Baudet snoert tegenstanders met zichtbaar genoegen de mond

Een praatjesmaker, een ijdeltuit, een pseudo-intellectueel. Zelden riep een lijsttrekker van een nieuwe politieke partij zoveel weerstand op als Thierry Baudet, de lijsttrekker van Forum voor Democratie. Op de elfde etage van de Zilveren Toren in Amsterdam, vlak naast het Centraal Station en met uitzicht op 't IJ, is hij het echter die een lange neus kan trekken. Baudet pakt twee zetels volgens de exitpoll en snoerde zijn tegenstanders in zijn overwinningsspeech met zichtbaar genoegen de mond.

Thierry Baudet van Forum voor Democratie. Beeld Marcel Wogram

Tot enkele weken geleden gaf niemand een stuiver voor de kansen van Forum voor Democratie (FvD). De partij werd gezien als een elitair clubje en voorman Baudet als niets meer dan een provocateur. Met zijn partijprogramma - met speciale aandacht voor 'het beschermen van de Nederlandse waarden', het sluiten van de grenzen voor immigranten, een vertrek uit de EU en het invoeren van het bindend referendum - profileerde Baudet zich echter steeds sterker als alternatief voor Wilders. 'Wij vullen het gat op tussen het gevestigde partijkartel en de PVV', sprak de lijsttrekker vorige week op campagne in Venlo. 'Acht, misschien wel tien zetels' zouden voor zijn partij in het verschiet liggen.

De peilingen lieten een wat genuanceerder beeld zien en voorspelden richting 15 maart maximaal twee zetels voor FvD. De allengs groeiende populariteit van de dark horse van deze campagne was vooral te danken aan een uitgekiende sociale mediacampagne. Met 71 duizend likes is FvD op Facebook populairder dan 'kartelpartijen' als PvdA, CDA en D66. De nieuwe partij mobiliseerde zo haar achterban, die in honderdtallen op verkiezingsavonden tot in Maastricht en Groningen afkwam. Lang niet iedereen op zulke avonden was rechtenstudent, zoals het vooroordeel klonk. Ook op de elfde verdieping van de Zilveren Toren is het FvD-gezelschap, in ieder geval wat leeftijd betreft, gemêleerd.

Verkiezingsavond Forum voor Democratie. Beeld Marcel Wogram

Rechtszaak

In de tv-debatten was geen plek voor Baudet, al mocht hij wel opdraven bij Nieuwsuur en Pauw & Jinek. Zelfs bij het afsluitende NOS-debat van dinsdag, waar kleintjes als Nieuwe Wegen van Jacques Monasch en VNL van Jan Roos aan bod kwamen, was voor Baudet geen plek ingeruimd. FvD spande een rechtszaak aan om mee te mogen doen, maar verloor die. Het nieuws dat Nieuwe Wegen en VNL beide van zetels verstoken lijken te blijven zal Baudet dan ook met genoegen hebben ontvangen. De Piratenpartij, Geenpeil en Artikel 1 staan eveneens op 0 zetels in de exitpoll. Naast Denk - dat met Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk al vertegenwoordigers in de Kamer had - is FvD de enige nieuwkomer.

FvD een onemanshow noemen reikt wat ver. Daarvoor was de organisatie van de campagne te professioneel en speelde Theo Hiddema, de welbespraakte nummer twee op de lijst, een te grote rol. Maar in de strijd om de kiezers met Monasch, Roos en Jan Dijkgraaf van Geenpeil was de aantrekkingskracht van Baudet wel degelijk doorslaggevend. De 34-jarige lijsttrekker is ad rem en belezen, en maakt daarmee indruk op televisie en in zaaltjes. Dat critici zijn nauwe opvattingen over de Nederlandse cultuur controversieel en zelfs gevaarlijk vinden, doet zijn kiezers weinig. Zij maken zich drukker over de 'desastreuze' koers van het land dan over de uitspattingen van hun leider.

Beeld anp
Beeld Marcel Wogram

'Zijn uitspraken worden vaak uit de context getrokken. Als er iemand niet racistisch is, is Thierry het wel', zegt Sven Gommans (19), die vanuit Groningen afreisde voor de verkiezingsavond. 'Hij is heel inspirerend en twee zetels is een heel mooi begin. Dit is geen partij die aan één verkiezinkje meedoet, maar een partij die doorgaat tot de stem van het volk doordringt tot op het Binnenhof.' Dat hopen ook Paul (67) en Hanni (69) Schermers uit Apeldoorn. 'De islam is een gevaar en misschien is het al te laat', meent Hanni. 'De PVV heeft geen oplossingen geboden. Hopelijk lukt dat Baudet nu wel.'

Beeld Marcel Wogram

Hoe ging het er bij de andere partijen aan toe?

CDA
Een sterke eindsprint brengt CDA naar 19 zetels. 'We hebben de weg omhoog gevonden.'

D66
Het Torentje wordt het niet, zoals Alexander Pechtold zo vurig hoopte. Maar een monsterzege is het wel voor D66.

PVV
De afwezigheidscampagne van Geert Wilders heeft zijn PVV in de prognose van de einduitslag 20 zetels opgeleverd. De voorspelde tweestrijd met de VVD is in een nederlaag geëindigd.

PvdA
De totale shock overheerste. 'Het voelt onrechtvaardig', zei Dijsselbloem. Dat er gepraat gaat worden, staat wel vast. Over lijsttrekker Lodewijk Asscher, die zelf sprak over 'een bittere, traumatische avond'.

GroenLinks
'Dit', zegt Jesse Klaver, 'is een overwinning om trots op te zijn. We hebben meer zetels gewonnen dan we ooit in de Kamer hadden. Maar we zijn pas net begonnen. You ain't seen nothing yet.'

VVD
Een partij die optimisme tot motto heeft verheven, hoort een verlies met gejuich te begroeten. Dus wordt er gejoeld in het WTC, als voor de VVD een verlies van tien zetels wordt voorspeld. 'Fantastisch resultaat'.

SP
Emile Roemer oogt nog net zo veerkrachtig als aan het begin van een uitputtende verkiezingscampagne, hoewel de SP en winnen op landelijk niveau zich kennelijk slecht met elkaar laten verenigen.

50Plus
Henk Krol betreedt dansend de zaal waar 50Plus de verkiezingsavond doorbrengt. 'Lieve mensen, we zijn verdubbeld!'

Denk
De compromisloze houding is beloond.

Partij voor de Dieren
'Groene politiek heeft gewonnen'.

Artikel 1
'Ook nul zetels is winst'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden