Nieuws

Baudet roept FvD’ers op om zoveel mogelijk volmachten te ‘regelen’ – mag dat?

Met 1 tot 5 Kamerzetels in de peilingen kan Forum voor Democratie iedere stem gebruiken. Partijleider Thierry Baudet is bereid is tot creatieve oplossingen, blijkt uit een oproep aan de FvD-leden om zoveel mogelijk volmachten te ‘regelen’.

Thierry Baudet op campagne in Katwijk.  Beeld ANP
Thierry Baudet op campagne in Katwijk.Beeld ANP

Om het aantal besmettingen tijdens het stemproces zo klein mogelijk te houden, mogen Nederlanders op 17 maart niet twee, maar drie stemmen per volmacht uitbrengen. ‘Dat betekent natuurlijk voor ons een enorme kans’, zei Baudet donderdag in een live-uitzending van Forum op YouTube. Daarin riep hij de FvD’ers op om ‘het maximum aan volmachten’ in hun omgeving te ‘regelen’.

Reken maar uit, vervolgde Baudet. Zijn partij heeft – naar eigen zeggen – bijna 50 duizend leden. ‘Als al die leden alleen al drie volmachten kunnen regelen, hebben we al bijna 200 duizend stemmen. Dat is al genoeg voor drie zetels. Dus dan hebben we drie zetels al, alleen al op basis van onze leden. Dus dat is volgens mij echt een heel belangrijk idee en ook een heel goed idee. Daar gaan wij de komende tijd ook meer over vertellen.’

Deze citaten komen uit een geluidsfragment van de uitzending – Forum knipte het volmachtverhaal er achteraf uit (in het filmpje wordt op 24:05 geknipt). Mogelijk besefte Baudet dat hij zich op glad ijs had begeven, want het ronselen van volmachten is verboden. Volgens de Kieswet is er sprake van een strafbaar feit bij het ‘stelselmatig’ benaderen van personen om hun stempas te mogen gebruiken.

Is dat wat Baudet deed? ‘Ik zou toch zeggen dat het Openbaar Ministerie hier eens naar moet kijken’, zegt hoogleraar staatsrecht Wim Voermans. ‘Hij doet het indirect, maar dit lijkt wel op bewijs dat hij stelselmatig mensen aanspreekt om hen te bewegen tot het afgeven van hun stempassen. Het is een gearticuleerde uitspraak van een lijsttrekker.’

‘Stempas niet blanco overdragen’

De jurisprudentie laat wel zien dat ronselen lastig te bewijzen valt, zegt Voermans. Veroordelingen volgden enkel voor de platte vorm van ronselen, of zoals hij het noemt: ‘Een biertje voor een volmacht.’ En dan is er nog die term ‘stelselmatig’. Wanneer is daar precies sprake van?

‘Het is een verouderde kwalificatie’, zegt Heleen Hormann van de Kiesraad, een die is bedacht voor het aflopen van voordeuren om stempassen te verzamelen. De Kiesraad adviseerde toenmalig minister Ronald Plasterk in 2016 daarom om de wetstekst te vernieuwen. Plasterk deed er niets mee.

Hormann kan niet op de casus-Baudet ingaan, maar in het algemeen geldt dat het initiatief voor de volmacht moet liggen bij de kiezer – degene die de stempas afgeeft, dus. ‘En er moet al een intentie zijn om te stemmen. Het is niet in de geest van de wet om de stempas blanco over te dragen.’

De Kiesraad was toch al geen voorstander van het uitbreiden van het maximum aantal volmachten. ‘Dat aantal is eerder juist verminderd om het ronselen tegen te gaan. De ratio is wel duidelijk, vanwege corona, maar de kwetsbaarheid is daardoor groter.’

Baudet heeft het OM overigens al achter zich aan. Vrijdag werd bekend dat justitie een onderzoek instelt naar mogelijke overtreding van de coronaregels door de FvD-leider bij een bezoek aan Urk, eerder deze week.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden