit een wetenschappelijk debat. Daar wilde hij zich niet in mengen. Zo laat hij het dus onweersproken als zijn partijgenoten openlijk discrimineren op basis van ras.'

Volgens Ollogren wil het populisme sommige Nederlanders anders behandelen dan anderen. 'En daarmee bedreigt het de kernwaarden van Nederland.' Foto anp

Het feit dat Baudet geen afstand nam van de uitspraak leidde er vrijdagmiddag ook toe dat D66, GroenLinks en de PvdA in Amsterdam niet meer willen samenwerken met FvD na de verkiezingen. Yernaz Ramautarsing is in Amsterdam de nummer twee op de lijst van Forum bij de gemeenteraadsverkiezingen.

Volgens Ollogren wil het populisme sommige Nederlanders anders behandelen dan anderen. 'En daarmee bedreigt het de kernwaarden van Nederland', zei ze vrijdagavond in Nijmegen. Ze hield haar lezing over Artikel 1 van de Grondwet.

Het is niet de eerste politieke rechtszaak van Baudet. In 2016 spande Forum voor Democratie als denktank een zaak aan tegen de Staat der Nederlanden omdat het kabinet lang treuzelde met het gevolg geven aan het 'Oekraïne-referendum'. In dat referendum ging het om de vraag of Nederland het associatieverdrag van de EU met Oekraïne moest ratificeren. De uitslag was negatief. Vorig jaar wees de rechter de claim van Forum af. Het is niet aan de rechter maar aan het parlement om te oordelen of sneller gevolg moet worden gegeven aan de uitslag van een referendum, aldus de rechter.


Hoe het Forum voor Democratie de PVV de wind uit de zeilen neemt

Twee evenementen binnen twee dagen aan de uiterste rechterflank lieten eind vorig jaar zien dat daar heel wat in beweging is: het vertrouwen in Wilders vertoont slijtage. De feestelijke energie van Baudet en de zijnen daarentegen trekt.

Maar nu Baudet geen afstand doet van de uitspraken van partijgenoot Yernaz Ramautarsing die in 2016 zei dat er een verband bestaat tussen ras en IQ, begint het wat te rommelen. Minister van Binnenlandse Zaken Ollongren beticht Baudet van ras betrekken in het politieke debat. Het populisme bedreigt de 'kernwaarden van Nederland' en Forum voor Democratie (FvD) gaat daarin verder dan de PVV, betoogde de vicepremier.

Columnist Peter Middendorp vraagt zich intussen af wat er van Baudet overblijft als hij gewoon kritisch ondervraagd wordt, zoals andere politici.

Eind vorig jaar zei Thierry Baudet in een interview met Volkskrant Magazine dat hij critici die hem in nazihoek duwen beschouwt als 'patiënten': 'Ik pathologiseer hun reactie. De zondebok wordt geofferd; de hypocrisie wordt ontladen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.