Rechtbankverslagkort geding buitenhof

Baudet en Buitenhof tegenover elkaar in de rechtbank: ‘Hij zegt al jaren hetzelfde in nét andere bewoordingen’

Woensdag diende het kort geding dat Thierry Baudet aanspande tegen het tv-programma Buitenhof. In een volle rechtszaal in Lelystad bleef het beschaafd, al vielen er grote woorden. Beide kampen menen dat de democratie en waarheid op het spel staan. 

Thierry Baudet (leider van Forum voor Democratie) in de rechtszaal tijdens het kort geding tegen het tv-programma Buitenhof. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Gelooft Thierry Baudet dat de EU een ‘vooropgezet plan’ heeft om ‘het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse migranten’? En had Natalie Righton, Volkskrant-journalist en presentator, hem zo mogen parafraseren in Buitenhof (VPRO), ook al heeft de FvD-voorman dat niet letterlijk zo gezegd? Dat zijn de hoofdvragen in het door Baudet aangespannen kort geding dat woensdag dient in een tjokvol zaaltje van de rechtbank in Lelystad.

‘Ik weet niet of u in deze tijd nog handen geeft’, zegt Baudet tegen Righton na de schorsing. Ondanks de onderlinge spanning en de virusdreiging volgt een handdruk. Het blijft beschaafd in de zaal, al vallen grote woorden: karaktermoord aan de ene kant, het vrije woord is in het geding aan de andere. Beide kampen menen dat de democratie en de waarheid op het spel staan.

Wat Baudet in het bewuste debat over de EU-begroting wél zei: EU-geld gaat naar ‘het opzetten van veerdiensten om immigranten vanuit Afrika over te zetten naar Europa om de nationale identiteit te verzwakken, zodat er geen nationale staten meer zullen zijn.’ En: ‘Het doel is multiculturalisme. Het doel is het verzwakken van de Europese, traditionele identiteiten.’ De EU zou een politiek project zijn om ‘de bevolkingen van Europa tot één amalgaam te maken’.

Dus is de conclusie van de advocaat van Baudet, Dirk Vermaat, zelf overigens al 40 jaar VPRO-lid: de woorden ‘blank’, ‘ras’ en ‘vervangen’ zijn nooit gezegd. Hij begint een lange verhandeling over het verschil tussen citaat en parafrase, waarbij hij oppert dat Righton citeerde, omdat ze niet zei dat ze in eigen woorden samenvatte. Bovendien is er geen wederhoor gepleegd.

Baudet zou worden neergezet als racist en lijdt imagoschade, net als al zijn leden en kiezers. Helaas, betoogt Vermaat, leven we in een land waar dit soort uitspraken leiden tot bedreigingen, ‘het brengt de hoofden op hol’, waardoor ‘politici vogelvrij worden verklaard’.

Om de context te schetsen, laat advocaat Jens van den Brink namens de VPRO een aantal eerdere uitlatingen horen. Zo zei Baudet op Radio 1 dat hij ‘geen etnische minderheid’ wil worden en in een ‘dominant blank’ land wil leven. Op Amsterdam FM zei hij niet te willen dat ‘Europa Afrikaniseert’. En op een FvD-bijeenkomst deed hij zijn beruchte uitspraak over het ‘homeopathisch verdunnen’ van het Nederlandse volk.

Van den Brink: ‘Baudet heeft nooit gezegd: ik denk daar nu anders over. Omdat hij daar nog achter staat. En als hij dat nu wel zou zeggen, zouden alle media in de zaal daar zeer in geïnteresseerd zijn.’ De parafrase van Righton was dus correct, zegt Van den Brink. ‘Baudet zegt al jaren voortdurend hetzelfde in nét andere bewoordingen.’

Thierry Baudet (FvD) in gesprek met de pers na afloop van het kort geding.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Complottheorie

Al die uitspraken verwijzen naar een complottheorie die, mede dankzij de FvD-achterban, de laatste jaren vanuit extreemrechtse hoek de mainstreammedia is ingesijpeld en die ‘omvolking’ of ‘de grote vervanging’ wordt genoemd: dat de Westerse elites op grote schaal zwarte mensen en moslims importeren om de weg te effenen naar een wereldorde zonder natiestaten. Baudet schudt zijn hoofd bij de uitleg van Van den Brink.

Als publiek figuur zou Baudet, volgens de jurisprudentie, meer moeten dulden. Hij heeft makkelijk toegang tot de media en kan zich verdedigen in het publieke debat, in plaats van in de rechtbank. 

Van den Brink somt een aantal momenten op waarop Baudet zelf een citaat of de waarheid verdraaide – van een uitspraak van de Duitse politicus Schäuble tot de tweet over vier Marokkanen die vriendinnen van hem lastigvielen in de trein, in werkelijkheid NS-controleurs. Vreemd genoeg zoekt Baudet telkens de grenzen van het vrije debat op, zegt Van den Brink, maar van anderen accepteert hij dat niet.

Over twee weken volgt het vonnis. Maar Van den Brink voorspelt op basis van het ‘driftige getik op de toetsenborden’ in de zaal, dat Baudet, ongeacht de uitkomst, nu al publicitair garen spint bij de rechtszaak.

Lees ook: 

Hoe Buitenhof besloot de uitlatingen over Baudet niet te rectificeren

Onderzoeker Julia Ebner stelde in de Volkskrant hoe de rechts-extremistische ‘vervangingstheorie’ aanzet tot het plegen van dodelijk geweld

Eerder deze week werd er een hoorzitting gehouden in de Tweede Kamer over de vraag of rechters in Nederland teveel op de stoel van de politiek zitten. In aanloop betoogden Thierry Baudet en Paul Cliteur in de Volkskrant dat die vraag belangrijk en terecht is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden