Reportage Bijeenkomst FvD

Baudet-aanhang helemaal niet nieuwsgierig naar partijruzies

Thierry Baudet luistert naar Theo Hiddema tijdens de bijeenkomst van zijn partij. Beeld Guus Dubbelman/ de Volkskrant

Opgestapte en geroyeerde volksvertegenwoordigers, ruzie over de partijkoers, een – tot dusver onbewezen – beschuldiging van fraude en nooit gemelde reisjes met een privéjet; Forum voor Democratie had na een incidentrijke zomer veel uit te leggen. Op Summer Nights in Zaandam moest het vertrouwen van de achterban worden herwonnen.

‘Een akkefietje’, zo betitelde Theo Hiddema, tweede man van Forum voor Democratie in de Tweede Kamer, het vertrek van Henk Otten en consorten uit de partij. Dat zou je, om in zijn terminologie te blijven, een eufemismetje kunnen noemen. Een van de twee partijoprichters werd aan de kant gezet, twee leden van de club van vier – woordvoerder Jeroen de Vries is de ander – die dagelijks met de partij-Jaguar van Amsterdam naar het Binnenhof reden om het partijkartel te breken, zijn weg. Ook Hiddema’s typering als ‘technisch financiële kwestie’ verliest geloofwaardigheid als in het bestek van een maand zeven volksvertegenwoordigers opstappen.

FVD Summer Nights, was de luchtige benaming die was gekozen voor het evenement op het Hembrugterrein in Zaandam. Er werden 2500 mensen verwacht, prachtige opkomst voor een akkefietje. En een ongekende score voor een politieke bijeenkomst op de maandagavond. FvD weet z’n achterban te mobiliseren.

Wat die achterban verwachtte? Toch wel een uitleg, zegt Leonie de Vries uit Heerhugowaard vooraf. Al hebben de affaires geen deuk in haar vertrouwen in FvD geslagen. En mocht het met Baudet alsnog mislopen, dan komt er een ander. ‘De thema’s die hij aansnijdt – minderheden, migratie – dat gaat sinds Fortuyn niet meer weg.’

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

‘Affaires opgeblazen’

Dat geluid hoor je meer. Vaak gecombineerd met het idee dat de media de affaires hebben opgeblazen. ‘Jullie moeten je schamen’, zegt een dame die lesgeeft aan het mbo. ‘Niets dan leugens verspreiden jullie.’ De bereidwilligheid van Forum-aanhangers om de media te woord te staan lijkt teruggelopen.

Baudet trad zelf op als spreekstalmeester. Hij begon met een persoonlijke noot, zei dat er dingen waren gebeurd die hem verdriet hadden gedaan, dat hij een vriend had verloren. Maar al snel was het tijd naar de toekomst te kijken: over anderhalf jaar moet Forum als regeringspartij niet te vermijden zijn. Ook Hiddema, die na Baudet aan het woord kwam, wilde vooral vooruitkijken: hij gaat een documentaire maken over wat hij ‘de asielindustrie’ noemt. Paul Cliteur, fractieleider in de Eerste Kamer, benadrukte de hechtheid van het negental dat hem nu terzijde staat.

‘We zijn eigenlijk een mediabedrijf met een politieke tak.’ Dat zei Henk Otten in de Volkskrant. Het was eind 2018 en er had nog amper iemand van Otten gehoord. Het bleken profetische woorden, maar anders dan Otten toen zelf in gedachten had. Deze zomer beheerste Forum voor Democratie het politieke nieuws, zonder daar zelf controle over te hebben. Dat begon met het royement van mede-oprichter Otten, vanwege de – tot dusver niet onderbouwde – beschuldiging van frauduleus handelen als penningmeester van de partij. In diens kielzog vertrok ook senator Jeroen de Vries, als partijwoordvoerder tot dan toe een sleutelfiguur. Hiddema bleef er ook toen er al een opvolger was aangesteld in volharden: ‘Ik heb maar één woordvoerder en dat is Jeroen de Vries.’

Senator Dorien Rookmaker sloot zich bij het duo aan en ook vier Statenleden stapten op. De strijd is politiek – Otten vindt dat Baudet flirt met uiterst rechtse symboliek – maar inmiddels ook juridisch: hij heeft een klacht wegens smaad ingediend. De partijstrategie is onduidelijk. In de Eerste Kamer lijkt Forum zich neer te leggen bij een rol in de marge. In de provincies zijn, afgezien van het extra-parlementaire college in Limburg, alle pogingen gedeputeerden te leveren mislukt.

Halve draai

Zo ging het door: vorige week een halve draai van Hiddema, die niet gelukkig leek met de wijze waarop Otten uit de partij was verwijderd, maar daar ijlings op terugkwam. Vandaag in HP/De Tijd het bericht dat Baudet tweemaal gebruikmaakte van de privéjet van de baas van Suitsupply, zonder dat in het geschenkenregister van de Tweede Kamer te melden. Inhoudelijk kwamen daar geen vragen over. Wel gaf het Baudet ruimte te beweren dat rechtse partijen zich het debat over cultuur en media hebben laten ontnemen.

Forum is van z’n roze wolk geblazen. Precies zoals dat eerder gebeurde met de LPF, de PVV, TON van Rita Verdonk, 50Plus en de Partij voor de Dieren. Het zijn bij Forum ook maar mensen, die verbazend veel lijken op die van het partijkartel dat ze willen bestrijden. Mensen met vergelijkbare particuliere agenda’s, dezelfde rekkelijke moraal en onhebbelijkheden. Met als resultaat dezelfde vervlechting van persoonlijke en partijbelangen die je bij klassieke partijen kunt aantreffen.

Baudet heeft getracht dat alles in te dammen met minimale interne democratie, een centrale leiding en strenge selectie. Dat bleek niet afdoende; de strijd speelde zich juist in de top van de partij af. In Zaandam maakte hij bekend het hoofdbestuur uit te breiden van twee naar vijf leden, de namen gaf hij erbij. Moet iets dergelijks niet op voordracht van de ledenvergadering, informeerde een lid. Ook daar paste Baudet een mouw aan: we laten deze bestuursleden zich een aantal weken bewijzen, en dan is het laatste woord aan de leden.

Voor de aanhang in Zaandam maakte het allemaal weinig uit. Oikofobie, cultuurmarxisme, trots op Nederland – alle troeven kwamen langs terwijl Otten langzaam achter de horizon verdween. Kritiek bleef uit. Baudet kon aan het slot met opluchting constateren: ‘Het heeft me enorm verbaasd dat er niet één vraag kwam over het verleden. We gaan door!’

Meer over Forum voor Democratie:

Hoe bij FvD partij- en privébelangen door elkaar lopen.

Waarom het opstappen van Otten cs FvD geen schade berokkent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden